Tuesday, August 20, 2019

''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች በኢሳት ቴሌቭዥን እንዲህ ተቀናብሯል (ቪድዮ)

''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች  በሚል በጉዳያችን ገፅ ላይ የወጣው ፅሁፍ በኢሳት ቴሌቭዥን  እንዲህ ተቀናብሯል።ፅሁፉን ለማንበብ ይህንን ይጫኑ።ቅንብሩን ለመመልከት ቪድዮውን ይጫኑ።



ጉዳያችን GUDAYACHN
www.gudayachn.com

Saturday, August 17, 2019

Saturday, August 10, 2019

የኢትዮጵያ ወቅታዊ እና የቅርብ መጪው ተገዳዳሪ ጉዳዮች እና መፍትሄዎች ዙርያ የጉዳያችን ምጥን።

Above Photo  is obtained from Sunset in Ethiopia by Steve Mccurry (sevemccurry.files.wordpress.com
''Gudayachn's'' this particular article written
 in Amharic do not have any interpretation to the above picture. 

ጉዳያችን/ Gudayachn
ነሐሴ 4/2011 ዓም (ኦገስት 10/2019 ዓም) 

ጉዳያችን ገፅ ከ2003 ዓም ጀምሮ በኢትዮጵያ ጉዳይ ላይ ከ900 በላይ በሆኑ ጉዳዮች ላይ የራሷን ዕይታ እና መጉላት የሚገባቸው ዘገባዎችን አቅርባለች።አሁን ያለንበት ወቅትም ብዙዎች ኢትዮጵያ ወዴት እየሄደች እንደሆነ ለመተንበይ የማይታወቅበት ነው የሚል አስተያየት የሚሰጡ አሉ።ይህ በእንዲህ እንዳለ በርካታ ብጥስጣሽ አጀንዳዎች የኢትዮጵያን ፖለቲካ ''እንደ ገበቴ ውኃ'' ምሁሩንም ሆነ ሕዝቡን እያዋለለው አንድ ዓይነት ቅርፅ  እና አስተያየት ለመያዝ የሚቸገሩ አሉ።ስለሆነም ከስር ባሉት ንዑስ ርዕሶች ስር እጅግ ምጥን በሆነ መልክ የተወሰኑ ነጥቦች ለማስቀመጥ እሞክራለሁ።የሚፃፈው ትክክል ለመሆኑ ጊዜ የሚፈታው ነው።ከእዚህ በፊት ጉዳያችን ላይ ተፅፈው አሁን የሆነውንም መልሶ ማየት ሌላው አማራጭ ነው።ምጥን ሃሳቦች በዝርዝር መፃፍ የሚገባቸው ቢሆኑም ለጊዜው ከብዙ ምክንያቶች አንፃር ዝርዝር ውስጥ መግባት አልፈልግም።ከእዚህ በታች የተነሱት ምጥን ሃሳቦች በሚከተሉት ርዕሶች ስር የገቡ ናቸው።


* የኢትዮጵያ ወቅታዊ ፖለቲካ ምን ይመስላል?

* የፅንፈኛ ኃይሎች መጪ ዕቅድ ምንድነው?
* የዓማራ፣የኦሮሞ እና የትግራይ ፖለቲካ አሁን ያለው እና ወደፊት የሚጠበቅበት?
* ጠቅላይ ሚኒስትር ዓቢይ በፅንፈኛ ኃይሎች አንፃር ባለፈው አንድ ዓመት እርምጃ አልወሰዱም? ወደፊትስ ቀዳሚ ትኩረታቸው መሆን ያለበት ምንድነው?
* የአዲስ አበባ ጉዳይ እንዴት ይያዝ? በውጭ ያለው ዲያስፖራ፣የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን እና የሙስሊሙ ማኅበረሰብ ኃላፊነት ምን መሆን አለበት?
* ማጠቃለያ
*************************
የኢትዮጵያ ወቅታዊ ፖለቲካ ምን ይመስላል? 

- የውጭ ኃይሎች የራሳቸውን ጥቅም የሚያስጠብቅ መንግስት ለማቆም የሚሮጡበት፣

- ለእዚህም የተለያዩ ቅራኔዎችን በተናጥል እያጠኑ የቱን እንደሚደግፉ መንገድ የሚፈልጉበት፣
- በኦሮሞ ድርጅቶች መሐል ፅንፈኛ ብሔርተኞች፣ለዘብተኛ የሆነውን እና ከሁሉም ኢትዮጵያ ጋር በኢትዮጵያዊነት ለመቀጠል ከሚያስበው ኦሮሞ ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ (ኦዴፓ) ለመዋጥ ቢሮክራሲያዊ እና ወታደራዊ አካባቢውን ለመቆጣጠር ጥረት ላይ ያሉበት፣
- ኦዴፓ በሌላ በኩል ከፅንፈኛ ኦነግ ወለድ ብሔርተኞች እና ፅንፈኛ የእስልምና አራማጆች ጋር ጣምራ ፍልምያ ላይ ያለበት ነው፣
- በዓማራ አካባቢ እነኝህን ፅንፈኛ ኃይሎች በስጋት እየተመለከተ ያለበት ሁኔታ በከፍተኛ ሁኔታ አለ።ይህም በዓማራ  ውስጥ በራሱ ፅንፍ የያዙ ብሔርተኞች የተፈጠሩበት ሁኔታ ያለበት፣ይህም በራሱ ሌላ አደገኛ ሁኔታ የመፍጠር አቅም ያለው ነው።
- ትግራይ በተመለከተ ህወሓት በክልሉ ውስጥ ስልጣኑን ለማስጠበቅ ያልቻለበት እና እየተንገዳገደ ያለበት፣በቅርቡም ከፍተኛ የተቃውሞ ማዕበል የሚያሰጋው ደረጃ ላይ ነው።

የፅንፈኛ ኃይሎች መጪ ዕቅድ ምንድነው? 

- በኢትዮጵያ  በአሁኑ ጊዜ ሁነት አይነት ፅንፈኛ ኃይሎች አሉ አንዱ የብሔርተኛ ፅንፍ ሲሆን ሌላው አክራሪ እስልምና ነው።

- በኦሮሞ ማኅበረሰብ ስም በአክቲቪስትነት እና ''በሜጫ'' ስም የሚንቀሳቀሱ መጪ ዕቅዳቸው ከብሔር ፅንፍ ዘለው ቀድሞም ወደተነሱበት እን ድብቅ አጀንዳቸው ማለትም ሰላማዊውን የሙስሊም ማኅበረሰብ ''ስስ ጉዳዮች'' እየፈለጉ በማራገብ ሥራ ላይ ከሰሞኑ የሚሰማሩበት ዕቅድ ነው።

የዓማራ፣የኦሮሞ እና የትግራይ ፖለቲካ አሁን ያለው እና ወደፊት የሚጠበቅበት? 


- የዓማራ፣የኦሮሞ እና የትግራይ ፖለቲካ አሁን ያለው በብሔርተኞች እጅ ነው። ወደፊት የሚጠበቅበት ከብሔርተኛ አመራሮች መውጣት አለበት፣

- ለእዚህም መውጫ መንገዱ ሁለት ነው። አንዱ አሁን ያሉት አመራሮች ፈፅመው ከብሔር ፖለቲካ ወጥተው ማንነትን ያከበረ ኢትዮጵያዊ አጀንዳ ማራመድ እና መተግበር  ነው።ለእዚህም የተከፈተላቸውን ''የወንድ በር'' ማለትም የኢሕአዴግ አጋር ድርጅቶችን ይዞ ወደ ውህደት የመምጣት ሃሳብ ገፍቶ መሄድ ሲሆን፣
- ሌላው አምራጭ የብሔር ፖለቲካ በምያራምዱ ጨካኝ ኃይሎች እጅ ፖለቲካውን አጋልጠው ሀገርንም እራሳቸው ላይ የሞት ፍርድ መፍረድ ነው።  

ጠቅላይ ሚኒስትር ዓቢይ በፅንፈኛ ኃይሎች አንፃር ባለፈው አንድ ዓመት እርምጃ አልወሰዱም? ወደፊትስ ቀዳሚ ትኩረታቸው መሆን ያለበት ምንድነው?

- ጠቅላይ ሚኒስትር ዓቢይ ላለፈው አንድ ዓመት በፅንፈኞች አንፃር ምንም አይነት እርምጃ እንዳልወሰዱ የሚያስቡ ተሳስተዋል፣

- በወለጋ የተነሳው ጦርነት በጠቅላይ ሚኒስትሩ አገላለጥ ''በሶስት ቀን መንግስት እንሆናለን'' ብሎ የፎከረ ኃይል ነበር። በቅርቡ በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ ይህንን ኃይል ሙሉ በሙሉ መደምሰሱን ገልጠዋል፣ በእርግጥ አሁንም በቢቢሲ ሽፋን እያገኙ አንዳንድ ሽፍታ መኖሩ ቢታወቅም።በቅርቡ በቪኦኤ የተገልጠው በአንድ ቀን ከአምስት መቶ በላይ በዝርፍያ ላይ እና ፀረ ሕዝብ ሥራ ላይ የተሰማሩ የተባሉ ከአምቦ ብቻ መታሰራቸውን እራሱ የኦነግ አንጃ መግለጡ ይታወሳል፣
- በሲዳሞ የክልል ጥያቄ አስታኮ በዜጎች ላይ ወንጀል የሰራው የፅንፍ እንቅስቃሴ አመራሮች መታሰራቸው እና  በሱማሌ ክልል የመገንጠል አጀንዳ የያዘ የአብዲ ኤሊ ቡድን ያንበረከኩት ጠቅላይ ሚኒስትሩ እና አስተዳደራቸው ነው። እነኝህ ሁሉ የጠቅላይ ሚኒስትሩን ግልፅ  አካሄድ የሚያሳዩ ናቸው።
- ወደፊት ጠቅላይ ሚኒስትሩ መቼም የማይተኙ እና የቅን ዕሳቤ ድህነት የያዛቸው ፅንፈኛ ብሄርተኞችን እና የፅንፍ እስልምና አራማጆችን በቅድምያ ከኦዴፓ ውስጥ በፍጥነት መመንጠር ካልቻሉ እነኝህ የጥፋት ኃይሎች  በሌላ ቅርፅ በጦር ሰራዊቱ ወይንም ዙርያቸውን ባለ ሌላ መልክ በጠቅላይ ሚኒስትሩም ሆነ በኢትዮጵያ ህልውና ላይ የምደቅኑት አደጋ ይኖራል። ስለሆነም የማያወላውል ውሳኔ ከጠቅላይ ሚኒስትሩ እና አመራሩ እንዲሁም ከጦሩ ይጠበቃል።

የአዲስ አበባ ጉዳይ እንዴት ይያዝ? 

- የአዲስ አበባ ጉዳይ እና አጀንዳ የነበረው ከታሪክ ዳራው ይልቅ ገበሬዎችን አታፈናቅል የሚለው ትልቁ አጀንዳ ነው።ይህንን አጀንዳ የፅንፍ ኃይሎች ከመብት እና ለሕዝቡ ከመቆርቆር አንፃር ሳይሆን ለአጀንዳ ፍለጋ ብቻ የተተቀሙበት ነው።አሁን ያለው የአዲስ አበባ አስተዳደር በተለይ ከካሳ አንፃር  እና ገበሬዎች ከተማን እንደ አስጊ እንዳይመለከቱ በማድረግ አንፃር ጥያቄውን ለመመለስ እየጣረ ነው።ከእዚህ ውስጥ ገበሬዎች ብቻ ሳይሆኑ የአዲስ አበባ ነዋሪም ካለ በቂ ካሳ እንደማይነሳ፣የካሳ ጉዳዩም በልዩ ሁኔታ ከማየት ባለፈ ገበሬዎች  ቦታውን አለማለሁ ካሉ እንደሚችሉ እየሄደበት ያለው መንገድ ሁሉ አጀንዳ ፈጣሪዎችን ''ጨረቃ ላይ የጣለ'' ጉዳይ ሆኗል፣


- የአዲስ አበባ መስተዳድር በተመለከተ ግን ከተማዋን የሚመጥን አቅም ያለው እና የዲሞክራሲያዊ አካሄድን  የሚያሳይ የኢትዮጵያ ''ሞዴል'' በሚሆን የምርጫ ሂደት ህዝቡ አስተዳደሩን እንዲመርጥ ማድረግ የግድ የግድ አስፈላጊ ነው፣
- ምክንያቱም የአዲስ አበባ ሕዝብ በብዙ መልኩ ስለ ዲሞክራሲ፣ሕግ ማክበር እና ውሁድ ኢትዮጵያዊ ፖለቲካ ስልጡን ከሚባሉ የሀገራችን ክፍል አንዱ ነው፣
- ስለሆነም የአዲስ አበባን ጉዳይ በዙርያዋ ካሉ ኢትዮጵያውያን ገበሬ ነዋሪዎች ጋር ማኅበራዊ ትስስሩን አጎልብቶ ህዝቡ  የራሱን አስተዳደር እንዲመርጥ መብቱ ሊሰጠው ይገባል።ለእዚህም መንግስት በቀን የተቀመጠ የምርጫ ሰሌዳ ከአሁኑ ቢያስቀምጥ መልካም ነው።


በውጭ ያለው ዲያስፖራ ምን ያድርግ፣


- በውጭ ያለው ዲያስፖራ ኮሚኒቲውን ያጠናክር፣የኢትዮጵያ ኤምባሲዎችን አቅም ያጠናክር ፣ የቱሪዝም ፍሰት እንዲጨምር ያለበትን ሀገሮች ዜጎች ይገፋፋ፣ ሃገሩን ያስተዋውቅ፣

-  በውጭ ያለው ዲያስፖራ ሃገራዊ የሆኑ በርካታ ውይይቶችን እያዘጋጀ አጠገቡ ያሉትን ምሁራን እየጠራ ይሞግት፣
- በውጭ ያለው ኢትዮጵያዊ ማኅበራዊ አንድነቱን አጠናክሮ በምጣኔ ሀብት ዘርፍ የሚሰራውን ሥራ መቀጠል አለበት።
- በውጭ ያለው ዲያስፖራ አጉራ ዘለል እና የእርስ በርስ የብሔር እና የሃይማኖት ልዩነት ለማስፋት የሚሰሩትን  ይሞግት፣
- በውጭ ያለው ዲያስፖራ አጠገቡ ያሉ መልካም ሰዎችን ተስፋ ለማስቆረጥ የሚሞክሩትን ተከላክሎ ይሸልም፣
- በውጭ ያለው ዲያስፖራ ዓለም አቀፍ የንግድ ድርጅቶችን ለመመስረት ሃሳቦችን ያመንጭ ይንቀሳቀስ፣
- በውጭ ያለው ዲያስፖራ አዲስ የመጣውን ትውልድ ተስፋ በማያስቆርጥ መልኩ ስለሀገሩ ይንገር፣ይህንን ትውልድ በሁሉም መልክ የተደራጀ እንዲሆን ይርዳ።

የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን እና የሙስሊሙ ማኅበረሰብ ኃላፊነት ምን መሆን አለበት?

- ኢትዮጵያ ቢያንስ ከ80% በላይ ህዝቧ በሃይማኖት ውስጥ ያለ ነው፣

- ይህ ሆኖ ግን የሃይማኖት አካላት አደረጃጀት እና ታማኝ የሆነ አወቃቀር ተጎሳቁሏል፣
- በውስጣቸው ግን የተገፉ እና የማገልገል እድሉን በሌቦች እና የጎሳ ፖለቲካ አራማጆች የተነጠቁ፣አቅሙ፣ችሎታው፣ ፍላጎቱ እና መንፈሳዊነቱ ያላቸው በርካታ ሰዎች ይዘዋል፣
- ስለሆነም የሃይማኖት አካላት እነኝህ መልካም ሰዎች ወደፊት እና ወደ መምራት እንዲመጡ መንገዱ በመንግስትም ሆነ በሕዝብ የግድ መከፈት አለበት፣
- ይህ ካልሆነ የሃይማኖት አካላት ውድቀት ኢትዮጵያን በእጅጉ የሚጎዳ ትልቅ የታሪክ ጠባሳ ይሆናል።

ማጠቃለያ 

ወደ መደምደምያ ነጥቦች ከመምጣቴ በፊት፣የመነሻ ርዕሱ ስጋት እና ዕድል ስለሚል ዕድል የተባሉት የት አሉ? ብሎ ለሚጠይቅ  ከላይ የተነሱት ውስጥ መከናወን አለባቸው የምላቸው ነጥቦች ከተፈፀሙ የኢትዮጵያ እድሎች እንደሆኑ እንዲወሰድ እፈልጋለሁ።እየሆኑ ያሉት እና የምታቀዱት መጥፎ ዕቅዶች ደግሞ የዛሬም ሆነ የነገ ስጋቶች ናቸው።

ለማጠቃለል ይህንን በዝርዝር ያልተፃፈ ነገር ግን በምጥን የቀረበ የኢትዮጵያ ወቅታዊ እና መጪው ስጋት፣ዕድሎች በተመለከተ የቀረቡትን ነጥቦች በሚከተሉት ነጥቦች እደመድማለሁ።



  • ኢትዮጵያ አሁን በፅንፈኛ የብሔር ኃይሎች አሁን ያለውን የለውጥ ኃይል ለመፈታተን የሚደረጉ ሙከራዎች ከኦነግ ፅንፈኛ ኃይል፣ከዓማራ ፅንፍ የያዘ ብሔርተኛ ቅስቀሳ እና ከህወሓት አመራሮች አሉ። ወደፊትም መልካቸውን ቀይረው ይኖራሉ።
  • የኦሮሞ ብሔርተኛ የፅንፍ አስተሳሰብ አራማጆች ለኦደፓ እና ለጠቅላይ ሚኒስትር ዓቢይ ቀዳሚ አደጋዎች ናቸው።
  • የኦሮሞ የፅንፍ ብሔር አራማጁ በአክትቪስት እና ''ሜጫ'' የሚመራው ቡድን አጀንዳውን ወደ ፅንፍ የሙስሊም  እንቅስቃሴ ለመቀየር እና ከጀርባ ሆኖ ለመዘወር እንቅስቃሴ ላይ ነው።
  • ለእዚህ ጥፋት የብሔር ፖለቲካ እንደመጋቢነት እየጠቀመው ስለሆነ የጠቅላይ ሚኒስትር ዓቢይ አስተዳደርም ሆነ የኢትዮጵያ ሕዝብ በፍጥነት ይህንን ጉዳይ ለመግታት መንቀሳቀስ አለባቸው። ለእዚህም ሃገራዊ አንድነት ማጠናከር እና መተማመን እንዲሰፍን ማድረግ ያስፈልጋል።
  • በቅርቡ የሚነሳው የትግራይ የውስጥ የለውጥ አስተዳደር እንቅስቃሴ የኢትዮጵያ ሕዝብ መደገፍ እና ከብሔር  ፖለቲካ የራቁ ኃይሎች ህወሃትን እንዲተኩ ማገዝ ያስፈልጋል።
  • የኢትዮጵያን የውስጥ ጉዳይ ላይ እጃቸውን ሊከቱ የሚፈልጉ አንዳንድ የመካከለኛው ምስራቅ አረብ ሀገራት ከድርጊታቸው እንዲታቀቡ አስደንጋጭ እርምጃ ከመንግስት ያስፈልጋል።
  • በኢትዮጵያ ያለውን ድህነት ለመቀነስ እውቀቱ፣የገንዘብ አቅሙ እና ልምዱ ያላችሁ ሁሉ መንግስትን ለማገዝ መነሻው ጊዜ አሁን ነው።
  • የድህነቱ መቃለል እና ከፍተኛ የስራ ዕድል ወጣቱ እንዲኖረው በማድረግ ውስጣዊ ውጥረት ማርገብ እና የፅንፍ ኃይሎች ወጣቱን መጠቀምያ እንዳያደርጉ ዋነኛው እና ቁልፉ ጉዳይ ነው።
  • አሁንም የጠቅላይ ሚኒስትር አቢይ መንግስታዊ አሰራር ማጠንከር፣መርዳት ማለት የብሔርም ሆነ የእስልምና ፅንፈኛ ኃይሎች እንዳይገዳደሩት እና ኢትዮጵያ አደጋ ላይ እንዳትወድቅ የመስራት ዋነኛው የትኩረት ቦታ መሆኑን መለየት እጅግ አስፈላጊ ነው።
========================/////=====================


ጉዳያችን GUDAYACHN 
 www.gudayachn.com

Monday, August 5, 2019

የኢትዮጵያ ዜጎች ለማኅበራዊ ፍትህ ፓርቲ (ኢዜማ) ከ70 በላይ በሚሆኑ ምሁራን በ16 መስኮች ላይ ያተኮረ የመጀመሪያ ደረጃ ረቂቅ ፖሊሲዎች አዘጋጀ።

የኢዜማ ሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴ አባላት 

ጉዳያችን/ Gudayachn
ሐምሌ 30/2011 ዓም (ኦገስት 6/2019 ዓም)
የኢትዮጵያ ዜጎች ለማኅበራዊ ፍትህ ፓርቲ (ኢዜማ) ከ70 በላይ በሚሆኑ ምሁራን በ16 መስኮች ላይ ያተኮረ የመጀመሪያ ደረጃ ረቂቅ ፖሊሲዎች ማዘጋጀቱን ባሳለፍነው ሳምንት መጨረሻ ሐምሌ 27 እና 28/2011 ዓም በአዲስ አበባ ሆልዴይ ሆቴል ባዘጋጀው የፖሊሲ መወያያ መድረክ አስታወቀ።የኢዜማ የፓሊሲ ጥናት እና ምርምር ኃላፊ አምሐ ዳኘው የውይይቱ መክፈቻ ላይ እንደተናገሩት ጥናቶቹ ለኢትዮጵያ ተጨባጭ ችግሮች መፍትሄ መሆን የሚችሉ የፖሊሲ አማራጮችን ለመቅረፅ ዋነኛ ግብዓት እንደሚሆኑ ገልፀዋል። በሌላ በኩል የፓርቲው መሪ ብርሃኑ ነጋ (ፕ/ር)  አሁን ካለንበት በጭንቀት እና በተሰፋ የሚዋልል ሀገራዊ ሁኔታ ወጥተን ወደተረጋጋ ሥርዓት የምንሄደው በዕውቀት ላይ የተመሠረቱ ውይይቶች ብቻ መሆኑን ገልፀዋል። 

በውይይቱ ላይ እንደተገለጠው የፖሊሲ ጥናቶቹ በትምህርት፥ቴክኖሎጂና የፈጠራ ሥራ፣ ሠራተኛ እና ማኅበራዊ ዋስትና፣ ባሕል፥ ቱሪዝምና ኢኮ ሲስተም፣ የፊስካል፥ የገንዘብ እና መዋለ ነዋይ እንዲሁም የውጭ ኢኮኖሚ እና ዲያስፖራ ፖሊሲ  እና ሌሎች  መስኮች  ላይ የተጠኑ የፖሊሲ ጥናቶች ከተጠኑት ፖሊሲዎች ውስጥ እንደሆኑ ለማወቅ ተችሏል። በሌላ በኩል ዜግነትን መሠረት ያደረገ የፖለቲካ ሥርዓት እና ማኅበራዊ ፍትህን መሠረት አድርገው የተሠሩት እነኝህ የፖሊሲ ጥናቶች የኢዜማ አባል የሆኑ እና ገለልተኛ ባለሙያዎች በጋራ ያጠኗቸው ናቸው። በቀጣይ ጊዜ ለውይይት የቀረበው ረቂቅ ፖሊሲው በፓርቲው አመራሮች እና በአዘጋጅ ምሁራን በዝርዝር ከተመከረበት በኋላ፤ በፓርቲው የተለያዩ መዋቅሮች ደረጃ ውይይት እንደሚካሄድበትም በውይይቱ ወቅት ተወስቷል።በመቀጠለም ከፓርቲው አባላት ጋር ከሚደረግ ውይይ በኋላ ረቂቅ ፖሊስው ስልጣን ባለው የፓርቲው አካል ፀደቆ የኢዜማ የፖሊሲ ሰነድ እንደሚሆንም ተነግሯል።

ይህ በእንዲህ እያለ ፋና እንደዘገበው የኢዜማ መሪ ፕሮፌስር ብርሃኑ የፖለሲ ዝግጅቱ የፓርቲው የምርጫ ዝግጅት አካል ይሆን ወይ? ተብለው ተጠይቀው በሰጡት ምላሽ፥ ምርጫው በየትኛውም ጊዜ ይካሄድ ፓርቲው ፖሊሲዎችን የማዘገጃት ግዴታው መሆኑን መናገራቸውን እና ሰለቀጠዩ ምርጫም በሰነዘሩት ሃሳብም የምርጫው ማከናወኛ ወቅት ከጊዜ ይልቅ በሀገሪቱ ነባራዊ ሁኔታ ቢወሰን የተሻለ ነው ካሉ በኃላ በሀገሪቱ አስተማማኝ ሰላም እና መረጋጋት መስፈኑ፣ ፓርቲዎች በየትኛውም የሀገሪቱ ክፍል በነፃነት ለመንቀሳቀስ የሚችሉበት አውድ መኖር እና ምርጫ ቦርድ ትክክልኛ ምርጫ ለማካሄድ የሚያስችል ማረጋገጫ መስጠቱ፤ የምርጫውን መከወኛ ጊዜን የመወሰን አቅም እንዳላቸው  መግለጣቸውን ፋና ዘግቧል።
ጉዳያችን GUDAYACHN
 www.gudayachn.com

ጉዳያችን GUDAYACHN
 www.gudayachn.com

Friday, August 2, 2019

የዓማራ ክልል መስተዳድር እና ሕዝብ በሶስት አካላት ውክብያ ውስጥ ገብቷል።

ጉዳያችን/ Gudayachn
ሐምሌ 27/2011 ዓም (ኦገስት 3/2019 ዓም)

የፖለቲካ ለውጥ ግንዛቤ እና የማኅበረሰብ የአስተሳሰብ ለውጥ በሂደት ልኬት ሲመዘኑ ልዩነት አላቸው።የፖለቲካ ለውጥን በአብዮት ወይንም የነበረ መንግስትን በአንድ ጀንበር ገልብጠህ የምትፈልገውን የፖለቲካ ለውጥ ልታመጣ ትችላለህ። የነበረ የማኅበረሰብ አስተሳሰብን ግን በአንድ ጀንበር አትቀይረውም።በረጅም ጊዜ በብዙ ውጫዊ እና ውስጣዊ ሁኔታዎች እየዳበረ የመጣ የማኅበረሰብ አስተሳሰብ ቤተ መንግስት ውስጥ ስለገባህ ብቻ አትቀይረውም።አስተሳሰቡ በራሱ የብዙ መስተጋብሮች ውጤት ስለሆነ በቀላሉ አይነቀልም።ኢትዮጵያ ውስጥ አንዳንዶች ያልተገነዘቡት ነገር አንዱ ይህንን የጠለቀ ማኅበረሰባዊ ትስስርን በአንድ ጀንበር በፈለጉት መንገድ ለመምራት የመሞከር ስህተት ነው።

በኢትዮጵያ ውስጥ ካሉት ኢትዮጵያዊ እና አገራዊ ስሜትን ከልጅ ልጆቹ እያወራረሰ ከኖሩት ማኅበረሰብ ውስጥ ልክ እንደ ኦሮሞው፣ትግራይ፣ቤንሻንጉል፣ሱማሌው፣አፋሩና ሌላው ሁሉ የዓማራ ማኅበረስብም አንዱ ነው።ይህ ማኅበረሰብ ላለፉት ሠላሳ ዓመታት በሕወሓት መራሹ የኢህአዴግ ስርዓት ውስጥ ነፍጠኛ፣ትምክህተኛ እና ሌላም ስም በጠቅላይ ሚኒስትር ደረጃ እና በብሔራዊ ራድዮ እና ቴሌቭዥን ጭምር ፈፅሞ የማያውቃቸው የቀደሙ መሪዎች እየተጠሩ ሲወቀስ ከርሟል።ይህ የማጥላላት ስውር እና ግልጥ ዘመቻ ደግሞ በትምህርት ካሪኩለም ውስጥ በውሸት ታሪኮች እየተከሸነ ለታዳጊ ወጣቶች ሳይቀር ስለተዘራ ዛሬ ዛሬ የአዲስ አበባ ነዋሪ የሆነ ለፍቶ አዳሪ ሁሉ ነፍጠኛ የሚመስለው የዋህ ትውልድ ሁሉ እንዲፈጠር ከመደረጉ አልፎ ብዙዎች ከኖሩበት ቦታ በውሸት እና የቂም ታሪክ አደግ የአካባቢ ባለስልጣናት ተገፍቶ ከቀየው እስከ መባረር ደርሷል።ለእዚህም ማስረጃ ከጉርዳፈርዳ እስከ ቤንሻጉል የተፈፀሙትን ግፎች መመልከት ይበቃል። 

የዓማራ ክልል መስተዳድር እና ሕዝብ በሶስት አካላት ውክብያ ውስጥ ገብቷል።

በአሁኑ ጊዜ ኢትዮጵያ በፈጣን የማኅበረሰብ የለውጥ ንቅናቄ ውስጥ ነች።የለውጥ ንቅናቄው የተለያዩ አስተሳሰብ ያላቸውን አካላት በረጋ መንፈስ እና በቅንነት ያለፈ ታሪክ ንትርክ አቁመው መጪውን ያለመ አጀንዳ ላይ ተወያይተው ወደፊት ይሄዳሉ? ወይንስ ልዩነቶችን በሰለጠነ መልክ መፈታት ትተው በተለመደው የኃይል መስመር በሌላ ዙር ግጭት ሀገሪቱን ወደ ባሰ መቀመቅ ይከቷታል ወይ? የሚለው የወቅቱ ጥያቄ ነው።ይህ በእንዲህ እያለ እንደ ማኅበርሰብ በኢትዮጵያ ጉዳይ ላይ የተለያየ አጀንዳ ያላቸው ኃይሎች ሁሉ ትኩረታቸው የዓማራው  ማኅበርሰብ ላይ በሚፈፀም ውክብያ አጠቃላይ የኢትዮጵያን ሁኔታ ማናጋት ይቻላል።በእዚህም አጀንዳችንን ማስፈፀም እንችላለን በሚል ዕሳቤ የዓማራ ክልል እና ሕዝብ ላይ ውክብያ መፈፀም ስራዬ ተብሎ ተይዟል። 

በዓማራ ክልል እና ሕዝብ ላይ ውክብያ በመፈፀም ላይ የሚገኙት ሶስቱ አካላት

1) የዓማራ ክልል ተወላጅ እንደሆኑ የሚናገሩ የማኅበራዊ ሚድያ ''አርበኞች'' 

በእዚህ ስር የሚገኙ በትክክል የክልሉ ተወላጅ የሆኑ ጥበብ-አልባ አክትቪስቶች፣ ከማኅበራዊ ሳይንስ፣ከታሪክ እና ከፖለቲካ ዕውቀት ውጪ የሆነ የትምህርት ዕውቀት ያላቸው ምሁራን ይገኙበታል።እነኝህ አካላት ለዓማራ ሕዝብ ምን ቢደረግ ወይንም የፖለቲካ ትግሉ ግብ ምን ለማግኘት እንደሆነ የጠራ ዓላማ ማስቀመጥ ያቃታቸው ግን አንድ ጊዜ የአማራ ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ (አዴፓ) ሌላ ጊዜ ኦዴፓ ቆይተው ደግሞ በዓማራ ማኅበረሰብ ስም የተደራጁ ግለሰቦችን አሁንም ሌላ ጊዜ ደግሞ የዜግነት ፖለቲካ የሚይራምዱትን ሁሉ እየወቀሱ እና ''የዓማራ ጠላቶች'' በሚል ፍረጃ ቀን ከሌሊት ሕዝቡን ከሁሉም አካላት ጋር የማጋጨት እና የማስደንበር ሥራ ላይ ብቻ ተወጥረው የሚውሉ ናቸው። 

የእነኝህ አካላት አካሄድ በተለይ የኢትዮጵያ ጉዳይ ላይ የዓማራው  ማኅበረሰብ መጫወት ያለበትን ጉልህ እና ገንቢ መንገድ ለማመላከት የተነሱ ምሁራንን ሁሉ የማሸማቀቅ ሥራ እየሰሩ  የዓማራን ማኅበረሰብ ሽማግሌ እና ዓዋቂ የሌለበት፣ከሌላው የኢትዮጵያ ሕዝብ ጋር  በፍቅር የመኖሩን የረጅም ጊዜ ጥበብ ሁሉ ገደል የከተቱ ናቸው።ለምሳሌ ሰኔ 15/2011 ዓም በባህርዳር እና በአዲስ አበባ የተፈፀሙ የአዴፓ ከፍተኛ አመራሮች እና የኢታማጆር  ሹም ግዳይ ላይ ሟችንም ገዳይንም ሲወቅሱ ቆይተው በኃላ ከግድያው በኃላ ሁለቱንም ስያሞግሱ የተሰሙ ናቸው።

2) የፅንፈኛ ኦነግ አፍቃሪዎች እና ከፍተኛ የህወሓት ባለስልጣኖች 

በተራ ቁጥር አንድ ላይ ከተጠቀሱት አካላት በተለየ እና በከፋ መልኩ የዓማራ ክልል እና ሕዝብ በማወክ ተግባር ላይ የተሰማሩ የፅንፈኛ ኦነግ አፍቅሪዎች እና የህወሓት ከፍተኛ አመራሮች ናቸው።ሁለቱም አካላት ላለፉት አርባ ዓመታት ''የሞኝ ዘፈን ሁሌ አበባዬ'' እንዲሉ ከወጣትነታቸው እስከ እርግናቸው ድረስ ዓማራ፣ነፍጠኛ፣ትምክህተኛ በሚሉ ቃላት ሲሰክሩ ያደጉ ናቸው።ከእነርሱ ውስጥ አንዳንዶቹ ወደ መሃል ሀገር መጥተው ዓማራ የተባለው ማኅበረሰብ ከሁሉ በከፋ ድህነት እና በበዛ ትህትና ሌላው ወገኑ ኢትዮጵያዊ እንደሚያከብር ሲመለከቱ የአለቆቻቸው የተሳሳተ አስተሳሰብ ተረድተው አመለካከታቸውን አስተካክለዋል።የቀሩት ግን አሁንም ሁለት ፀጉር አውጥተው በስራቸው ያሉትን ወጣቶች በቂም እና በጥላቻ እንዲያድጉ ለማድረግ ሲባዝኑ ይታያሉ። 

የፅንፈኛ ኦነግ አፍቃሪዎች እና የህወሓት ከፍተኛ አመራሮች ባለፈ የቂም ትርክታቸውን በዓማራው ማኅበረሰብ ላይ በመንዛት ብቻ አልተወሰኑም። ይልቁንም በ21ኛው ክ/ዘመን ላይ ተቀምጠው ዛሬም የፖለቲካ አሰላለፍ ቅኝታቸውን በዘመናዊ ዕሳቤ ላይ ከመመስረት እና ኢትዮጵያን አንድ እርምጃ ወደፊት ከመውሰድ ይልቅ ዛሬም መለኪያቸው የዓማራውን ማኅበረሰብ ከመግፋት እና ሴራ ከማሴር አንፃር ብቻ መቀመራቸው አሳዛኙ ሁኔታ ነው።እነኝህ አካላት መጪውን የኢትዮጵያ ፖለቲካ አደጋ የሚሉት ኢትዮጵያዊነትን እና የህዝብ ለሕዝብ አንድነትን ሲሆን ስኬት የሚሉት ድግሞ የጎሳ ፖለቲካ አብቦ እና አፍርቶ መታየቱን ነው።ስለሆነም የፖለቲካ ድርጅቶችን የሚያቀርቡትም ሆነ የሚያርቁት ምንም በያውቀው በምስኪኑ የዓማራ ማህበረሰብ ላይ  የፖለቲካ ድርጅቶቹ በሚሰሩት የሴራ ፖለቲካ ልክ እየሆነ መምጣቱ አደገኛው የችግሩ ገፅታ ነው።በእዚህም ዙርያ ምሁራኖቻቸውን ወደ መንግስት መዋቅር በማስገባት ርካሽ ዓላማቸውን ለማስፈፀም ሲሞክሩ ይስተዋላሉ። 

በእዚህ ተራ ቁጥር ሁለት ምድብ ውስጥ ያሉት የህወሓት ከፍተኛ አመራሮች የዓማራ ክልል እና ህዝብን በማወክ ተግባር ላይ የተሰማሩት በቀጥታ ሳይሆን በተራ ቁጥር አንድ ላይ ከተጠቀሱት የማኅበራዊ ሚድያ ''አርበኞች'' ጋር ተቀላቅለው እና እራሳቸውን በአክትቪስት ስም ሰይመው መሆኑ ነገሩን አስቂኝም ያደርገዋል።ከአንድ ዓመት በፊት የህወሓት ከፍተኛ ባለሥልጣናቶችን የግፍ ተግባር ሲያሞካሹ የነበሩ ዛሬ ስልት ቀይረው የዓማራ ማኅበረሰብ የሚቆረቆሩ ሆነው መስለው ግን ሕዝቡን ከሌላው ኢትዮጵያዊ ወንድሙ ጋር ስያጣሉት መመልከት የተለመደ ሆኗል።ስለሆነም የማወክ ተግባሩ በረቀቀ መልክ እየተፈፀመ ለመሆኑ አንዱ አመላካች ነጥብ ነው። 

የችግሩ ተከታይ ችግር  

ከላይ የተጠቀሱት የሶስቱ አካላት የዓማራ ክልልንም ሆነ ሕዝብ የማወክ ተግባር ተከታይ ችግር ይዞ መምጣቱ አይቀርም። ይሄውም የዓማራን ክልል ሕዝብ ወደ የጦዘ እና አደገኛ የመጠቃት ስሜት እንዲነሳ ያደርገዋል። አንዳንዶች ይህንን የጦዘ የመጠቃት ስሜት እንደ አዎንታዊ የፖለቲካ ዕድል ቆጥረው የክልሉን ሕዝብ ለማነሳሳት  እና ለርካሽ የፖለቲካ ግብ መጠቀምያ ሊያስቡት ይችላሉ። አሁን ባለችውም ሆነ በመጪዋ ኢትዮጵያ የጦዘ የመጠቃት ስሜትን ቀስቅሶ ወደ ስልጣን ለመውጣት የሚደረግ ሙከራ ሁሉ መጨረሻው የእርስ በርስ እልቂት ነው።ይህ ማለት ማንም ተነስቶ ሌላውን ገፍቶ ለመኖር ሲፈልግ ይፈቀድለት ማለት አይደለም።ይህንን የተሳሳተ አስተሳሰብ ተከትለው ወደ ስልጣን የተጠጉትም ዘለቄታዊ የሆነ የፖለቲካ መፍትሄ አጥተው ግራ እንደተጋቡ ማሰቡ ብቻ መንገዱ በራሱ ስህተት መሆኑን መረዳቱ በራሱ ሂደቱ ችግር እንዳለበት ለማወቅ ይረዳል።

 ስለሆነም የችግሩ ተከታይ በራሱ ሌላ ችግር ነው።በመሆኑም ከላይ የተጠቀሱት ሶስት አካሎች የዓማራ ክልል እና ህዝብን የማዋከብ ተግባራቸውን ማቆም አለባቸው።ይህንን ለማቆም ደግሞ በመጀመርያ የአስተሳሰብ ለውጥ ማምጣት አለባቸው። ይህ የአስተሳሰብ ለውጥ በሰለጠነ እና በሰከነ መንገድ ከማሰብ ይጀምራል። ይህ ካልሆነ ግን ሕዝቡን ወደ ጦዘ የመጠቃት ስሜት እየገፉት መሆኑ መታወቅ አለበት። ይህ ደግሞ ኢትዮጵያን እንደ ሀገር ወደ አደጋ የሚያመራት ነው።

መፍትሄው 

ከእዚህ በፊትም ለመግለጥ እንደሞከርኩት የኢትዮጵያ ችግር የመፍትሄው ስርም ሆነ መፍትሄው ፖለቲካ ብቻ የተንጠላጠለ አይደለም።ከፖለቲካ ውጭ ያሉ ወሳኝ ጉዳዮች አሉ (ጉዳዮቹን አስመልክቶ ከእዚህ በፊት በጉዳያችን  ''ለኢትዮጵያ የለውጥ ሂደት አደገኛው ፖለቲካዊው ተግዳሮት ብቻ አይደለም። (ጉዳያችን ልዩ ትኩረት)''  በሚል ርዕስ የወጣውን ይመልከቱ)። ስለሆንም የዓማራ ክልል እና ሕዝብ ላይ የሚደረገውን ውክብያ ለማስቆም እና ጉዳይ ከቁጥጥር ውጭ እንዳይሆን የሚከተሉት መፍትሄዎች መወሰድ አለባቸው።እነርሱም : - 

  • ምንም ዓይነት ድብብቆሽ እና ማድበስበስ የሌለበት ግልጥ ውይይት በተለይ በዓማራ ክልል እና ሕዝብ ላይ የሚደረጉት ውክብያ በሚፈፅሙት የክልሉ ተወላጅ የፈስቡክ ''አርበኞች'' ተግባር የክልሉ ተወላጅ ምሁራን እና የሀገር ሽማግሌዎች መከላከል እንዲችሉ መርዳት፣
  • ማንኛውም ዓይነት የትንኮሳ ንግግሮች፣የቢሮክራሲ የሴራ ተግባራት እና የታሪክ ሽምያዎችን ማጋለጥ እና በፈፀሙት ላይ ሕጋዊ እርምጃ መውሰድ፣
  • የአርባ ዓመቱን የጎሳ ፖለቲካ እና በተለይ የዓማራ ማኅበረሰብ ላይ ያነጣጠሩ ፀብ ጫሪ ንግግሮች በይፋ መታረማቸው እንዲገልጥ ይህንን ያደረጉም በይፋ ይቅርታ  እንዲጠይቁ ማድረግ እና ለወደፊት የሚያስተጋቡ ካሉ በሕግ መቅጣት፣
  • መንግስት ጥንቁቅ የሆነ የምጣኔ ሀብት ክፍፍል፣የበጀት አደላደል እና የመንግስት ምስረታ ስርዓት ሂደት እንዲከተል ማድረግ፣
  • የእነኝህ ሁሉ ችግር አንዱ  መነሻ የሕገ መንግስቱ ፀብ አባባሽ አንቀፆች በመሆናቸው ህገ መንግስቱን የማሻሻል ሂደት ከምርጫው በፊት ማከናወን እና 
  • ሰፊ፣ጥልቅ እና ሁሉን ያሳተፈ   አገራዊ እና ማኅበራዊ ዕሴት (Social Capital) በእጅጉ የሚያሳድግ እንቅስቃሴ ማድረግ እና ለሐያ ሰባት ዓመታት የተዘሩ እና ከእዛ በፊት የተዘሩ የተሳሳቱ አስተሳሰቦችን የማከም ሥራ መስራት የሚሉት ይጠቀሳሉ።
በመጨረሻም በኢትዮጵያ የሚከሰቱት ፖለቲካዊም ሆነ ማኅበራዊ ክስተቶች ለምን ሆኑ ብሎ ለረጅም ጊዜ የማጥናት እና መፍትሄ አምጦ የመውለድ ልማድ ስለሌለ የፊት የፊት ብቻ እያዩ መሄድ ልማድ ሆኖ ነው እንጂ ለችግሮቻችን መፍትሄ የመፈለጉ ሥራ ላይ ሁሉም እኩል ቢሰራ የማይፈታ ችግር የለም።ለምሳሌ ሰኔ 15/2011 ዓም በባህር ዳር እና አዲስ አበባ የተፈፀሙት ግድያዎች ዙርያ የሚወሳው ፖለቲካዊ  ሁነቱ እንጂ የችግሩ መነሻ እና ማኅበራዊ ስሜቱ እንዴት ተፈጠረ የሚለውን ክፍል የሚያጠናው እና የችግሩ ስር ወደ ሚወስደው ጫፍ ሄዶ የመፍትሄ ቁልፉን ለማግኘት እና መንግስት ለማማከር የሚተጋ የለም።ከእዚህ ይልቅ  በማያልቅ የቃላት ውርወራ ላይ መግባት ፋሽን ሆኖ ተይዟል።ጥናቱ ቢደረግ ግን የጦዘ  የተጠቂነት ስሜት ከላይ በተጠቀሱት ሶስት አካላት ውክብያ ዙርያ በተፈጠሩ ስነ ልቦናዊ ስሜቶች ምክንያት ላለመሆኑ ማረጋገጫ የለም። አሁንም ጊዜው አልረፈደም።ወደ ሌላ የጥፋት ምዕራፍ ሳይገባ ለችግሮቹ መፍትሄ የሚሆን ሀገር አረጋጊ፣የህዝብን ስነ ልቦና አካሚ እና በሁሉም ወገን መሐል የመተማመን ስሜት ፈጣሪ አገራዊ ንቅናቄ ከመንግስትም ሆነ ከአገር ወዳድ ምሁራን ሁሉ ይጠበቃል።
=========================/////==========
ድምፃዊ ቴዎድሮስ ካሣሁን በአዲስ አበባ ሚሊንየም አዳራሽ ካቀረበው ዜማ (ቪድዮ) 



ጉዳያችን GUDAYACHN
 www.gudayachn.com

Wednesday, July 31, 2019

Interviews with Prof. Haggai Erlich Historian and Author of "HAILE SELASSIE HIS RISE,HIS FALL''

እስራኤላዊው የታሪክ ፕሮፌሰር  ሃጋይ አርሊክ ''የቀዳማዊ አፄ ኃይለ ስላሴ አነሳስ እና አወዳደቅ '' በሚል ርዕስ አዲስ መፅሐፍ ፅፈዋል።የቴላቪቭ  ዩንቨርስቲው ፕሮፌሰር  ከእዚህ  በፊትም በኢትዮጵያ  እና  በመካከለኛው  ምስራቅ  ጉዳዮች ዙርያ  በመፃፍ ይታወቃሉ።የኢትዮጵያ ቴሌቭዥን  በእዚህ ሳምንት  ቃለ መጠይቅ  አድርጎላቸው ነበር።ቪድዮውን ይመልከቱ።
Haggai Erlich is professor emeritus of Middle East and African history at Tel Aviv University. His numerous publications on Ethiopia include Saudi Arabia and Ethiopia: Islam, Christianity, and Politics Entwined and The Cross and the River: Ethiopia, Egypt, and the Nile.

This week Ethiopian Television interviews Professor Haggai Erlich on his new book "HAILE SELASSIE HIS RISE,HIS FALL''






ጉዳያችን GUDAYACHN
www.gudayachn.com

Sunday, July 21, 2019

ለኢትዮጵያ የለውጥ ሂደት አደገኛው ፖለቲካዊው ተግዳሮት ብቻ አይደለም። (ጉዳያችን ልዩ ትኩረት)

ጉዳያችን / Gudayachn
ሐምሌ 14/2011 ዓም ( ጁላይ 21/2019 ዓም)

~ የጎሳ ግጭቶች በቀጥታ እያመሩ ያሉት የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ  አብያተ ክርስቲያናትን  ወደ ማቃጠል እና አገልጋይ ካህናትን ወደ መግደል ነው።ይህ ደግሞ ለዓመታት በሌሎች የተሰጡት የዕምነት ትምህርቶች ውስጥ የተቀየጠ ጎሳዊ እና ፖለቲካዊ  የተደባለቁ ጉዳዮች እንደነበሩ አመላካች ነው።

~ የኢትዮጵያን ሁኔታ ስንመለከት ከፖለቲካው እና ወታደራዊ ሁኔታዎች አንፃር ብቻ የምንረዳ፣ፖለቲካው እና ወታደራዊ ሁኔታዎች የሚዘወሩበት ሌሎች ጉዳዮች የሌሉ ያህል ተዘንግተዋል።

~ የጎሳ ፖለቲካው ጡዘት የሚዘወረው በምጣኔ ሃብታዊ ጉዳዮች እየታከከ መሆኑ አንዱ ማሳያ ይሄው የደቡብ ኢትዮጵያ ጉዳይ ነው። 
===============================

ላለፉት ሃያ ሰባት ዓመታት በኢትዮጵያ ሁለንተናዊ እንቅስቃሴ ተቆጣጥሮ የነበረው ህወሓት መሩ የኢህአዴግ ስርዓት በሕዝባዊ እንቅስቃሴ ግፊት በራሱ በኢህአዴግ ውስጥ በተነሳ የለውጥ የማቀንቀን ሂደት ድርጅቱ ተገፍቶ እና አጣብቂኝ ውስጥ ገብቶ ዶ/ር ዓቢይ አህመድን ወደ ጠቅላይ ሚንስትርነቱ ቦታ ለማምጣት ተገዷል።ጠቅላይ ሚኒስትሩ መጋቢት 24/2010 ዓም በፓርላማ ካደረጉት ንግግር ወዲህ የሀገሪቱ የፖለቲካ ውጥረት መርገብ ብቻ ሳይሆን በባህር ማዶም ሆነ በኤርትራ የነበሩ በርካታ የተቃውሞ አደረጃጀቶች ወደ ሀገር ቤት ገብተዋል። 

እነኝህ ሁሉ ሂደቶች ለአንድ ዓመት ሁኔታዎች ካበረዱ በኃላ መሰረታዊው የሀገሪቱ ችግሮች በራሳቸው እያፈጠጡ መጥተዋል።እነኝህ መሰረታዊ ችግሮች በቀደሙ ዓመታት ፖለቲካዊ ብቻ ተደርገው ይወሱ ስለነበር።የፖለቲካ ለውጡ ሁሉንም ይፈታል የሚል የተሳሳተ ዕሳቤ የያዘው ኢትዮጵያዊ በተለይ ምሁራንም ጭምር ቀላል አይደሉም። በተለይ በምሁራኑ ዘንድ ፖለቲካውን ብቻ የመመልከት እና ሌሎች ወሳኝ የሀገሪቱ ጉዳዮች የመርሳት አባዜ የተጠናወተው ቀላል አይደለም።ይህም በመሆኑ ከለውጡ ሂደት ጋር በተያያዘ የሚነሱት ጉዳዮች በሙሉ ፖለቲካዊ ስለሆኑ ዜጎች ለመፍትሄ ሲያስቡ የፖለቲካ ፓርቲ አባል ከመሆን እና ከመመስረት ያለፈ ሊሆን አልቻለም።

በኢትዮጵያ የረጅም ጊዜ የመንግስት ስሪት ሂደትም ሆነ የታሪክ አፃፃፍ ልማድ የቤተመንግስቱን መንግስታዊ በተለይ አስተዳደራዊ እና ወታደራዊ ታሪኮች ብቻ ላይ የተመሰረቱ ሰለሆኑ የኢትዮጵያን ሁኔታ ስንመለከት ከፖለቲካው እና ወታደራዊ ሁኔታዎች አንፃር ብቻ የምንረዳ፣ፖለቲካው እና ወታደራዊ ሁኔታዎች የሚዘወሩበት ሌሎች ጉዳዮች የሌሉ ያህል ተዘንግተዋል።

ባለፈው አንድ ዓመት ህወሓት መራሹ ኢህአዴግ ለለውጥ መነሳቱን ካሳወቀ ወዲህ በርካታ ለአመታት የተጮሁባቸው በተለይ የእስረኞች አያያዝ፣የመፃፍ እና የነፃ ጋዜጦች መውጣት፣አሳሪ የነበሩ ደንቦችን በማሽሻል፣ እና ባጠቃላይ የፖለቲካ ውጥረቱን ከማርገብ አንፃር ትልቅ ሥራ ተሰርቷል።ይህ ብቻ አይደለም የኢትዮጵያ አካባቢያዊ እና ዓለም አቀፍ ሚና ከለውጡ ሂደት መጀመር በፊት ከነበረበት አንፃር ሲታይ የተሻለ ተደማጭነት የማግኘቷ ሁኔታ ሁሉ አመርቂ ናቸው።የሰሜንም ሆነ የደቡብ ሱዳን ችግሮች ኢትዮጵያ ቀድሞ በነበረችበት ደካማ ዲፕሎማሲያዊ ተደማጭነት ደረጃ ሆና ቢሆን ኖሮ የበርካታ መካከለኛው ምስራቅ እና ምዕራባውያን ሳይቀሩ በኢትዮጵያ ጎረቤቶች ጉዳይ እጃቸውን እንዲያስገቡ ዕድል በሰጣቸው ነበር። 

ለለውጡ ሂደት የፖለቲካ ጡዘቱን የጨመሩት ሁለቱ ወሳኝ ጉዳዮች ከፖለቲካው እኩል መፍትሄ ይሻሉ።

የለውጥ ሂደቱ ፖለቲካዊ መፍትሄ መፈለጉ ጥያቄ ውስጥ አይገባም።እዚህ ላይ ለውጥ የሚለውን ቃል ከመተርጎም አንፃር ለውጡን ፍኖተ ካርታ በሌለበት ሁኔታ እንዴት እንለካው? መዋቅራዊ ለውጥ በሌለበት ሂደት እንዴት እንተምነው? የሚሉ ጥያቄዎች አሁንም በብዙዎች አዕምሮ የሚመላለስ ጉዳይ መሆኑ ሳይረሳ  ከአንድ መቶ በላይ ተቃዋሚ ድርጅት በሚርመሰመስበት ሀገር መንግስት ፍኖተ ካርታ ተወያይቶ ማዘጋጀት ይችል ነበር ወይ የሚለውንም መሰረታዊ ጥያቄ መዘንጋት አይገባም።ይህ ማለት እንደ አከራካሪ ነጥብ ለማንሳት እንጂ  በእዚህ ምክንያት ፍኖተ ካርታ በእዚህ ሳብያ ሊኖር አይገባም ወደሚል ድምዳሜ ይወስዳል ማለት አይደለም።

ኢትዮጵያ ላለፈው ግማሽ ክፍለ ዘመን የፖለቲካውን ሜዳ በጎሳዊ ስሜት የመቃኘት እና የህዝብ የእርስ በርስ ግንኙነቱን ወደ አደገኛ መስመር የመሩት ሁለቱ ቁልፍ ጉዳዮች ማኅበራዊ እና ምጣኔ ሃብታዊ ሁኔታዎች ናቸው። እዚህ ላይ ለጎሳ ፖለቲካ የፖለቲካ አመራሩ ተጠያቂ አይደለም እያልኩ አይደለም።የፖለቲካ አመራሩ ፖሊሲ ከማውጣት እና ወታደራዊ ኃይሉን ከመያዙ አንፃር እነዚህ ሁለቱንም ማለትም ማኅበራዊ እና ምጣኔ ሃብታዊ ሁኔታዎች ያገናዘበ አመራር ከመስጠት ይልቅ ወደ አንድ ጎሳ ያደላ የጥቅም ሽምያ ውስጥ በመግባቱ ችግሩን አናረው ብቻ ሳይሆን ኢትዮጵያን ወደ አደገኛ መስመር ከቷት ዘወር አለ። አሁን ያለው የለውጥ ሂደት ይህንን  ውጥንቅጥ ሁኔታ ላይ የተቀመጠ የለውጥ ሂደት ነው። ሁለቱ ቁልፍ ጉዳዮች ማለትም ማኅበራዊው እና ምጣኔ ሃብታዊ ሁነቶች በውስጣቸው በርካታ ዘርፎች ቢኖራቸውም ለእዚህ ፅሁፍ አደጋው ፖለቲካዊ ብቻ አለመሆኑን ለማሳየት ከማኅበራዊ እና ከምጣኔ ሃብታዊ ሁኔታዎች አንዳንድ ነጥቦች ብቻ አነሳለሁ። 

የምጣኔ ሃብታዊው ጉዳይ እና የጎሳ ፖለቲካ ችግር።

ብዙውን ጊዜ የጎሳ ፖለቲካ ሲነሳ የሚወሳው የጎሳ ፖለቲካ ስለሚያቀነቅኑ ድርጅቶች እና ግለሰቦች እንጂ የጎሳውን ፖለቲካ እንዲያቀነቅኑ የህዝብ ጆሮ የገዙበት የምጣኔ ሀብት ጉዳይ አይነሳም።የጎሳ ፖለቲካ በራሱ መዘውር የለውም አንዱ መዘወሪያው  የምጣኔ ሀብት ችሮታ እንደሚያስከትል ለወጣቱ ስለሚሰብክ ነው።''ክልል መሆንህ የሚያመጣው ፀጋ አለ'' ከሚለው ስብከት ስር ሥራ ታገኛለህ፣ከሌላ አካባቢ የመጣ የስራ ዕድልህን አይወስድም፣ የምክር ቤት አባል ትሆናለህ፣የክልልህ ካቢኔ አባል ትሆናለህ፣ እና የመሳሰሉ ማባበያዎች ምጣኔ ሃብታዊ ጉዳዮች ናቸው።በርካታ ወጣት ከዩንቨርስቲ ተመርቆ ሥራ ባላገኘበት ሁኔታ ብቸኛ አማራጩ የጎሳ ፖለቲካ አቀንቅኖ ሥራ መያዝ ሆኖ ከታየው የጎሳ ፖለቲካው መሰረታዊ አንቀሳቃሽ ምጣኔ ሃብታዊ ጥያቄዎች እንጂ ፖለቲካዊ ብቻ ሊሆኑ አይችሉም። 

ከምጣኔ ሃብቱ ጋር በዋና መሠረትነት የሚነሳው የመሬት ጉዳይ አለ።መሬት ውሱን ሀብት ነው።በአንፃሩ ኢትዮጵያ በሕዝብ ብዛት ቁጥር ከዘጠና አምስት ሚልዮን በላይ እንደሆነች ይገመታል።በሀገራችን ያሉ የጎሳ ፖለቲካዊ ግጭቶች ዋና መሰረታቸው ምጣኔ ሃብታዊ ነው።የወልቃይት ችግር መሰረቱ ፖለቲካዊ ይምሰል እንጂ የምዘውረው ምጣኔ ሃብታዊ ጥያቄ ነው። 

የወልቃይት መሬት የቅባት እህል ከሚመረትባቸው የኢትዮጵያ ግዛቶች ቀላል ያልተባለ ድርሻ ያለው እና ባብዛኛው ለውጭ ንግድ የሚቀርብ ምርት የሚመረትበት ነው። ከእዚህ በተጨማሪ ቦታው የሰሜን ጎንደርን፣የኤርትራን፣የሱዳንን እና የትግራይን አካባቢዎች በጋራ የሚያቃልል ከመሆኑ አንፃር እና ለሱዳን ወደብ ገበያ ቅርብ ከመሆኑ አንፃር ምጣኔ ሃብታዊ ስልታዊ መሬትነቱ ቀላል አያደርገውም።ከእዚህ ሁሉ በላይ በአካባቢው ካለው ሞቃት አየር በተቃራኒ የመረብ ወንዝ ምድሩን የተለየ ብቸኛ አማራጭ የውሃ ምንጩ ነው። እነኝህ ሁሉ ድምሮች የወልቃይት ጉዳይን ፖለቲካዊ ጎሳዊ ቃና ሰጥቶት ያነታርካል።ቀድመው የነበሩትን ነዋሪዎች ለማፈናቀል በህወሓት በኩል በርካታ የተንኮል ስራዎች እየተሰሩ በሰላም ምጣኔ ሃብታዊ ሂደቱን ሲያስኬድ የነበረው ሕዝብ ወደ ግጭት እንዲያመራ አደረገው። ይህ ማለት የችግሩ መዘውር ምጣኔ ሃብቱ ላይ እንዳለ አመላካች ነው።

በሌላ በኩል በደቡብ ኢትዮጵያ ያለው የጎሳ ፖለቲካ ጡዘት መመልከት ይቻላል።የደቡብ ኢትዮጵያ ከተቀረው የኢትዮጵያ ሕዝብ የሚለየው በከፍተኛ የህዝብ ቁጥር እየጨመረ መምጣት እና በርካታ ሕዝብ ያልሰፈረባቸው ቦታዎች ቢኖሩም በርካታ ሕዝብ በተወሰኑ ቦታዎች ተጣቦ በመኖር (population density) የሚኖርበት መሆኑ ነው። ይህ የህዝብ ቁጥር መጨመር እና ተጣቦ በተወሰኑ ቦታዎች የመኖር ሁኔታ የመሬት ጥበት እና የስራ አጥ መብዛት አስከትሏል።በሌላ መልኩ ደግሞ ለጎሳ ፖለቲካ አቀንቃኞች ለስራ ማጣቱም ሆነ ለችግሩ መንስኤ ከክፍለዘመን በላይ በቦታው የኖሩ ሰዎችን እንደምክንያት እየጠቀሱ ሕዝብ ለማጋጨት ተመችቷቸዋል።ስለሆነም የጎሳ ፖለቲካው ጡዘት የሚዘወረው በምጣኔ ሃብታዊ ጉዳዮች እየታከከ መሆኑ አንዱ ማሳያ ይሄው የደቡብ ኢትዮጵያ ጉዳይ ነው።የህዝብ ስፍረት መጣበብ በደቡብ ኢትዮጵያ የዛሬ ስድስት ዓመት የነበረውን ሁኔታ ከስር ካለው ካርታ ላይ ብንመለከት ከፍተኛው የህዝብ ስፍረት መጣበብ የሚታየው በደቡባዊ ኢትዮጵያ መሆኑን እንመለከታለን።ይህ ማለት ግን ሕዝብ ሊሰፍርባቸው የሚችሉ ሰፊ ቦታዎች በደቡባዊ ኢትዮጵያ የሉም ማለት ግን አይደለም።የጎሳው ፖለቲካ በዛው በደቡብ ውስጥ ላለው ህዝብም በበርካታ የጎሳ ክልል ስለለየው ሌላው ጋር ሄዶ እንዳይሰራ እንቅፋት እየሆነ እንደመጣ አመላካች ነው።

Large Cities and Population Density in Ethiopia 

በኢትዮጵያ ትልልቅ ከተሞች እና ሕዝብ በብዛት የሰፈረባቸው ቦታዎች  

 Source: EASE 2000/01, Central Statistical Agency 

(Copy from A Sub-National Hunger index for Ethiopia Assessing programs in Region level Out comes by  Emily Schmidt and Paul Dorosh)



የማኅበራዊ ጉዳይ እና የጎሳ ፖለቲካ ጡዘት 

ቀድም ብሎ እንደጠቀስኩት በእዚህ ፅሁፍ ስር የሚነሳው ሁሉንም የምጣኔ ሃብታዊ እና ማኅበራዊ ዘርፎች አይደለም። ከማኅበራዊ ዘርፍ ውስጥ ከኢትዮጵያ ሁለንተናዊ የቀደመም ሆነ የአሁኑ ሁኔታ ላይ ከፍተኛ ሚና የሚጫወተው የሃይማኖት ጉዳይ ላይ ለማትኮር ይሞከራል።ኢትዮጵያ በረጅም ጊዜ ታሪክ ውስጥም ሆነ በያዝነው 21ኛው ክፍለ ዘመን ውስጥ የሃይማኖት ሚና በአብዛኛው ህዝቧ የዕለት ከዕለት ሕይወት አንፃር ያለው ተፅኖ ቀላል አይደለም።ሃይማኖት ከአምልኮት ሂደቱ በተጨማሪ የህዝቡ ስነ ልቦናዊ ሁኔታ ሁሉ ከሃይማኖታዊ እሳቤዎች ውጪ ማድረግ አይቻልም።

በክርስትናም ሆነ በእስልምና ሃይማኖት ውስጥ የሚገኘው አብዛኛው ሕዝብ መንግስታዊ ስሪቶችንም ከእዚሁ አንፃር እያንዳንዱ እንቅስቃሴያቸውን ይከታተላል።በሃይማኖት ምክንያት ለክቶ ያለውን መንግስት ሊያጥላላ ወይን ሊያወድስ ይችላል። በእርግጥ አሁን ባለንበት ዘመን ህዝቡ መንግስት ጭልጥ ብሎ የአንዱ ሃይማኖት አቀንቃኝ መሆኑን አይፈልገውም።ከእዚህ ይልቅ ሚዛናዊ የሆነ እና የሁሉንም ዕሴቶች የሚያከብር መንግስት መሆን እንዳለበት የሚያምን ትውልድ ነው። ለእዚህ ደግሞ ከደርግ ዘመን ጀምሮ የነበረው ሃይማኖት አልባ መንግሥታት የጣሉበት አንዳች ተፅኖ የለም ማለት አይቻልም። ይህ ማለት ግን ሃይማኖት አልባ መንግስት ሕዝብ ባይጥለው መለኮት ስለማይወደው እግዚአብሔርን የሚፈራ መንግስት መሆኑ አስፈላጊ መሆኑን ያምናል።  

ከቅርብ ጊዜ ወዲህ የማኅበራዊ ዘርፍ በሆነው በሃይማኖት አንፃር በኢትዮጵያ እየተለወጡ ያሉ ጉዳዮች አሉ። እነርሱም : -

  • በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ አብያተ ክርስቲያናት ላይ የሚደርሱ ጥቃቶች የጎሳ ፖለቲካ መጠግያ ማድረጋቸው፣
  • ካልታወቁ የዓረብ ሀገሮች የሚተላለፉ ፅንፈኛ እስልምና ቅስቀሳዎች በሳተላይት ዲሽ ኢትዮጵያ ውስጥ መታየት መቻላቸው እና አንዳንድ ወጣቶችን ማማለላቸው፣
  • ወጣቶች ወደ ዕምነት ቦታዎች በብዛት መምጣት መጀመራቸው፣
  • የሃይማኖት ተቅዋማት ዘመኑን የዋጀ አስተዳደራዊ ስርዓት አለመዘርጋታቸው  
  • መንግስት ላለፉት አርባ ዓመታት የሃይማኖት ተቅዋማትን የመደገፍ አዝማምያ ከማሳየት ይልቅ ለማዳከም ብዙ ርቀት መሄዱ እና 
  • የምዕራብ ሚሽነሪዎች በክርስትና ስም በብዛት ወደ ኢትዮጵያ መጉረፍ የፈጠረው አዲስ ፖለቲካዊ እና አካባቢያዊ ስሜቶች የሚሉት ይጠቀሳሉ።
ሃይማኖታዊ ጉዳይን በተመለከተ ከላይ የተጠቀሱት ሁኔታዎች ብቻ የቅርብ የኢትዮጵያ ክስተቶች አይደሉም።ሆኖም ግን ከጎሳ ፖለቲካ ጡዘቱ አንፃር ሃይማኖት ምን አስተዋፅኦ አደረገ የሚል መሰረታዊ ጥያቄ ሊነሳ ይችላል። ከላይ የተፈጠሩት የቅርብ ክስተቶች (ላለፉት ሰላሳ ዓመታት) በራሳቸው የፈጠሩት ክፍተት ቀላል አይደለም። ለምሳሌ የጎሳ ፖለቲካ አደረጃጀቶች የሃይማኖት ፅንፍ እንዲይዙ የተደረጉበት አንዱ ምክንያት የሌላውን ሃይማኖት የሚከተሉ የእገሌ ጎሳ ናቸው በሚል በጥናት ላይ ያልተመሰረተ የጅምላ ፍረጃ አንዱ ነው። እዚህ ላይ የሐጂ ጃዋር የአንድ ወቅት በአሜሪካ ለተሰበሰቡ ኢትዮጵያውያን ያደረገው ንግግር ላይ  የኦሮሞ ብሄርተኝነትን ከእስልምና ጋር ብቻ ለማያያዝ የሞከረበት ንግግር መመልከት ብቻ በቂ ነው። በእዚህ ''ኦሮሞ ማለት እስላም ነው'' በሚል ትርክት የተሞላው የአክትቪስት ሐጂ ጃዋር ንግግር ላይ (ንግግሩን ይህንን በመጫን መመልከት ይችላሉ) የጎሳ ፖለቲካን እንዴት ከሃይማኖት ጋር በመለወስ ለመቀስቀሻነት እንደተጠቀመበት መረዳት ይቻላል።

በደቡብ ኢትዮጵያ እና በምዕራብ ወለጋ  እየተፈጠረ ያለው የጎሳ ፖለቲካ ቅኝቱ ሃይማኖታዊ ሽታ የለውም ማለት አይቻልም።በርግጥ ጉዳዩ ፈጦ በሚድያ ደረጃ አይውጣ እንጂ ወደ ደቡባዊ የኢትዮጵያ ክፍል እና ወደ ምዕራባዊው ወለጋ ከንጉሡ ዘመን ጀምሮ ሲጎርፉ የነበሩት ሚሽነሪዎች የአካባቢውን የህዝብ ስነ ልቦና ቀደም ብሎ ከነበረው የጠበቀ የኦርቶዶክስ ተዋህዶ ዕምነት ስርዓት በተቃረነ መልክ መሄድ እና የኦርቶዶክስ ተዋህዶ እምነት ''የእነ እገሌ ነች'' የሚለው ትርክት አዲስ በተከፈቱት የሚሽነሪ አዳራሾች ውስጥ አልተተረኩም ማለት አይቻልም።

የኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ከአካባቢው ተወላጆች በብዛት አገልጋዮችን ለማፍራት ከሄደችበት ፍጥነት በበለጠ የሚሽነሪዎቹ የሃይማኖት ድርጅቶች ስለሄዱ የሚሽነሪዎቹ የዕምነት ድርጅቶች የበለጠ ለአካባቢው ነዋሪ የሚቆረቆሩ ተደርገው መቅረብ ጀመሩ። በእርግጥ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ከደቡብም ሆነ ከምዕራብ ወለጋ አገልጋዮችን በዘመኗ አላፈራችም ማለት አይደለም። በርካታ አገልጋዮቿ እስከ ሊቀ ጳጳስ ደረጃ ደርሰዋል።ሆኖም ግን የቤተ ክርስቲያኒቱ የትምህርት ጊዜ ከሚፈልገው ረዘም ያሉ ዓመታት እና የሚጠይቀው የመምህራን እውቀት አንፃር ሲታይ የምሽነሪዎቹ በአጫጭር ኮርስ ለአገልጋይ የሚያመጧቸው የአካባቢው ተወላጆች በብዛት እየጨመሩ መጡ። 

እዚህ ላይ ማወቅ የሚገባን ሕዝብ የመረጠውን ሃይማኖት የመከተል መብቱ የተጠበቀ ነው።ሃይማኖት በራሱ የፀጥታም ሆነ የልዩነት መፍጠርያ ምክንያት መሆን የለበትም።በኢትዮጵያ ግን እየያዘ ያለው አዲስ መልክም ነው።የጎሳ ግጭቶች በቀጥታ እያመሩ ያሉት የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያንን ወደ ማቃጠል እና አገልጋይ ካህናትን ወደ መግደል ነው።ይህ ደግሞ ለዓመታት በሌሎች የተሰጡት የዕምነት ትምህርቶች ውስጥ የተቀየጠ ጎሳዊ እና ፖለቲካዊ ቅይጥ ጉዳዮች እንደነበሩ አመላካች ነው።የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን በጅማ፣በጅጅጋ፣በኦሮምያ ክልል ውስጥ እና በያዝነው ሳምንት ከአምስት በላይ አብያተ ክርስቲያናት መቃጠላቸው የተነገረበት ከሲዳሞ የክልል ጥያቄ ጋር ተያይዞ የተነሳው ግርግር ብቻ ብንመለከት የኢትዮጵያ የፖለቲካው መዘውር ማኅበራዊው ውስጥ እንዳለም እንመለከታለን።

ለማጠቃለል የኢትዮጵያ አከራካሪው የለውጥ ሂደት በብዙ ምሁራን አንፃር እየታየ ያለው ከፖለቲካዊ መልኩ ብቻ ነው። ለጎሳ ፖለቲካ ችግር መፍትሄ ሲታሰብ የሚነሳው የፖለቲካ ጎኑ ብቻ እንጂ ከማኅበራዊ እየተቀየረ የመጣው የሃይማኖታዊ ጉዳይ እና ከምጣኔ ሃብቱ የመሬት ይዞታ ጉዳይ፣የስራ ዕድል እጦት እና የህዝብ ቁጥር መጨመር አንፃር ያለው ግዙፍ ጉዳይ ተዘንግቷል።የለውጥ ሂደቱ ትልቁ እንቅፋት የፖለቲካው ብቻ ሳይሆን ማኅበራዊ እና ምጣኔ ሃብታዊ ጉዳይ ነው።ለመፍትሄነት ብዙው ሰው መንግስት ይህንን ቢያደርግ፣ይህንን ባያደርግ የሚለው የቃላት ምልልስ ላይ ተጠምዷል።በርግጥ መንግስት ከፖሊሲ አውጪነት ባለፈ ነገሮች ከግለሰቦች እና ከቡድኞች በተሻለ መልኩ በተቀለለ መልክ (bird eye view) የማየት እና መረጃ የማግኘት አቅም ቢኖረውም ከፖለቲካው ባለፈ ማኅበራዊ እና ምጣኔ ሃብታዊ ጉዳዮች ላይ እያንዳንዱ ግለሰብ፣ስብስብ፣የሃይማኖት ተቅዋም፣በውጭ እና በሀገር ቤት የሚኖር ምሁር ሁሉ ሚናውን ማሳነስ የለበትም።

በመፍትሄነት - ይህ ለውጥ ተመልሶ የተወሰኑ የፅንፍ ኃይሎች እጅ እንዳይገባ አቅጣጫ ብዙ (multidimensional) መፍትሄዎች ከሁሉም ወገን ይጠበቃል።በተለይ መንግስት የለውጥ ሂደቱን ከአሁን በኃላ በነበረበት ሂደት የመሄድ አቅሙ እያነሰ መምጣቱን ብቻ ሳይሆን ህወሓት መራሹ የቀድሞው ኢህአዴግ ቢሮክራሲ የለውጡን ሂደት ይዞ የመሄድ ስነ ልቦናዊ አቅም የሌላቸውን የማራገፍ ስራውን በቶሎ ጀምሮ በአዲስ የሰው ኃይል ካልቀየረ እና እራሱ ኢህአዴግም ከመፍረስ ያላነሰ ለውጥ ካላደረገ ለውጡ አደጋ ላይ መሆኑን ማወቅ አለበት።ኢትዮጵያ ውስጥ ላለፈው አንድ ዓመትም ሆነ ቀደም ብሎ ለነበሩ ግጭቶች እና የህዝብ መፈናቀሎች ዋነኛ ተዋናይ የኢህአዴግ ቢሮክራሲ እና ታጣቂ ሚሊሻ ለመሆኑ የቅርብ ጊዜ እውነታ ነው።ስለሆነም ምጣኔ ሃብታዊ እና ማኅበራዊ ዋስትና ላይ ያተኮረ የለውጥ ሂደት ማንቀሳቀስ ይህም ወደ መዋቅራዊ ለውጥ እንዲያመራ የተጠና ስልታዊ ዕቅድ ይዞ መቅረብ ከመንግስት ይጠበቃል።


ጉዳያችን GUDAYACHN
 www.gudayachn.com

Friday, July 12, 2019

Breaking News Ethiopia - Ethiopian deputy PM Demeke Mekonnen criticized Former U.S. Ambassador Herman Cohen.

ጉዳያችን GUDAYACHN 
************
ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር እና የአዴፓ ሊቀመንበር የቀድሞውን የአሜሪካ አምባሳደር ሄርማን ኮህንን በትዊት ገፃቸው  የባህር ዳር እና የአዲስ አበባን ግድያ ተከትሎ የሰጡትን አስተያየት ነቀፉ።
Ethiopian deputy PM Demeke Mekonnen criticized Former U.S. Ambassador Herman Cohen for his interference on a very internal Ethiopian Political issue. The deputy PM criticized  Ambassador Herman Cohen for his tweet on the recent assassination of high military officials and Amhara region president in Ethiopia.
The controversial tweet of the former Ambassador was stated as if the incident was the failed last attempt of Amhara nationals to control the political power of the nation.The deputy PM and chairman of Amhara Democratic Party (ADP) , Demeke Mekonnen,  this week's press conference in Amharic to home journalists, was underlined that the  former Ambassador should correct himself ''for spreading base-less analysis regarding this very incidence''.
Former US Ambassador Herman Cohen was a key mediator between former Col. Mengistu regime on one side and the former rebel groups of Tigray People's Liberation Front (TPLF) and the Eritrean People's Liberation Front (EPLF) on the other side. After the recent tweet of the senior diplomat regarding the Bahir Dar and Addis Ababa incidents, many Ethiopians are looking back in doubt for the former US diplomat's neutrality during his mediation three decades back in London.
DPM Demeke Mekonnen press conference (video)

ጉዳያችን GUDAYACHN
 www.gudayachn.com

Thursday, July 11, 2019

የህወሓት የሐምሌ 3ቱ ፀብ ጫሪ መግለጫ የድርጅቱ የመጨረሻው የሕቅታ ድምፁ ነው።

 ጉዳያችን / Gudayachn
ሐምሌ 5/2011 ዓም (ጁላይ 12/2019 ዓም)

ሐምሌ 3 እና 4/2011 ዓም በኢህአዴግ ውስጥ ካሉ አባል ድርጅቶች ውስጥ የትግራይ ሕዝብ ነፃነት ድርጅት (ህወሓት) እና የአማራ ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ (አዴፓ) ሁለት ተነቃቃፊ መግለጫዎች አውጥተዋል።ቀድሞ የወጣው እና የመተንኮስ ሚና የተጫወተው ሐምሌ 3 ቀን የወጣው የህወሓት መግለጫ ሲሆን የአዴፓ ፓርቲ መግለጫ ግን የህወሓት መግለጫን ተከትሎ የወጣ እና ባብዛኛው የህወሓት ያለፈ ሥራ እና መግለጫ ጭምር የሚነቅፍ መግለጫ ነው።

የህወሓት መግለጫ '' ለኢትዮጵያ ህዝቦች ይቅርታ እንዲጠይቅ፡ ካልሆነ ግን ህወሓት ከአዴፓ ጋር መስራት እንደማይችል'' ይገልጣል። ይህ አገላለጥ በራሱ ከሚገባው በላይ የተለጠጠ እና ህወሓት ይቅርታ ተጠያቂ ፣ አዴፓ ደግሞ ይቅርታ ጠያቂ ይሁን የሚል ''ጠብ ያለሽ በዳቦ'' አይነት አገላለጥ ነው።''ህወሓት አብሮ መስራት የማይችል'' የሚለው አባባል በራሱ ነጥለን ብናወጣው ላለፈው አንድ ዓመት ህወሓት አብሮ እየሰራ ነበር ወይንም በኢህአዴግ የማዕከላዊ ስብሰባ ላይ ብቻ እየተሳተፈ ነው የሰነበተው የሚል ጥያቄ ያስነሳል።

የህወሓት መግለጫ ተራ ቁጥር 5 ላይ ''ህወሓት እንደ አንድ ህገ-መንግስታዊ እና ፌደራላዊ ሀይል፡ ሀገራችን ከወቅታዊ እና ቀጣይ አደጋዎች ለማዳን ተመሳሳይ ዓላማ ካላቸው ህገ-መንግስታዊ እና ፌደራላዊ ሀይሎች ጋ ሰፊ መድረክ ፈጥሮ ለመታገል እና በፍጥነት ወደ ተግባር ለመሸጋገር የህወሓት ማ/ኮ ወስኗል'' ይላል።ይህ አባባል ህወሓት በይፋ ከኢህአዴግ ምክር ቤት የወጣ ያህል ያስቆጥረዋል። በሌላ በኩል ተመሳሳይ ዓላማ ካላቸው ጋር መድረክ ፈጥሮ በፍጥነት ወደ ተግባር ለመሸጋገር መወሰኑን የሚያትተው ዓረፍተ ነገር የሚያመላክተው ነገር ቢኖር ህወሓት ዛሬም ክልሎችን በማባበል ሀገሪቱን የመከፋፈል ተግባር ላይ ለመሰማራት ማቀዱን ያመላክታል።


የአዴፓ ማዕከላዊ ኮሚቴ በሌላ በኩል ሐምሌ 4/2011 ዓም ባወጣው መግለጫ የህወሓትን መግለጫ ''ከትልቅ ሃዘናችን ባልተላቀቅንበት ሕሊናዊ ሁኔታ ውስጥ ሆነን የወጣው የትህነግ/ህወሓት መግለጫ አሳፋሪ የሴራ ፖለቲካ'' በማለት ገልጦታል።በመቀጠልም መግለጫው ትህነግ /ህወሓት በ1968 ዓም ማኒፌስቶው የአማራን ሕዝብ በጠላትነት የፈረጀ መሆኑን አለመርሳቱን አስታውሶ፣ ዛሬም ህወሓት በአደባባይ ተሸንፎ ሕዝባዊ እርቃኑን መጋለጡን ረስቶ የተቀበረውን የትምክህት ትርክቱን ዳግም ይዞ ብቅ ብሏል በማለት አብጠልጥሎታል።


የህወሓት እና የአዴፓ መግለጫ እንዲህ ዓይነት በባላንጣ ቃላት ተሞልቶ መውጣቱ እንዳለ ሆኖ የኦሮሞ ዲሞክራሲያዊ ፓርቲ (ኦዴፓ) ጨፌ ምክርቤት በመጪው ሳምንት መጀመርያ ላይ ይሰበሰባል።በስብሰባው ማጠቃለያም መግለጫ እንደሚያወጣ ይጠበቃል።በመግለጫው ላይም የለውጥ ሂደቱን ያደናቅፋል ብሎ የሚያስበውን ማናቸውንም ኃይል ህወሓት ጨምሮ መውቀሱ የሚጠበቅ ነው። ቁምነገሩ ግን የኢህአዴግ ድርጅቶች መግለጫ ጋጋታ ለኢትዮጵያ ምን ይፈይዳል? የሚለው ነው።


ኢትዮጵያ ከአሁን በኃላ ልትሸከም የምትችለው የመግለጫ ንትርክም ሆነ የጦርነት አውድማ የለም 


ኃላፊነት የማይሰማቸው፣የስልጣን ጥማቸውን በሴራ ፖለቲካ ብቻ ማሳካት የሚፈልጉ እና የጎሳ ፖለቲካ የሚያቀነቅኑ ኃይሎች በኢትዮጵያ የፖለቲካ መድረክ ላይ መናኘት ከጀመሩ ይሄው 29 ዓመታት ሆነ።ያለፉት ሁለት ቀናት የህወሓት እና የአዴፓ መግለጫዎች ጥሩ መገለጫዎች ናቸው።መግለጫዎቹ እጅግ ኃላፊነት የጎደላቸው ብቻ ሳይሆኑ በህወሓት ፀብ ጫሪነት ተጀምሮ በአዴፓ የመልስ ምት ምሽቱ ተፈፅሟል።በመጪው ሳምንት ደግሞ የኦዴፓ መግለጫ ሲጨመር ሌላ የቃላት ንትርክ ይከተላል።ይህ የሚያሳየው ኢህአዴግ እንደ ድርጅት እየተሰነታጠቀ መሆኑን ነው።መሰንጠቁ ደግሞ እራሱን ብቻ ይዞ ወደ ሞት የሚወስድ ሳይሆን ኢትዮጵያውያንን በጎሳ ለማጋጨት ዓላማ ያለው ይመስላል።ይህ ግጭት ደግሞ አድማሱ በክልሎች አካባቢ ብቻ ተወስኖ የሚቀር ሳይሆን በመላ ሀገሪቱ የሚቀሰቅስ አደገኛ የጎሳ ግጭት እንደሚፈጥር ይታወቃል።ስለሆነም ከኃላፊነት የጎደለው ተግባር ሁሉም ሊርቅ ይገባዋል።ህወሓት ይህንን የፀብ ጫሪ መግለጫ ሐምሌ 3 ቀን ለመልቀቅ የፈለገበት ምክንያት ግልጥ ነው።ይሄውም በውስጡ የተነሳው ቀውስ እና ክልሉን ለማስተዳደር ከገጠመው የአቅም ማነስ ምክንያት ከሕዝቡ የሚነሳውን ተቃውሞ ለማፈን አዲስ የግጭት አጀንዳ በመፍጠር ሕዝቡን የመወጠር ደካማ ስልት የያዘ ይመስላል።ይህ ደግሞ መልሶ ገመዱን ያሳጥረው እንደሆነ እንጂ የትም የሚያደርስ ስልት አይደለም።ኢትዮጵያ ከአሁን በኃላ ልትሸከም የምትችለው የመግለጫ ንትርክም ሆነ የጦርነት አውድማ የለም።ሕዝብ ሊቃወመው የሚገባ አብይ የወቅቱ ፖለቲካ ቢኖር ይህ የኢህአዴግ ድርጅቶች የሚያነሱት የእርስ በርስ ንትርክን ነው። 


ለማጠቃለል የኢህአዴግ ህልውና የመጨረሻው ምዕራፍ ላይ እንደደረሰ አመላካች ነው።አሁን ኢህአዴግ ድምፁን ሳያሰማ የመክሰሚያው ጊዜ አሁን ነው።ኢህአዴግ ከከሰመ በኃላ ከሃያ ሰባት ዓመታት በላይ ''አጋር'' የሚለውን ስም ተሸክመው በኢትዮጵያ የፖለቲካ ሕይወት ውስጥ የተገለሉትን ድርጅቶች ለምሳሌ የአፋር እና የሱማሌ ድርጅቶች ጭምሮ አዲስ ውሁድ የፖለቲካ ድርጅት ሆኖ ኢህአዴግ መውጣት  አለበት።አንዳንዶች ኢህአዴግ በራሱ መደምሰስ አለበት የሚሉ አሉ። ይህ ግን ከኢትዮጵያ የተለያየ የፖለቲካ አጣብቂኝ ውስጥ ለምትገኝ ሀገር ያለውን ማፍረስ አይጠቅማትም።ማፍረስ ወደ ባሰ የእርስ በርስ ግጭት ያመራል።መክሰም ግን በፀጥታ ድምፅ ውስጥ ያለ አንዳች የከፋ መንገራገጭ የሚከሰት የለውጥ ሂደት ነው።በመክሰሙ ሂደት ላይ የማይስማማ የኢህአዴግ አባል ሊኖር ይችላል።ለምሳሌ ህወሓት ላይስማማ ይችላል።ህወሓት ባይስማማ የሚጎዳው እና በአጭር ሂደት ውስጥ የማያፈናፍን ደረጃ ላይ የሚያደርሰው እራሱን ህወሓትን ነው።ህወሓት እስካሁን በነበረው የኢህአዴግ ምክር ቤት ሚናው ቢያንስ በስብሰባ ሂደት እንደማንም ድርጅት እየተከራከረ ስሳተፍ መቆየቱ ይታወቃል።አሁን ህወሓት የሚያጣው ይህንኑ ዕድሉን ነው።በቀጣዩ ቀናትም ከመግለጫ ባለፈ ህወሓት የሚሄድበት ሂደት የሚታይ ነው።ህወሓት ይህንን መግለጫ ሲያወጣ ለተከታታይ ጊዜ በትግራይ ውስጥ ከፍተኛ የማጥላላት ሥራ በማዕከላዊ መንግስት ላይ ሲያካሂድ ሰንብቷል።ከፕሮፓጋንዳ ቀጥሎ የተለቀቀው መግለጫ ጠንካራ ምላሽ ከአማራ ዲሞክራሲያዊ ፓርቲ (አዴፓ) ያገኘ ቢሆንም የህወሓት የሐምሌ 3ቱ  ፀብ ጫሪ መግለጫ የድርጅቱ የመጨረሻው የሕቅታ ድምፁ ነው።ሕቅታ ሰው ከመሞቱ በፊት የሚያሰማው የመጨረሻ አጭር  ወደውስጥ የሚሰማ ትንታ መሰል ድምፅ ነው።



ቴዲ አፍሮ (ቪድዮ)


ጉዳያችን GUDAYACHN
 www.gudayachn.com

Sunday, June 23, 2019

አይዞሽ! ኢትዮጵያ።ከባህርዳሩ እና ከአዲስ አበባው ግድያ በኃላ ሶስት አካላት ሶስት ነገሮችን መማር አለባቸው (የጉዳያችን ማስታወሻ)

    ጀነራል ሰዓረ መኮንን 
ዶ/ር አምባቸው መኮንን 
  • የጀነራል ሰዓረ መኮንን ግድያ ከሀገር ውስጥ ሴራ ይልቅ የውጭ እጅ ምናልባትም የባህርዳሩን ግርግር ቀድሞ የሚያውቅ ግድያ እንዲፈፀም በከፍተኛ የገንዘብ ኃይል አቀናበረው  ቢባል የበለጠ ድምፀት ይሰጣል።

===================================
ጉዳያችን/Gudayachn
ሰኔ 17/2011 ዓም (ጁን 24/2019 ዓም)
========================================

አይዞሽ! ኢትዮጵያ

ሰኔ 15/2011 ዓም በባህር ዳር ከተማ የዓማራ ክልላዊ መንግስት ምክትል ርዕሰ መስተዳድር ዶክተር አምባቸው መኮንን እና የርዕሰ መስተዳድሩ የአረጃጀት ዘርፍ አማካሪ አቶ እዘዝ ዋሴ ተሰውተዋል።በአዲስ አበባ ደግሞ የጦር ሃይሎች ጠቅላይ ኢታማዦር ሹም ጀኔራል ሰዓረ መኮንን እና ሜጀር ጀኔራል ገዛኢ አበራ መሰዋታቸውም የያዝነው ሳምንት መጨረሻ አሳዛኝ ዜና ነበር።የባህር ዳሩ ግድያ የተመራው በብርጋዴር ጀኔራል አሳምነው ፅጌ መሪነት መሆኑን የጠቅላይ ሚኒስትር ቢሮ ፕሬስ ሴክሬተራት አቶ ንጉሡ ጥላሁን ሰኔ 16/2011 ዓም በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ አስታውቀዋል።

የደረሰው ሁሉ እጅግ የሚያሳዝን ነው።በግድያው ህይወታቸውን ያጡት ሁሉ አሟሟት የሚያሳዝን ቢሆንም የማዕከላዊ ፖለቲካን (ከአክራሪነት በራቀ መልኩ) የሚያራምዱት እና ብዙ በጎ ሕልም የነበራቸው ዶ/ር አምባቸው መኮንን እና ከዘረኘነት የፀዳ ሰራዊት መመስረት አለብን በሚል መርሃቸው የሚታወቁት በኢትዮ ኤርትራ ጦርነት ሳይቀር ከፍተኛ ሚና የነበራቸው የጦር ሰው ጀኔራል ሰዓረ መኮንን ላይ የተፈፀመው ግድያ ከሁሉ የከፋ በሀገር ላይ የተፈፀመ ወንጀል ነው።ኢትዮጵያ በታሪክ ሁሉን ተቃዋሚ እና የተለያየ ሃሳብ አራማጆችን አቅርባ ካለምንም ስጋት እንዲወጡ እና እንዲገቡ ፈቅዳ ባለችበት ዘመን በእዚህ ደረጃ በጥይት ወደመነጋገር ያረጀ እና ያፈጀ ዘመን የመመለስ በሽታ በራሱ ትልቅ ህመም ነው።የጀነራል ሰዓረ መኮንን ግድያ እንዴት ከባህርዳሩ ጋር ተገናኘ? የሚለው ጥያቄ አሁንም የሚጠየቅ ነው።ሁለቱን ለማያያዝ የድርጊቶች ሂደት እስካሁን አልታዩም።

 የጀነራል ሰዓረ መኮንን ግድያ ከሀገር ውስጥ ሴራ ይልቅ የውጭ እጅ ምናልባትም የባህርዳሩን ግርግር ቀድሞ የሚያውቅ ግድያ እንዲፈፀም በከፍተኛ የገንዘብ ኃይል አቀናበረው  ቢባል የበለጠ ድምፀት ይሰጣል።በእዚህ የውጭ ተንኮል ዙርያ ግን ከህወሓት ዙርያ ካሉ ሰዎች እስከ የትኛውም አክራሪ በእጅ አዙር እጁ አለበት የለበትም የሚለው ወደፊት የሚገለጥ ጉዳይ ነው።በተለይ ጄኔራሉን በመግደል ጦሩ ውስጥ የመከፋፈል ዓላማ ያለው ማንም ኃይል ይህንን ከማድረግ አይመለስም።በሌላ በኩል የዶ/ር ዓብይ አስተዳደር በእንዲህ አይነት ተግባር ተሰማርቷል እያሉ በማኅበራዊ ሚድያ ላይ ትንታኔ ለመስጠት የሚሞክሩ አስቂኞች ግን ብዙ ያልተረዱት ነገር አለ።ይሄውም ሲጀመር ጀነራል ሰዓረ እና ጠቅላይ ሚኒስትር ዓቢይ በለውጡ ሂደት ላይ የኃይል ሚዛኑን በተለይ ከትግራይ ጋር ካለው አንፃር ሁለቱም የምከባበሩ እና አንዳቸው ለአንዳቸው አስፈላጊ መሆናቸውን በደንብ የተረዱ ናቸው።በመቀጠል ሁለቱም በወታደራዊ ዲስፕሊን ጥሩ ደረጃ ያላቸው እና በመርህ ላይ የሚያምኑ ናቸው።ስለሆነም የጀነራል ሰዓረ ሞት ከህወሓት ይልቅ ሀዘኑ ለጠቅላይ ሚኒስትር ዓቢይ ነው። ይልቁንም ህወሓቶች ጄኔራሉን ህወሐትን እንደከዱ አድርገው በማኅበራዊ ሚድያ ሰፊ ዘመቻ የከፈቱባቸው ሳሞራን በጡረታ አስወጥተው እርሳቸው ከአቢይ ጋር ይታያሉ በሚል እንደነበር የአንድ ዓመት ትዝታ ነው።አሁን ''የፈሰሰ ውሃ አይታፈስም '' የደረሰውን ሁሉ  በሃዘን እና በቁዘማ ከማሳለፍ እኩይ ተግባሩን በራሱ ወደ በጎ ተግባር የመቀየር እና ያለፉትን አካሄዶች መለስ ብሎ የመመልከት የውዴታ ግዴታ የሚሰጥ ወቅት ላይ ነን።

ከባህርዳሩ እና ከአዲስ አበባው ግድያ በኃላ ሶስት አካላት ሶስት ነገሮችን መማር አለባቸው

በባህርዳሩ እና በአዲስ አበባው ግድያ ዙርያ ሶስት አካላት ማለትም -

  • የኢትዮጵያ ሕዝብ፣ 
  • ጠቅላይ ሚኒስትር ዓቢይ እና 
  • አክራሪ ኃይሎች (hardliners) የሚከተሉትን ሶስት ነገሮች በትምህርትነት መውሰድ አለባቸው።


የኢትዮጵያ ሕዝብ

አብዛኛው የኢትዮጵያ ሕዝብ አሁን በኢትዮጵያ ላይ ያለውን ለውጥ በአንክሮ የሚከታተል፣ከልዩነት ይልቅ አንድነትን የሚናፍቅ ሆኖም ግን በብሔር አክራሪ ኃይሎች ድምፅ የተሰላቸበት እና አንዳንዱ ደግሞ የተደናገረበት ሁኔታ ነው ያለው።ይህ ከቅዳሜው አደጋ በፊት የነበረ አስታሳሰብ አድርጎ መውሰድ እና ከቅዳሜው ግድያ በኃላ ሕዝብ እንደ ሕዝብ ድርጊቱ የደውል ያህል የሚወስደው መሆን አለበት።ስለሆነም ሕዝብ በዋናነት ማድረግ ያለበት ብሔራዊ አንድነት እና ሕብረት ማጠናከር ነው።የሃይማኖት፣የማኅበረሰብ እና የክልል አደረጃጀት እንዲሁም የመገናኛ ብዙሃን የበለጠ ሊያተኩሩበት የሚገባ ጉዳይ ይሄው ብሔራዊ አንድነት ላይ ያተኮረ መሆን አለበት።በመሆኑም ዝምታን የመረጡ ሁሉ በእዚሁ ጉዳይ ላይ አትኩረው ለመስራት የሚነሱበት ጊዜ አሁን ነው።

እዚህ ላይ አሁንም የብሔራዊ አንድነት እና ኢትዮጵያዊነት ላይ እንደሚያተኩሩ ደጋግመው የነገሩን ለእዚህም እየሰሩ እንደሆነ ለአንድ ዓመት ያህል የተመለከትናቸው የጠቅላይ ሚኒስትር ዓቢይ አካሄድን ማገዝ አሁንም ያለው  ብቸኛ አማራጭ ነው።ይህ ስለ ኢትዮጵያ ሲባል የሚደረግ እንጂ ግለሰብ ከመውደድ የተነሳ የሚደረግ አይደለም።ጠቅላይ ሚኒስትር ዓቢይ ያህል አሁን ያለውን የኢትዮጵያ እና የአካባቢ ሀገሮች ውስብስብ ፖለቲካ የመረዳትም ሆነ በትዕግስት የመፍታት ክህሎት እና ስብዕና ያለው መሪ ለመሆኑ የሚነሳ ጥያቄ የለም።ስለሆነም ጠቅላይ ሚኒስትር ዓቢይን በርታ! የማለት እና የማገዝ ታሪካዊ ኃላፊነት አሁንም ከኢትዮጵያ ሕዝብ ይጠበቃል።

ጠቅላይ ሚኒስትር ዓቢይ

ጠቅላይ ሚኒስትር ዓቢይ ከእዚህ በፊት ከነበረባቸው ኃላፊነት በበለጠ አሁን ባለችው ኢትዮጵያም ያለባቸው ታሪካዊ ኃላፊነት ጨምሯል።የባሕርዳሩ እና የአዲስ አበባው ግድያ በኃላ ግን የሀገሪቱ ለውጥ በቶሎ መፋጠን እንዳለበት የሚያሳይ አዲስ ምልክት የመመልከቻቸው ጊዜ አሁን እንደሆነ ሁኔታው በራሱ አመላካች ነው። በረጅም ጊዜ ይመጣሉ ያሉት የለውጥ ሂደት በተለይ ብሔራዊ አንድነትን በሁለት እና ሶስት ዓመታት በሂደት እየደመሩ የመሄድ ስልት አሁን ካለው የአክራሪ ኃይሎች የስልጣን ሙከራ አንፃር ሲታይ በፍጥነት መወሰን የሚያስፈልግበት ጊዜ ላይ መድረሳቸውን የሚያሳይ ነው።ለእዚህ ደግሞ ኢህአዴግ ከአጋር ድርጅቶች ጋር የምፈጥረው ውህደት ይኖራል ያለውን ሃሳብ በጊዜ ሰሌዳ ከአሁኑ ማሳወቅ እና ቢዘገይ በነሐሴ ወር መጨረሻ ላይ ይህንን መፈፀም እና የጎሳ ፖለቲካዊ አደረጃጀትን ቢያንስ በኢህአዴግ ደረጃ ማክሰም ወቅቱ የሚጠይቀው ሁኔታ ነው።

በሌላ በኩል ጠቅላይ ሚኒስትር ዓቢይ ከእዚህ በፊት በከፍተኛ ሁኔታ ሲቀርብባቸው የነበረው ጥያቄ አንዱ የአክራሪ ኦነግ ቡድኖች በኦዴፓ መዋቅር ውስጥ እና በምዕራብ ወለጋ ለተፈፀሙት ስርዓት አልበኝነት ተግባሮች ያሳዩት መለሳለስ ከአሁን በኃላ መቀየር እንዳለባቸው ማሰብ አለባቸው።በተለይ በእዚህ ጉዳይ ላይ  ጠቅላይ ሚኒስትሩ ልፈቱበት የፈለጉት የራሱ የሆነ መንገድ ቢኖርም በአክራሪ ኃይሎች በኩል መለሳለሱ ሌላ ትርጉም እየተሰጠው ስለሆነ አሁን ቆንጠጥ ያለ እርምጃ በአክራሪ የኦነግ ኃይሎች ላይ አጠናክረው እርምጃ እየወሰዱ መሆኑን ህዝቡ ሊረዳው በሚችለው መጠን በተግባር ማሳየታቸው በዓማራ ክልል ያለውን የአክራሪ ኃይሎች ወደ ማዕከላዊ አስተሳሰብ የመምጣት ሂደት ላይ ትልቅ አስተዋፅኦ አለው።

አክራሪ ኃይሎች (hardliners)

በየትኛውም የፖለቲካ ኃይሎች አሰላለፍ ላይ ለዘብተኛ እና አክራሪ ኃይሎች መኖራቸው የታወቀ ነው።በእዚህ አገላለጥ አክራሪ ኃይሎች (hardliners) በተለይ በኦሮምያ፣በትግራይ እና በዓማራ ስም 'ዋልታ ረገጥ' አስተሳሰብ የሚይራምዱ አደረጃጀቶች፣ኃይሎች እና አክትቪስቶችን ነው።እነኝህ አካላት መሰረታዊ የአክራሪነት መነሻቸው ሶስት ነገሮች ላይ ያጠነጠነ ነው።እነርሱም ያለፈ የተሳሳተ ትርክት፣የወደፊቱ ላይ ያላቸው ስጋት (አለመተማመን) እና ከግለሰቦቹ የግል የስልጣን እና የመታወቅ ፍላጎት የሚመነጭ ነው።ከእዚህ ሁሉ የከፋው እና አሁን መታከም ያለበት ግን የወደፊቱ ላይ ያላቸው ስጋት ወይንም አለመተማመን ትልቁን ድርሻ የሚይዝ እና አደገኛው ነው።በእዚህም ሳቢያ የማዕከላዊ ስልጣኑን በተቻለ መጠን ተፅኖ ባሳረፈ መልኩ መቆጣጠርን እንደ ብቸኛ መንገድ አድርገው ያዩታል።ሆኖም ግን ከአሁን በኃላ አንዱ በብቸኝነት የተቆጣጠረው የስልጣን አካሄድ የበለጠ ደም አፋሳሽ መሆኑን የዘነጉት ይመስላሉ።

እነኝህ አክራሪ ኃይሎች (hardliners) በጠቅላይ ሚኒስትር ዓቢይ የለውጥ ሂደት ላይም አስቸጋሪ ጋሬጣ ሆነዋል።ጠቅላይ ሚኒስትር ዓቢይ በመሃል ሆነው የእነኝህን አክራሪ ኃይሎች ፍላጎት ለማመጣጠን በንግግራቸው እና በሹመት አሰጣጥ ላይ ሁሉ ሲቸገሩ በግልጥ ይታያል።ጠቅላይ ሚኒስትሩ በእዚህ ደረጃ ሲቸገሩ ግን ሕዝብ እና ማዕከላውያን እንዲሁም ኢትዮጵያዊነት የሚያስቀድመው አብዛኛው ሕዝብ ጠቅላይ ሚኒስትሩን ደግፎ መቆም የሚገባው ለእዚህ ነው።ኢትዮጵያን ለማስቀጠል ብዙሃኑ ማዕከላዊው እና ኢትዮጵያዊነት አራማጁ ከዝምታ መንፈስ መውጣት ያለበት ለእዚህ ነው።

አክራሪ ኃይሎች (hardliners) በህወሓት፣በኦነግ - ኦዴፓ፣ በአብን እና አክትቪስቶች በኩል በተለይ ከቅዳሜው የባህር ዳር እና የአዲስ አበባ ግድያ በኃላ ቆም ብለው ማሰብ የሚገባቸው ወሳኝ ጊዜ ላይ መሆናቸውን ማወቅ አለባቸው።ምክንያቱም በአክራሪ አካሄድ አገር እንዴት በአንድ ቀን ወደለየለት ትርምስ ልትገባ ትችላለች ብሎ አለማሰብ የበዛ የራስ ወዳድነት ስሜት ነው።ለማክረር በራሱ ሀገር ያስፈልጋል።በሌለ ሀገር ምንም ነገር አይኖርም።ስለሆነም የከረረ አስተሳሰቦች ወደ መሃል የሚመጡበት መንገድ ላይ ማተኮር እና የጎሳ ፖለቲካው አደገኛ መሆኑን የዶ/ር ዓቢይ መንግስት ተገንዝቦ የማስተካከል ስራዎችን ሲሰራ ቢይናስ የመለሳለስ እና የመተማመኛ ሂደቶች ላይ ማገዝ ይጠበቅባቸዋል።በመሰረቱ የአክራሪ ኃይሎች (hardliners)  ማቆጥቆጥ በራሱ ህወሓት/ኢህአዴግ ሰራሽ እንጂ ኢትዮጵያዊ መሰረት የለውም።ስለሆነም ኢትዮጵያዊ መሰረት ሲጠናከር አክራሪ ኃይሎች (hardliners) ቦታቸው እየጠፋ ይሄዳል።ይህ ግን በሂደት እና በሥራ የሚመጣ እንጂ የማኅበራዊ መስተጋብር ሂደቶች በአንድ ሌሊት ተሰርተውም ሆነ ተደምስሰው የሚያድሩ አይደሉም።

ለማጠቃለል ኢትዮጵያ አሁንም አይዞሽ! ልንላት ይገባል።ይህ ለውጥ ሲጀመር አሁን ከምናየው በላይ ፈተናዎች ሲጠበቁ ነበር።አሁን እየገጠመ ያለው የእዚህ አካል ክፋይ ነው።የቅዳሜው የባህርዳር እና የአዲስ አበባ ክስተትም አስተማሪ ሆኖ ማለፍ አለበት።ይሄውም ሕዝብ አንድነቱን በበለጠ መጠበቅ፣ጠቅላይ ሚኒስትሩም ለበለጠ ተግባራዊ ውሳኔ የሚነሱበት፣ኢህአዴግ ከጎሳዊ ፖለቲካ ግንባርነት ወደ ውሁድ የሚቀየርበት እና አክራሪ ኃይሎች ወደ መሃል የሚመጡበት እና እራሳቸውን የሚወቅሱበት እስከሆነ ድረስ ኢትዮጵያ በተሻለ መልኩ ችግሩን ትወጣዋለች።ከእዚህ በተረፈ ግን በተለይ በኦዴፓ ውስጥ ያሉ አክራሪ ኃይሎች ከአሁን በኃላ በአጋጣሚው መንግስት ወደ ለየለት የአምባገነን ስርዓት ለመቀየር የሚያደርጉት ጥረት የበለጠ ሌላ አክራሪ ኃይል በሌላው በኩል ይፈጥር እንደሆነ እንጂ መፍትሄ አይሆንም።የዓቢይ መንገድ እና ለሁሉም አባት ለመሆን የሚያሳየውን መንግስታዊ ባህሪ የተላበሰ አካሄድ እያገዙ አክራሪ ጎሳዊ ፖለቲካን ሞርዶ ሃገራዊ ማድረግ ለአክራሪ ኃይሎች የቀረበ የመጨረሻው መጨረሻ አማራጭ ነው።ይህንን ማድረግ ካልቻሉ ግን ሳይወዱ በግድ ለብሔራዊ ጥቅም ሲባል መደረጉ አይቀርም።



ጉዳያችን GUDAYACHN
 www.gudayachn.com

Sunday, June 16, 2019

''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች


Picture source = Beautiful Artist (America X Reader)

ጉዳያችን / Gudayachn
ሰኔ 9/2011 ዓም ( ጁን 16/2019 ዓም)

የአዲስ አበባ ዩንቨርስቲ የቋንቋ ዎች ጥናት ማዕከል በ1993 ዓም ባሳተመው የአማርኛ መዝገበ ቃላት ላይ አማረ የሚለውን ቃል ሲተረጉም  ተዋበ፣ቆነጀ፣ውል አለ፣አሰኘ  የሚል ትርጉም ይሰጠዋል።በሀገራችንም ''ያማረ ሁሉ አይበላም'' የሚባል የቆየ አባባል አለ።አባባሉ በዋናነት ከላይ የሚያዩት ውስጣዊ ምንነቱ ያልታወቀ ሁሉ እንደማማሩ ላይሆን ይችላል የሚል መልዕክት አለው።መፅሐፍ ቅዱስም ''ሰይጣን ራሱ የብርሃንን መልአክ እንዲመስል ራሱን ይለውጣልና'' (2ኛ ቆሮ 11፣14) በማለት የሚያምር ሰይጣን ስላለ ተጠንቀቁ በማለት ያስጠነቅቃል። 

ሰይጣን ርኩስ መንፈስ እንጂ የሚዳሰስ ስጋ አይደለም።ሆኖም ግን በፍጡራን ስጋ ላይ አድሮ ክፉ ሥራ ያሰራል።በፍጡር እባብ ላይ ያደረ ሰይጣን አዳምን ሲያስት በሚያምር መልክ መከሰቱ ሌላው ማሳያ ነው። ሰይጣን ቀንድ እና ጥፍሩን ብቻ አሹሎ ሳይሆን በሚያምር ሥራ፣በሚያምር አቀራረብ፣በሽንገላ ፈገግታ፣ለሰው ልጅ የሚቆረቆሩ በሚመስሉ ሰዎች፣የሃይማኖት ሰው በሚመስሉ ሰዎች፣ለጋሾች መሆናቸው በሚታወቁ ሰዎች፣ሲናገሩ ለሰው ልጅ በጎ የሚያስቡ በሚመስሉ ሰዎች ስር ሁሉ የሰይጣን ገንዘብ የሆነ ሥራ ይሰራል።


''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች የኢትዮጵያውያን ዋነኛ ጠላቶች  ናቸው።መልካም፣የዋህ፣ለሌላው የሚያስቡ፣ቅን እና ታጋሽ ኢትዮጵያውያን ሁል ጊዜ የሚነደፉት ''በሚያምሩ'' ሰይጣኖች ነው። ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች የተነደፉ ኢትዮጵያውያን በሚደርስባቸው እና እየደረሰባቸው ያለው መንገላታት ከሚገመተው በላይ ነው።''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች ተቆነጃጅተው በጎ እንደሚሰሩ መስሎ በመታየት እየነደፉ ያልነደፉ መስለው ሲቁለጨለጩ መመልከት ሌላው አስገራሚው እውነታ ነው።''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች ኢትዮጵያውያን ላይ በሶስት መልክ ይከሰታሉ።በእነኝህ በሶስት መልክ  የሚከሰቱት ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች በሶስት ቦታዎችም ተንሰራፍተዋል።እነርሱም : -



  • በሀገር ቤት በትናንሽ የስልጣን ወንበሮች ላይ፣
  • በውጭ የሚኖሩ ኢትዮጵያውያን መሐል እና 
  • በየትኛውም ቦታ የሚገኙ የእምነት ቦታዎች ነው።


''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች በሀገር ቤት በትናንሽ የስልጣን ወንበሮች ላይ  


በሀገር ቤት የሚገኙ ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች ከወረዳ እስከ ሚኒስትር መስርያቤቶች ውስጥ በኃላፊነት ተቀምጠው ተቆነጃጅተው አደባባይ የሚታዩ ነገር ግን በውስጥ የሰይጣን ሥራ እየሰሩ የሚገኙ ናቸው።ቀድመው የለውጥ ሐዋርያ መስለው ዲስኩር ላይ ቀዳሚ ናቸው።ምናልባትም በማያውቃቸው መሐል  ሲጎማለሉ ለለውጥ የቆሙ አልያም በጎ የሕዝብ አሳቢ መስለው ይታያሉ።ውስጣቸው ግን ነጣቂዎች፣በዘር ፖለቲካ የተነከሩ፣የገንዘብ ጥማታቸውን ለማርካት ሺዎች የሚፈናቀሉበትን መንገድ ማታ ማታ ሲሸርቡ ያመሻሉ። መግደል፣ክህደት እና ሸፍጥ የውስጥ ገንዘባቸው ነው።ከላይ ስታዩ ግን ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች ናቸው እና ደጎች፣በንግግራቸው የሚያፈዙ፣እራሳቸውን ለሕዝብ የሰጡ የሚባል ስም አትርፈዋል። የሚያምር ሁሉ የሚበላ የሚመስለው ምስኪን ሕዝብ ጉዳዮችን በአንክሮ ማየት ትቷል እና ማማራቸውን ብቻ እንጂ ውስጣቸው ነጣቂ ተኩላ መሆናቸውን አይረዳም።የጊዜ ጉዳይ እንጂ ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች አንድ በአንድ በሕዝብ ዓይን ውስጥ የሚገቡበት እና የተቀቡት መዋብያ ተገልጦ ሰይጣንነታቸው የሚታወቅበት ጊዜ ሩቅ አይደለም።

''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች በውጭ በሚኖሩ ኢትዮጵያውያን መሐል


በውጭ የሚኖሩ ኢትዮጵያውያን የሁለት ተከታታይ ትውልድ ስደት ውጤት ናቸው።ሁለቱ ትውልዶች በሀገራዊ ጉዳይ የጋራ ርዕይ ቢኖርባቸውም በአካሄድ የተለያየ እሳቤ ሊኖራቸው ይችላል።የሚያሳዝነው ግን ከሁለቱም ትውልድ ውስጥ የማይታወቁ ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች በብዙሃኑ በውጭ የሚኖሩ የዋህ፣ቅን እና በጎ አሳቢዎች መሐል ሆነው ስያምሷቸው ኖረዋል።በውጭ ሀገር የሚኖሩ ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች ቅድምያ በጎ አድራጊ ለመምሰል ከቤተሰባቸው ጀምሮ የወሬ ዘመቻ ይከፍታሉ። ዋና መሳርያቸው የአውሮፓ እና የአሜሪካ ዋጋው የቀነሰ የስልክ ወሬ ነው።ሐሜት ጧት ፈጥረው፣ከቀትር በኃላ አሳድገው፣ምሽት ላይ ስልካቸውን ከፍተው የፈጠሩትን ሃሜት እንደ ዶሮ እንቁላል ታቅፎ የሚፈለፍልላቸው ሁነኛ ሰው ይመርጣሉ።ብዙ ጊዜ ለሀሜት መፈልፈያነት የሚመረጡ ሰዎች የዋሆች እና ቅኖች ከመሆናቸው የተነሳ የሃሜት ፈልፋይ እና አሰራጭ መሆናቸውን ላያውቁ ይችላሉ ወይንም   እያወቁ በይሉኝታ ተይዘው  በሃሜት ውጉ የተባሉትን ይወጋሉ።

በውጭ ሀገር ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች በሚፈጥሩት የሃሜት ጦር ተወግተው ካሰቡት በጎ ሥራ ሁሉ እርግፍ አድርገው የተዉ ወይንም ''የሀበሻ ነገር አያሳየች'' ብለው ከማኅበራዊ ኑሮ ሁሉ እራሳቸውን አግልለው የሚኖሩ በጣም ብዙ ኢትዮጵያውያን አሉ። ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች በቁጥር በጣም በጣም ጥቂት ናቸው። ነገር ግን በጣት የሚቆጠሩ ሆነው ብዙ ሺዎችን የማመስ አቅም አላቸው።ምክንያቱም አይታወቁማ! እነርሱ ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች ስለሆኑ የሚታየው የተቆነጃጀው ማንነታቸው እንጂ ሰይጣናዊ የሃሜት ጦራቸውን የሚያውቅ የለም። በውጭ ሀገር ባሉ ማኅበራዊ ድርጅቶች፣የህዝብ የእርስ በርስ ግንኙነት ሁሉ የሚበጠበጠው በእነኝህ እጅግ ጥቂት በሆኑ ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች መሆኑን የሚረዳ እጅግ ጥቂት ነው።ይህ የሚያውቀውም  ልናገር ቢል የሚሰማው የለም።''የሚያምር'' ሰይጣን የሚታወቁበት ጊዜ እንደደረሰ ሲረዱ በጎ ስራዎችን ይጨምራሉ።የበለጠ ይቆነጃጃሉ።የእዚህ ጊዜ ሕዝብ ከንፈሩን እየመጠጠ ያሞግሳቸዋል።

በውጭ ሀገር ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች ላለፉት ሃያ ሰባት አመታት በቀድሞው ኢህአዴግ/ህወሓት መዋቅር ውስጥ በጥቅም እየተያዙ ዲያስፖራውን ለመበጥበጥ እና የእርስ በርስ ግንኙነቱን ለማላላት እና እንዳይቃወም ለማድረግ ተጠቅሞበታል።በአንድ ብዙ ኢትዮያውያን የሚኖሩበት የውጭ ሀገር  ከተማ ውስጥ ''የሚያር'' ሰይጣን ከተገኘ (ከተገኘች) በከተማው ውስጥ የቀድሞውን መንግስት ይቃወማሉ የተባሉ ሰዎችን በወዳጅነት ቀርበው፣ በፈገግታ እየሸነገሉ ከጀርባ ግን በፈጠራ ወሬ እንዲያሙ ተልኮ ይሰጣቸዋል።''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች ናቸው እና እነርሱ ይታመናሉ።

''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች ሁል ጊዜ አሸናፊ አይደሉም።ማንም የማይከታተላቸው እና የማያውቃቸው ይመስላቸዋል።በውጭ ሀገር ከሀገር ቤት ጀምሮ የምታውቁት ወዳጅ፣ከቤተሰብ ጀምሮ የምያውቃችሁ አሳቢ፣ የቅርብ ዘመድ ይሆንና ከእናንተ መሃል ሌላው ሰው ከጥንት የምታውቁት ወይንም የቅርብ ዘመዳችሁ መሆኑን በማያውቅበት ሁኔታ ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች ለራሳችሁ ወዳጅ፣ወይንም ዘመድ ሲያማችሁ እና ብዙ እርቀት የተንኮል ሥራ ሲሰራ የእየቀን እኩይ ተግባር እጃችሁ ላይ ይወድቃል።በሀገር ቤት በአንዳንድ መስርያ ቤቶች ውስጥ ፀሐፊዎች የዋና ሥራ አስኪያጁ ዘመድ መሆኗን ሳያውቅ በሃሜት  የተጠመደ ሰራተኛ አይነት ውሰዱት።

''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች በዕምነት ቦታዎች 

''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች በተለይ በዕምነት ቦታዎች ውስጥ  ተቀባብተው ሲገቡ ምዕመኑን እርስ በርሱ እንዳይፋቀር፣እንዳይተሳሰብ እና ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች ነጥለው የሃሜት ሸክማቸውን ያራገፉባቸው ሁሉ የተጫኑት ውሸት እውነት ስለሚመስላቸው ''የሚያምሩት'' ሰይጣኖች በእውነትም የሚያምሩ ናቸው ብለው ስለሚያምኑ ብዙዎች ከአገልግሎት፣ሌላውን ከመርዳት እና ከቅን ሥራ ሁሉ ''በሚያምሩ'' ሰይጣኖች እየተወጉ እያዘኑ ከእምነታቸው ይርቃሉ አልያም እያዘኑ ለሚያምኑት አምላክ ያመለክታሉ።''የሚያምኑት'' ሰይጣኖች ግን የወጉትን እያዩ በፈገግታ እየሸነገሉ ምንም እንዳላደረጉ ይታያሉ።


''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች በእምነት ቦታዎች የዋሃንን ሲወጉ ከእራሳቸው በቀር የገዛ ቤተሰባቸው፣ልጆቻቸው እና የትዳር አጋሮቻቸው ሁሉ እንዳያውቁ አድርገው ነው። በቤተሰባቸው መሃል ሁሌም ቅኖች ሆነው ለመታየት ከፍተኛ የፕሮፓጋንዳ ሥራ ይሰራሉ።በመቀጠል በቤተሰባቸው መሃል በዘሩት የሐሰት ወሬ የሚወጉትን ሰው እንዲጠላ አዲስ ትርክት ይፈጥሩለታል።ትርክቱ በዙርያቸው ለሚገኙ የቅርብ ዘመዶች፣አንደኛ ደረጃ ቤተሰቦች፣የቅርብ ወዳጆች እና የአገልግሎት ክፍሎች ውስጥ ለይተው ይመቹኛል ባሏቸው ሰዎች ሁሉ መርጠው የመርዛማ የጥላቻ ዘመቻቸው አካል እንዲሆኑ በከፍተኛ ደረጃ የአካል፣የስልክ እና የጥቅም መደለል ሥራ ሁሉ ይሰራሉ።በተለይ በስልክ ዘመቻቸው ወቅት የገዛ ቤተሰብ በማይሰማበት ጊዜ ይመርጣሉ። ከእዚህ ሁሉ በኃላ በሐሰት የወጉትን ሲመለከቱ  በሽንገላ ፈገግታ እየተመለከቱ መርካታቸውን ከፊታቸው መደበቅ ያቅታቸዋል።በእዚህ ሳብያ ብዙ ሰው ከእምነቱ እንዲርቅ፣ሰው እንዲጠላ እና ሰው ሁሉ ክፉ ነው ብሎ እንዲያስብ ያደርጉታል።ምክንያቱም ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች መጀመርያ ሥራ የሚጀምሩት ሊያጠቁ በፈለጉት ሰው ዙርያ ነው።በዙርያው (ዋ) ያሉትን ሰዎች በስልክ የፈጠራ ሀሜት ከምዘብዘብ የሰሙትን በጎ መረጃ ሁሉ አጣመው ትንታኔ በመስጠት የዋሆችን ይወጋሉ።በእርግጥ ማንኛውም ሥራ በሥራ ልምድ እንደሚዳብር ሁሉ ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች እየቆዩ ሲሄዱ በልምድ እየተካኑ ስለሚሄዱ ካህኑን ከምዕመኑ፣ ሸሁን ከሙስሊሙ ለመለየት አንዲት ጫፍ ፈልገው አስፍተው በመንገር ዱላ እስከማማዘዝ የመድረስ ልምድ አላቸው። ይህ ሁሉ ሲሆን ግን ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች የሚሰሩት ሁሉ ትክክል እንደሆነ እራሳቸውን ለማሳመን ምክንያት ይሰጡታል።ምክንያታቸው ግን ሕሊናን የማሸነፍ አቅም ስለሌለው ውስጣቸው እራሳቸውን መውቀሱን አያቆምም።

በእምነት ቦታዎች የሚታዩት ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች አንዱ አስገራሚ ድርጊታቸው ቀድመው የተበደሉ መስለው ማጮህ ነው። ቀድመው የተበደሉ መስለው መታየት አንዱ የመቆነጃጀች ዘዴ ነው።ቀድሞ መጮህ ''ጥሩ የሚያምር'' ሰይጣን ለመሆን ይመቻል።ቀድመው ከጮሁ በኃላ የስልክ እና የአካል ሃሜታቸውን ለመርጨት ይመቻል።ምክንያቱም ከንፈሩን እየመጠጠ የሚሰማ ያገኛሉ።በሌላ በኩል ደግሞ አመቺ የመሰላቸው ጊዜ  በጣም ግልጥ የሆኑ ለመምሰል በመነጋገር የሚያምኑ ሁሉ መስሎ በመቅረብ ለእየብቻ እያሙ ያቆሰሏቸው  ሰዎች እስኪገረሙ ድረስ በግልጥ የሚያወሩ መስለው ይታያሉ።ይህ ሌላው አስገራሚ ''የሚያምሩ'' ሰይጣን ገፅታቸው ነው።

ለማጠቃለል

 ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች የኢትዮጵያውያን የማኅበራዊ ችግር አንዱ እና ዋነኛው እየሆነ መጥቷል። በውጭ ሃገራት በሚኖሩ ኢትዮጵያውያን መሃል ያደረሱት ጉዳት ቀላል አይደለም።በመጀመርያ ደረጃ የህዝቡን የእርስ በርስ ግንኙነት አበላሽተዋል።በሁለተኛ ደረጃ ማኅበራዊ ድርጅቶች አቅመ ቢስ እንዲሆኑ አድርገዋል።በሶስተኛ ደረጃ ብዙ አቅም ያላቸው ሀገር ወዳድ፣በጎ አሳቢ እና ቅን ኢትዮጵያውያን በራሳቸው በወገናቸው እንዲመረሩ እና በጅምላ ኢትዮጵያውያንን እንዲሸሹ አድርገዋል።''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች ሌት ተቀን በስልክ እና በአካል የወረወሩባቸው የውሸት ጦር ስለሚዘገንናቸው ከእዚህ ሁሉ ጊዜ እና ፈጣሪ ይፍረድባቸው ብለው ተቀምጠዋል።ይህ ደግሞ ኢትዮጵያን እንደሀገር ኢትዮጵያውያንን እንደ ማኅበረሰብ ጎድቷቸዋል።

ለእዚህ ሁሉ መፍትሄው ግን ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች የሚለዩበትን ዋና መለያ ሃሜት ቀድሞ አውቆ ያላቸውን የተለየ ሃሳብ ለባለቤቱ እንዲነግሩ ነግሮ የወሬ ጊዜ ማሳጠር ነው። ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች በውለታ የገዟቸው አልያም በዝምድና ፍሬ የሌለው ''ወሬ'' በስልክ በማውራት የምያደክሟቸው ሁሉ ለመልካም የአዕምሮ ጤንነታቸው ማሰብ እና ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች ወደ በጎ ህሊና እንዲመለሱ ሲሆን በመምከር ካልሆነ መከራ እስኪመክር  በትዕግስት በመጠበቅ ለሰው ሁሉ በጎ ህሊና በመያዝ መኖር አለባቸው።''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች ወደ ሰዋዊ ልቦናቸው ካልተመለሱ ክፋታቸው መገለጡ  የማይቀር ነው።ሕዝብ ግን መታወክ የለበትም።

ጉዳያችን GUDAYACHN 
 www.gudayachn.com

Friday, June 7, 2019

የቶቶ ግብረ ሰዶማውያን በላልይበላ ሊያደርጉት ያሰቡት ጉዞ አፍሪካን ለመተንኮስ የታሰበ ነው።

የቅዱስ ላልይበላ ውቅር አብያተ ክርስቲያናት 

ጉዳያችን/ Gudayachn
ሰኔ 2/2011 ዓም (ሰኔ 8/2019 ዓም)

ግንቦት 29/2011 ዓም ዋልታ ኢንፎርሜሽን ማዕከል በለቀቀው ዜና እንዲህ ይነበባል: - 


ግብረ ሰዶማውያን በኢትዮጵያ ለማድረግ ያቀዱትን የቅዱስ ላሊበላ ገዳም ተቃወመው ።
የግብረ ሶዶማውያን አስጎብኝ ማኅበር በኢትዮጵያ ሊያደርግ ያቀደውን የጉብኝት መርሀ-ግብር እንደማይቀበለው የቅዱስ ላልይበላ ገዳም አስታወቀ፡፡
መቀመጫውን በአሜሪካ ያደረገው ‹ቶቶ› የተባለ የግብረ ሶዶማውያን አስጎብኝ ድርጅት በቀጣዩ ጥቅምት ወር 2012 ዓ.ም በኢትዮጵያ ጉብኝት እንደሚያደርግ አስታውቋል፡፡ ጉብኝት ከሚያደርግባቸው ቦታዎች መካከል የቅዱስ ላልይበላ ገዳም አንዱ ነው፡፡ ድርጅቱ በማኅበራዊ ሚዲያ የፊት ገጹ ላይ የቤተ ጊዮርጊስን ፎቶ በመለጠፍ ‹‹ላልይበላ እንገናኝ›› የሚል መልዕክት አስፍሯል፡፡
የአካባቢው ማኅበረሰብ እና የገዳሙ አስተዳዳሪ አባ ጽጌ ሥላሴ መዝገቡ ዕቅዱን ከተመለከቱ በኋላ የተሰማቸውን ሐዘን ገልጸዋል፡፡ አባ ጽጌ ሥላሴ እንደተናገሩት ግብረ ሶዶማዊነት በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን የተወገዘ እና ከተፈጥሮ የወጣ ተግባር ነው፡፡ በመጽሐፍ ቅዱስም ‹‹ወንድ ከወንድ ሴት ከሴት ጋር ግንኙነት ቢያደርግ የተረገመ ይሁን፤ ከሃይማኖቱ ማኅበርም ይለይ›› በማለት እንደሚያስቀምጥ አስረድተዋል፡፡ በመሆኑም ጉብኝቱ ተገቢ እንዳልሆነና እንደማይደግፉት አባ ጽጌ ሥላሴ መዝገቡ ተናግረዋል፡፡
በኢትዮጵያውያን ባሕል፣ እሴት እና ወግም ቢሆን ፈጽሞ ተቀባይነት የሌለው ድርጊት ነው፡፡ የሀገሪቱ ሕግም ቢሆን ድርጊቱን በወንጀል አስቀምጦታል፡፡
በመሆኑም አስጎብኝ ድርጅቱ ቢቻል ወደ ሀገሪቱ እንዳይገባ የሚመለከተው አካል መከላከል እንዲችል፤ ካልሆነ ግን ወደ ቤተ ክርስቲያኒቱ እንዲገባ የማይፈቀድለት መሆኑን እንዲያውቅ አባ ጽጌ ሥላሴ አስታውቀዋል፡፡ ይህንን ተላልፎ ቢመጣ ለሚፈጠረው ሁከት እና ግጭት ቤተክርስቲያኒቱም ሆነች የአካባቢው ምዕመን ኃላፊነቱን እንደማይወስዱም አስታውቀዋል፡፡ ‹‹ይህንን አስመልክቶ እኛ አቋማችንን በደብዳቤ አሳውቀናል›› ብለዋል፡፡
የቱሪስት ወደ ሀገሪቱ መምጣት ለአስጎብኝ ድርጅቶች፣ ለሆቴሎች፣ ለቤተ ክርስቲያኒቱም ሆነ ለሀገሪቱ የሚሰጠው ኢኮኖሚያዊ ጥቅም ከፍተኛ እንደሆነ እንደሚረዱ ያስወቁት የገዳሙ አስተዳዳሪ ‹‹ማንነታቸውን በግልጽ አሳውቀው በቡድን መምጣታቸው በማንኛውም መንገድ ተቀባይነት አይኖረውም›› ብለዋል፡፡
ጉዳዩን አስመልክቶ መንግሥት አቋሙን በአጭር ጊዜ እንዲያሳዉቅ ደግሞ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን የሰሜን ጎንደር ሀገረ ስብከት የጎንደር ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያናት ኅብረት ጠይቋል፡፡ የግብረ ሰዶማውያን የኢትዮጵያ ጉብኝት መርሀ-ግብር ከሃይማኖት፣ ከሕግ፣ ከሞራል እና ከሀገሪቱ ባሕል ጋር የሚጻረር ስለሆነ መርሀ-ግብሩ እዉን የሚሆን ከሆነ ለሚፈጠረዉ ማንኛዉም ችግር መንግሥት ኃላፊነቱን እንደሚወስድም አስታውቋል፡፡
ኅብረቱ ለኢፌዴሪ ባሕልና ቱሪዝም ሚኒስቴር በጻፈዉ ደብዳቤ ‹ቶቶ› የተባለዉ አስጎብኚ ድርጅት ሊጎበኛቸው ካሰባቸው ቦታዎች መካከል ታሪካዊቷ ጎንደር እና በዉስጧ የሚገኙ ጥንታዊ አድባራትም ተጠቅሰዋል፡'' ይላል።የዜናው መጨረሻ ።

ላልይበላ ለምን?
ከላይ በዜናው ላይ እንደተጠቀሰው ቶቶ የተሰኘው የግብረ ሰዶማውያን ድርጅት ''ላልይበላ (ላሊበላ) እንገናኝ'' በሚል ለመጪው ጥቅምት /2012 ዓም ወደ ኢትዮጵያ ለመምጣት ማሰባቸው ከፍተኛ ተቃውሞ እያስተናገደ ነው።ይህ ጉዳይ በጠበቀ የሃይማኖት መሰረት ላይ የምትገኘው ኢትዮጵያን ኢላማ ያደረገበት ዋና ምክንያት ኢትዮጵያን የመተንኮስ ብቻ ሳይሆን በኢትዮጵያ ተደርቦ አፍሪካ ላይ ያለመ ተግባር ነው። በአፍሪካ ውስጥ ካሉት ሀገሮች ውስጥ በግልፅ ግብረ ሰዶማዊነት በሕግ የታገደባቸው ሀገሮች 33  ደርሰዋል።በመካከለኛው ምስራቅ ደግሞ  አስር ሀገሮች በሕግ ግብረ ሰዶማዊነትን መፈፀም በወንጀል እንደሚያስቀጣ ደንግገዋል።በሌላ በኩል የግብረ ሰዶማዊነትን ተግባር አጥብቀው ከሚቃወሙት  ሃገራት ውስጥ ሩስያ ተጠቃሽ ነች። ሩስያ በጉዳዩ ላይ ጥብቅ ሕግ ከማውጣቷ በላይ ፕሬዝዳንቱ በተደጋጋሚ ጉዳዩ የምዕራቡ ዓለም ትንኮሳ መሆኑን ጠቅሰዋል።

የግብረ ሰዶማውያኑ ድርጅት ከኢትየጵያ ቅዱሳን ቦታዎች ውስጥ አንዱ የቅዱስ ላልይበላ ውቅር አብያተ ክርስቲያናት ለመገናኘት ቀጠሮ የያዙበት ዋናው ምክንያት ኢትዮጵያ ለአፍሪካውያን ያላትን ቦታ ተጠቅሞ በኢትዮጵያ ተሻግሮ አፍሪካን መተንኮስ ነው።በእዚህ አጋጣሚ ጉዞው ከተሳካ በኢትዮጵያ ያደረጉትን ጉዞ ትልቅ የሚድያ ሽፋን በማሰጠት የቀረው አፍሪካን የመተንኮስ እና በምሳሌነት ለማስያዝ ያለመ ነው።ጉዳዩ በአንዲት ሀገር ፣ሕዝብ እና የከበረ ዕምነት ላይ የተቃጣ ጥቃት ነው።ጉዳዩ የሃይማኖት ብቻ አይደለም፣ጉዳዩ የባህል እና የሞራል ጉዳይ  ብቻ አይደለም።ጉዳዩ ከእነዚህ ሁሉ በላይ ፖለቲካዊ ዓላማ አለው።ይህ እንስሳት ያማይፈፅሙት ከዘመናት በፊት ምድራችን የተቀጣችበት እኩይ ተግባር ዛሬ በእዚህ ትውልድ ጊዜ መታሰቡ በራሱ አሳዛኝ ነው። 

መጽሐፍ ቅዱስ ግብረ ሰዶማዊ ተግባር ኃጥአት እንደሆነ ይነግረናል (ኦሪት ዘፍጥረት 19፤1-13፣ ኦሪት ዘሌዋውያን 18፤22፣ ወደ ሮሜ ሰዎች 1፤26-27፣ 1ኛ ቆሮንቶስ 6፤9)፡፡ በተለይ ሮሜ 1፡26-27 ግብረሰዶማዊነት እግዚአብሔርን የመካድና ያለመታዘዝ ውጤት እንደሆነ ያስተምረናል፡፡ ሰዎች በኃጢአትና በአለማመን በሚቀጥሉበት ጊዜ እግዚአብሔር ከእርሱ የተለየ የከንቱነትንና የተስፋ-ቢስነትን ህይወት ለማሳየት አብዝቶ ለከፋ እና ነውር “አሳልፎ ይሰጣቸዋል”፡፡ 1ኛ ቆሮንቶስ 6፤9 ግብረ-ሰዶምን የሚያደርጉ “ዓመፀኞች” የእግዚአብሔርን መንግሥት እንደማይወርሱም ይነግረናል፡፡ይህ ግልጥ ሃይማኖታዊ ትዕዛዝ ነው።

ይህ የኢትዮጵያን ዕምነት፣ባህል እና ታሪክ ያላገናዘበ ጉብኝት በራሱ ጠብ ጫሪ ከመሆኑ የተነሳ መንግስት በግብረ ሰዶማውያን ዙርይ ወሳኝ የሆነ ውሳኔ ማሳለፍ እንዳለበትም አመላካች ነው። አሁን ባለበት ሁኔታ ከህዝብ ዘንድ የተነሳው ከፍተኛ ቁጣ  አንፃር ምን ሊፈጠር እንደሚችል አይታወቅም። ስለሆነም መንግስት መጪውን ዘመን ያገናዘበ  አሰራር ከአሁኑ መቀየስ አለበት።ጉዳዩ በኢትዮጵያ ሕዝብ ስነ ልቦን፣እምነት እና ስልጣኔ ላይ ሁሉ የተቃጣ ሙከራ ነው።በመሆኑም መንግስት በማያወላዳ መልኩ በጉዞው ለሚሳተፉ የመግብያ ፈቃድ በመከልከል እና ተያያዥ የሕግ ማዕቀፎችን ማውጣት አለበት።የእዚህ አይነቱ እርምጃ መውሰድ ሕዝብ በራሱ ተደራጅቶ በግብረ ሰዶማውያን ላይ ሕዝብ በብስጭት  ለሚወስዳቸው እርምጃዎች ሁሉ ሌላ የፀጥታ ችግር እንዳይሆን የሚረዳ እርምጃ ይሆናል።  

በመጨረሻም ቅዱስ ሲኖዶስን ጨምሮ በኢትዮጵያ ያሉ መንፈሳዊ ማኅበራት ኅብረት ጭምር የግብረ ሰዶማውያንን ጉዞ ከማውገዝ አልፈው ለሚመለከተው የመንግስት አካልም ማሳሰብያ መላካቸው ጉዳዩ ከፍተኛ ትኩረት እንዲሰጠው የሚያመላክት ሌላው አመላካች ጉዳይ ነው።የግብረ ሰዶማውያን ጉዳይ በቀጣይ ዓመታትም ኢትዮጵያ እንደ ሀገር ፣ሕዝብ እና የሃይማኖት አካላት  ጭምር የሚገጥማቸው ከግብረ ሰዶማውያኑ  ስብስብ ብቻ ሳይሆን ግብሩን ባፀደቁላቸው መንግስታቶቻቸው መዋቅር ውስጥ እየገቡ በሌሎች ሀገሮች ላይ ግብሩን ለመጫን የሚያደርጉት ጥረት ከፍተኛ የቁጣ መልስ ከአፍርካውያንም ሆነ ከእስያ መንግሥታት ገጥሟቸዋል።ኢትዮጵያም ካላት ታሪካዊ ኃላፊነትም አንፃር ይህንን ከሃይማኖት፣ከባህል እና ከሰዋዊ ሞራል ጋር ሁሉ የሚቃረን ተግባርን በቀዳሚነት መቃወም አለባት። በተለይ ጉዳዩ ወደ አፍሪካ ሲመጣ  የአፍሪካውያንን እጅ ለመጠምዘዝ የማድረጉ ሙከራ በቀጣይ ጊዜያትም የሚሞከር ሊሆን ይችላል። ስለሆነም ሕዝብ በዕምነቱ እና በሰውነቱ ላይ በጠላትነት የተነሳበት የግብረ ሰዶማውያን ተግባር በኢትዮጵያ እስከመቼውም አለመቀበል እና ይልቁንም ዓለም አቀፍ ፀረ ግብረ ሰዶማውያን እንቅስቃሴን ኢትዮጵያ መቀላቀል እና ማስተባበር  እስከመጨረሻውም መታገል ይገባታል።ይህ ደግሞ በሥጋዊውም ሆነ ነነፍሳዊ ሕይወት ሁሉ ታላቅ በረከት ነው። 

ጉዳያችን GUDAYACHN 
 www.gudayachn.com

''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች በኢሳት ቴሌቭዥን እንዲህ ተቀናብሯል (ቪድዮ)

''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች  በሚል በጉዳያችን ገፅ ላይ የወጣው ፅሁፍ በኢሳት ቴሌቭዥን  እንዲህ ተቀናብሯል።ፅሁፉን ለማንበብ ይህንን ይጫኑ።ቅንብሩን ለመመልከት ቪድዮውን ይጫኑ። ጉዳያችን ...