ወቅቱ በውጪም ሆነ በሃገር ውስጥ ያሉ ኢትዮጵያውያን የባዕዳን መግቢያ ቀዳዳዎችን መድፈን ላይ ማትኮር የሚገባቸው ወሳኝ ጊዜ ነው።

=========

ጉዳያችን ምጥን

=========

ኢትዮጵያን ለመበተን የአጭር እና የረጅም ጊዜ ዕቅድ ይዘው የተነሱባት ጠላቶቿ ዛሬም ከግማሽ ክፍለዘመን በላይ የዘለቀ ዕቅዳቸውን ለማሳካት እየሮጡ ነው። ኢትዮጵያውያን የሚዘናጉበት ጊዜ አይደለም። እያንዳንዱን ክስተቶች በኢትዮጵያ ላይ ያላቸውን ዘለቄታዊ አደጋዎችን በደንብ የመረዳት አቅም ከሚድያዎች ጀምሮ እስከ እያንዳንዱ ዜጋ ድረስ ያስፈልጋል። ስለሆነም ወቅታዊ ሁኔታዎችን በሚገባ መትሮ የመረዳት አቅምን በተለይ ለአዲሱ ትውልድ ማስታጠቅ ያስፈልጋል።

ኢትዮጵያን እየወጉ ያሉት ባዕዳኑም ናቸው

በትግራይ ከሽብርተኛው ህወሃት ጋር የተደረገው ጦርነት ሙሉ በሙሉ ከኢትዮጵያ ታሪካዊ ጠላቶች ጋር የተደረገ ጦርነትም ጭምር ነው።ግብጽ ለህወሃት ከሁለት ሚልዮን ዶላር ከመስጠቷ በላይ የጦር መሳርያዎች እና ሌሎች የሎጀስቲክ ድጋፎች ማድረጓ በቅርቡ የወጣው አዲስ መረጃ አመልክቷል።ከእዚህ በተጨማሪ በየሁለት ሳምንቱ ግማሽ ሚልዮን ዶላር ለህወሃት ሽብርተኞች እየተከፈለ እንደሆነ ነው መረጃው የሚያመለክተው።ከእዚህ በተጨማሪ አድሏዊ በሆነ የፕሮፓጋንዳ እና የዲፕሎማሲ ድጋፍ እንዲሁም የሳተላይት መረጃዎች የሚሰጡ አንዳንድ የምዕራብ ሃገሮችን ጨምሮ ጥቅማችንን ያስከብራል ለሚሉት ለህወሃት የውክልና ጦርነት ድጋፍ እየሰጡ መሆናቸው የአደባባይ ምስጢር ነው።

ከላይ የተጠቀሱት ሁሉ በኢትዮጵያ ላይ ተወርውረውም የኢትዮጵያ ህዝብ ባሳየው ቁርጠኝነት፣የመከላከያ እና የጥምር ኃይሉ ተጋድሎ ህወሃት ከባዕዳን ጋር ገጥሞ በኢትዮጵያ ላይ የቃጣውን ወረራ በሚገባ ተቀልብሷል። በአሁኑ ጊዜ የትግራይ ህዝብ ከህወሃ ነጻ ለመውጣት ዋዜማው ላይ ይገኛል።ይህ ማለት ግን ሥራዎች ሁሉ አብቅተዋል ማለት አይደለም።የኢትዮጵያውያን (በውጪም ሆነ በውስጥ ያሉ) ከመቼውም ጊዜ በላይ ለኢትዮጵያ የሚቆሙበት ጊዜ አሁን ነው።

ኢትዮጵያ እየተዋጋች ያለው ከሽብርተኛው ህወሃት እና ሸኔ ጋር ብቻ አይደለም።እነርሱ ኢትዮጵያን ለማፍረስ ወይንም ለማዳከም እንዲረዱ ከመደገፍ ባለፈ ዋና ዓላማው የኢትዮጵያን አንጡራ ሃብት ለባዕዳን የሚያስረክብ ለእጅ አዙር ቅኝ አገዛዝ የተመቸ መንግስት አራትኪሎ ላይ ማቆም ነው።በአፍሪካ የምሥራቅ አፍሪካን መሪዎች ጨምሮ በቀጥታ ለአንዳንድ የምዕራብ ሃገሮች የሃገራቸውንም ሆነ የጎረቤቶቻቸውን የማዕድን ሃብት ለባዕዳን ኩባንያዎች በማቀበል የስልጣን ዘመናቸውን የሚያራዝሙ ናቸው።ለእዚህም የኮንጎ የሰላም እጦት አንድ መነሻ ይሄው መሆኑን መጥቀሱ እና ለሰላሟ መጥፋት እና ማዕድኗን እያዘረፉ ለባዕዳን አንዳንድ የምዕራብ ኩባንያዎች በማቀበል የሩዋንዳ እና የዩጋንዳ መንግስታት ይታማሉ።የሽብርተኛው ህወሃትን ለመደገፍ ተፍ ተፍ ሲሉ የነበሩ አንዳንድ የአፍሪካ መንግስታት ታይተው የነበሩት መንግስታቱ ሲመሰረቱም የአፍሪካን አንጡራ ሃብት በማስመዝበር ብቻ የስልጣን ዘመናቸው ስለሚራዘም ነው።ኢትዮጵያ ከእዚህ ሁሉ ጋር ነው አሁን ገጥማ የምትገኘው። ሽብርተኛው ህወሃትም ኢትዮጵያን ለመሸጥ የሚሮጥበት ደረጃ በእዚህ ያህል የከፋ መሆኑን ማወቅ እና ከጀርባው ያለው የቀጥታ እና የእጅአዙር ቅኝ አገዛዝን ማስፈን ይህ ካልሆነ ግን ሃገሩ ተበትኖ ባዕዳን በቀጥታ የሚገቡበትን መንገድ ማሰላሰል ነው የተያዘው። 

የውስጥ አጀንዳ ፈልፋዮች

የኢትዮጵያን ጉዞ ለማደናቀፍ እና ከውስጥ ለመቦርቦር በአገር ላይ ከሚሸረበው ተንኮል አንዱ አጀንዳ ፈጥሮ ህዝብን ከመንግስት ጋር ማጣላት ነው።በእዚህ ሂደት ደግሞ ከሽብርተኛው ህወሃት ጀምሮ መተዳደርያቸው የጎሳ ግጭት እንዳይበርድ የሚፈልጉት እና በኦፌኮ እና ሸኔ ስር ያሉ ሁሉ ከኢትዮጵያ ጠላቶች ጋር እንደሚሰሩ ከድርጊታቸው እና ከአጀንዳዎቻቸ ሁሉ ለመረዳት ቀላል ነው። ይህ ብቻ አይደለም በአማራው ማኅበረሰብ ስም ከሚነግዱት የዩቱበር ተዳዳሪዎች እስክ ሌሎች የማኅበራዊ ሚድያ አቀንቃኞች ሁሉ ኢትዮጵያውያንን የሚከፋፍሉ አጀንዳዎች ለመፍጠር እና ለማሰራጨት ከሚሞክሩት ውስጥ ናቸው።በመሆኑም የውስጥ አጀንዳ እየፈጠሩ ኢትዮጵያውያንን ለመከፋፈል የሚፈልጉትንም ሆነ የባዕዳንን ጣልቃ ገብነት ለመቋቋም ኢትዮጵያውያን እና የኢትዮጵያ ወዳጆች ሊሰሯቸው የሚገቡ ሥራዎች አሉ።

ኢትዮጵያውያን እና የኢትዮጵያ ወዳጆች አሁንም መስራት ያሉባቸው ወቅታዊ ሥራዎች ውስጥ 

በመሆኑም ኢትዮጵያውያን እና የኢትዮጵያ ወዳጆች በቀጣይ ከባዕዳን የሚሰነዘሩትን ማናቸውም የፕሮፓጋንዳ እና የተጽኖ መፍጠር ሙከራዎችን እና የግጭት አጀንዳ ለመፍጠር የሚደረጉ ሙከራዎችን ለማክሸፍ ዛሬም ወገባቸውን ጠበቅ ማድረግ ሊሰሯቸው ከሚገቡት ሥራዎች ውስጥ -

• በውጭ የሚኖሩ ኢትዮጵያውያን የዲፕሎማሲ ዘመቻውን መቀጠል።በተለይ የአሜሪካ የምክርቤት ምርጫ ከመድረሱ አኳያ ኢትዮጵያውያን ተጽዕኖ የሚፈጥሩበትን መንገድ እንደገና ማንቀሳቀስ፣ተከታታይ ሰልፎች በማድረግ በውጭ የሚኖረው ቀረጥ ከፋይ ህዝብ የራሳቸው መንግስት የሚሰራው የተሳሳተ የውጭ ፖሊሲ ማሳወቅ።
  
  
• አዲስ አጀንዳዎች በኢትዮጵያ ጠላቶች ሲፈጠሩ አጀንዳዎቹን በሚገባ ሳይረዱ ከስሜታዊነት መራቅ እና ወቅታዊውን የኢትዮጵያ ሁኔታ ባገናዘበ መልክ መረዳት፣ከአጀንዳዎቹ ጀርባ ያሉትን የኢትዮጵያ ጠላቶች ፍላጎት መረዳት።
  
  
• በርካታ የዜና ዩቱቦች እየተከፈቱ ነው።ከእነኝህ ዩቱቦች ውስጥ ህወሃትን የሚነቅፉ ዜናዎች የሚያቀርቡ ግን በመሃል ድብቅ የህወሃት አጀንዳ የሚይራምዱ ዜናዎችን አልፎ አልፎ የሚለቁትን በጥንቃቄ መመልከት። አንዳንዶቹ በቀጥታ በባዕዳን መንግስታት የደህንነት ቢሮዎች የሚተዳደሩ እና በተሻለ የአቀራረብ ጥራት እና የአማርኛ ዜና አነባበብ ሁሉ የሚለቀቁ ስለሆኑ፣በሂደት ሥራዎቻቸውን በማጤን መከታተል እንደሚያስፈልግ መረዳት።
  
  
• በትዊተር የኢትዮጵያን ጥቅም የሚቃረኑ ጽሑፎችን መቃወም እና እውነታውን ለዓለም የሚያሳዩ አዳዲስ ሃሳቦችን በማፍለቅ መጻፍ መቀጠል ከኢትዮጵያውያን የሚጠበቅበት ጊዜ ነው።

===========///==========

''የኢትዮጵያ ቤተክርስቲያን ከማንም የበለጠ ሆደሰፊና ልበሰፊ ቤተክርስቲያን ነች።ቤተክርስቲያን በተስፋፋችባቸው ቦታዎች ሁሉ የማንንም ብሔረሰብ ባሕሉን ቋንቋውን አልተጋፋችም'' ከመልአከ ኤዶም ቀሲስ ኤፍሬም እሸቴ ጋር አዲስ አበባ የተደረገ አዲስ ቃለ መጠይቅ

ምንጭ = MK TV

''መታዘዝ ከመስዋዕትነት ይበልጣል...እልከኝነትም ጣዖትን እንደማምለክ ነው። '' 1ኛ ሳሙኤል - 15፣22-23 በውጪ ሀገር በሚገኙ አንዳንድ የኢ/ኦ/ተ/አብያተ ክርስቲያናት ውስጥ ስለቅዱስ ሲኖዶስ አና ሊቃነ ጳጳሳት የተዛቡ መረጃዎች በማወቅም ሆነ ባለማወቅ የሚያሰራጩ መኖራቸው ምዕመናን የቅዱስ ሲኖዶስንም ሆነ የሊቃነ ጳጳሳት ማዕረገ-ክህነት ሳያውቁ እንዲደፋፈሩ እና ከህገ ቤተክርስቲያን እንዲወጡ እያደረጋቸው ነው።

የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን  ከቅዱስ ሲኖዶስ ጀምሮ እስከ አጥብያ ቤተክርስቲያን ያለው መዋቅር

=================

በአዚህ ጽሑፍ ስር ከሚያገኙት ርዕሶች ውስጥ  - 

• ቅዱስ ሲኖዶስ አንዴት ተጀመረ? ከቅዱስ ሲኖዶስ ውጪ የሆነች ቤተክርስቲያን ኦርቶዶክሳዊ ቤተክርስቲያን ትባላለች?
• የቅዱስ ሲኖዶስ ጉባዔ የጀመሩ ከጌታችን እግር ስር የተማሩት ሐዋርያት ናቸው።
• የቅዱስ ሲኖዶስ ጉባዔያት ሃይማኖታችንን አፅንተዋል።
• ቅዱስ ሲኖዶስ እግዚአብሔር ሃሣቡን ፈቃዱን ለልጆቹና ለቤተ ክርስቲያን የሚያስተላልፍበት መንፈሳዊ ጉባዔ ነው፡፡
• ከቅዱስ ሲኖዶስ ዋና ዋና ተግባራት ውስጥ ምን ምን ይገኛሉ?
• ቅዱስ ሲኖዶስ ይሳሳታል? ቢሳሳት የሚስተካከለው አንዴት ነው?
• ሀገረ ስብከት ምንድነው?
• የሀገረ ስብከት ቅድመ ታሪክ
• ቃለ አዋዲ ምንድነው?
• የቃለ ዓዋዲው ተቀዳሚ ዓላማ
• ቃለ አዋዲውን ሙሉ ይዘት ለማንበብ የሚችሉበት ማስፈንጠርያ (ሊንክ) ያገኛሉ።

መግቢያ 

በውጭ ሀገር የሚገኙ አንዳንድ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ አብያተ ክርስቲያናት የሥርዓት አካሄድ ለቅስፈት አንዳይዳርግ የሚያስፈራበት ሁኔታ ላይ ነን።አለማወቅን በመማር፣እልህን በትሕትና መለወጥ ከአገልጋይም ከምዕመናንም ይጠበቃል።የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ሥርዓት ሰዎች አንደፈለጉ የደነገጉት አይደለም።የሚያጸድቅና የሚያስኮንን ነው።ሁሉም ሰው ሲወለድ ጀምሮ የቤተክርስቲያን መሰረታዊ ትምሕርቶች አብረውት አልተፈጠሩም።በአርግጥ ፀጋውን ያደላቸው ለተመረጡት ይህ ተደርጎ ይሆናል።የቀረው ምዕመን አና አገልጋይ ግን በቤተክርስቲያኒቱ የትምሕርት ሥርዓት ስር አልፎ ወይንም ከመምህራን ጉባዔ ተምሮ አልያም አንብቦ ትክክለኛውን የቤተክርስቲያንቱን ትምሕርት መማር ይችላል።ይህ ያለንበት የ21ኛው ክ/ዘመን ደግሞ ማንኛውንም ትክክለኛ መረጃ ለማግኘት የደቂቃዎች ጊዜ ቢፈልግ እንጂ ብዙ ውስብስብ አይደለም።ዋናው ቁምነገር ትክክለኛ ምንጩን ማወቅ ነው።

አሁን ባለንበት ዘመንም አንዳንድ አገልጋዮች ቀለል አድርገው የሚያቀርቡት ምዕመናንም ሳያውቁ ችላ ያሉት ጉዳይ የቅዱስ ሲኖዶስ ሰማያዊ ክብር አና የሊቃነ ጳጳሳት ስልጣን ነው።ቅዱስ ሲኖዶስም ሆነ የሊቃነ ጳጳሳት ስልጣነ ክህነት ሰማያዊ እና እራሱ ጌታችን መድሃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ መስርቶ፣ከጌታችን የተማሩት ሃዋርያት ያስፋፉት እና ሊቃውንት ያመሰጠሩት ነው።

በቅዱስ ሲኖዶስ ላይ ከምዕነናን ወይንም አገልጋዮች የሚቀርብ ቅሬታ፣አቤቱታ፣ጥያቄ በየትኛውም መልክ መኖሩ በራሱ ችግር አይደለም።ያልገባውን መጠየቅ ኃጢአት አይደለም።አምላካችንም የመጠየቅ፣ባልገባን መልክ አቤቱታ ማቅረብ አልከለከለንም።በመፅሐፈ ዕዝራ ላይ አንደምናነበው ዕዝራ ከአግዚአብሔር ጋር አሞግታለሁ ብሎ ተነስቶ ነበር።አግዚአብሔር የፍቅር አምላክ ስለሆነ የዕዝራ መጠየቅን ከኃጢአት አልቆተረበትም።ይልቁንም መልአኩ ቅዱስ ዑራእልን ልኮ ያሉትን ጥያቄዎች ሁሉ መለሰለት።ስለሆነም ጥያቄ መጠየቅ አምላካችንም አልከለከለም። ሕጉን አና ሥርዓቱን መጣስ ግን አልፈቀደልንም። ይህም የምንጎዳበት ስለሆነ አንጂ አርሱ ሊከብርበት አይደለም።

የዘመናችን አካሄድ ግን ከአዚህ አየተለየ ነው።ትውልዱ የቅዱስ ሲኖዶስን ክብር አና የሊቃነ ጳጳሳት ስልጣን ዝቅ አድርጎ ለማቅረብ የማይኬድበት መንገድ የለም።የታዘዙትን ካለመስራት አንስቶ አስከ የአውደ ምሕረት እና አንድ በአንድ ግንኙነት ላይ ሁሉ ቅዱስ ሲኖዶስን አና ጳጳሳትን አንዳንድ ነገሮች አየነቀሱ ትውልዱ አንዲጠላቸው የሚደረገው ድርጊት መልሶ ቤተክርስቲያንን አንደሚጎዳ በተለይ በውጭ ያሉ አብያተክርስቲያናት ሊገነዘቡት ይገባል።የፕሮቴስታንት እምነት ሲጀመር የካቶሊክን እምነት አባቶች የማስጠላት ትልቅ ዘመቻ ላይ ነበር።ይህ ተግባር ምእመኑ ላይ ያመጣው ውጤት ግን የካቶሊክ አባቶችን መጥላት ብቻ ሳይሆን ክርስትና የተባለ እምነትን በሙሉ የሚጠላ ትውልድ ዛሬ አንደምናየው ወልዶ ቁጭ አለ።የካቶሊክ አባቶች ብቻ ይጠላሉ ብሎ ዘመቻ የከፈተው የፕሮቴስታንት ዓለም ፕሮቴስታንትንም ማንንም የማያምን ኢ-አማኒ ትውልድ ፈጥሮ ሁሉንም ሜዳ ላይ አንሳፎ ዓለማችንን ወደ ጥፋት ይዞ ነጎደ።

ዛሬም በውጭ ያሉ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ አብያተ ክርስቲያናት አባቶችም ሆኑ አገልጋዮች በምንም መልኩ ለምዕመናንም ሆነ ምዕመናን ለልጆቻቸው ቅዱስ ሲኖዶስ አና ሊቃነ ጳጳሳት ላይ ነቁጥ ስነቅሱ መዋሉ ፅድቅ ሳይሆን ኩነኔ መሆኑም ማወቅ አለባቸው።አባቶቻችን አንደኛው የሰው ባሕሪ የተላበሱ ናቸው።የቤተክርስቲያን ስርዓት ሲጣስ ያሳለፉት ለቤተክርስቲያን ታዛዥ የነበረ ያለፈ ትውልድን በአኛ ደፋር አነጋገር ተተክቶ ሲመለከቱ ይበሳጫሉ፣ይቆጣሉ።ይህ የሰው ከአሳት ባሕሪ የመፈጠሩ ተፈጥሮ አንጂ አነርሱ ከአኛ የበለጠ ኃጢአተኞች ሆነው ከመሰለን ተሳስተናል።ጌታችን መድኃኒታችን እየሱስ ክርስቶስም በቤተመቅደስ ሲሸጡ አና ሲለውጡ ተመልክቶ ጅራፍ አንስቶ ሰዎችን ገርፏል፣ንግዳቸውን አነ ሸቀጣቸውን ገልብጦታል።ይህ ግን የባህሪ አምላክነቱን ለሰው ልጅ ያለው ፍቅርን የሚቀንስ አይደለም።አባቶቻችንም አንዲሁ ናቸው።በአኛ ሲናደዱ ይቆጣሉ፣ነገር ግን በርህራኄ መልሰው ስለኛ ይፀልያሉ።ብዙዎች ምዕመናን ከአባቶች ጋር ቀርቦ የማወቅ ዕድል ስላላገኘን አሩቅ ለማየት አግዶናል።

የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ሐዋርያዊት ናት።የቅዱስ ሲኖዶስ ስርዓትን፣የካህናት አና ጳጳሳት ስልጣናትን የተማረችው በቅድምያ ከጌታችን አና ከጌታችን ከተማሩት ከሐዋርያት ነው።ሊቀካህን እየሱስ ክርስቶስ ለቅዱስ ጴጥሮስ የሰጠው ልስጣነ ክህነት ሲወርድ ሲዋረድ መጥቶ አሁን ያለንበት ደረጃ ደርሷል።ይህንን ስልጣን ያከበረ ይከብራል።ያላከበረ ግን አይከብርም።

ከአዚህ በታች ስለቅዱስ ሲኖዶስ፣ሀገረ ስብከት ምንነት አና ተያያዥ ጉዳዮች መሰረታዊ ግንዛቤ በአንዳንድ የውጭ ሀገራት በሚገኙ ምዕመናን ዘንድ ባለመኖሩ ጉዳያችን ከልዩ ልዩ የቤተክርስቲያናችን የትምሕርት ገፆች ላይ ያገኘችውን ለማቅረብ ትሞክራለች።መረጃዎቹን በሚገባ አንብበን መጠቀም የአኛ ፈንታ ነው።ጽሑፎቹ ከአዲስ አበባ ሀገረ ስብከት፣ከማኅበረ ቅዱሳን ገፆች አና አቡነጎርጎርዮስ ካልዕ ''የቤተክርስቲያን ታሪክ'' መፅሃፍ የተወሰዱ ናቸው። 

ቅዱስ ሲኖዶስ አንዴት ተጀመረ? ከቅዱስ ሲኖዶስ ውጪ የሆነች ቤተክርስቲያን ኦርቶዶክሳዊ ቤተክርስቲያን ትባላለች?

ቅዱስ ሲኖዶስ አበው ሊቃነ ጳጳሳት ስለቤተክርስቲያን ዶግማ ቀኖና ሥርዓትና ትውፊት እንዲሁም አስተዳደር የሚመክሩበት በመንፈስ ቅዱስ የሚቃኝ ጉባዔ ነው፡፡ የቅዱስ ሲኖዶስ የበላይ መንፈስቅዱስ ነው።የሚመራውም መንፈስ ቅዱስ ነው።ይህም «ቅዱስ ሲኖዶስ ማለት ፓትርያርክ ሊቃነ ጳጳሳት ጳጳሳትና ኤጲስ  ቆጶሳት የሚያደርጉት ዓቢይ ጉባዔ ነው፡፡» ተብሎ በሕገ ቤተ ክርስቲያን የተገለፀው ነው፡፡ /ሕገ ቤተክርስቲያን አንቀጽ 2(2)/፡፡በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ብቻ አይደለም።በመላው ምሥራቃውያን አብያተክርስቲያናት ውስጥ ከቅዱስ ሲኖዶስ ዕይታ፣ቁጥጥር እና ትዕዛዝ ውጪ የሆነ ቤተክርስቲያን ኦርቶዶክሳዊ ቤተክርስቲያን አትባልም።ይህ ቤተክርስቲያናችን በክርስቶስ መስራችነት መመስረቷን፣በሃዋርያት ትምህርት መሰበኳና በሰማዕታት ደም መጽናቷ መገለጫ ነው።

የቅዱስ ሲኖዶስ ጉባዔ የጀመሩ ከጌታችን እግር ስር የተማሩት ሐዋርያት ናቸው።

ሊቃውንት የቅዱስ ሲኖዶስን ሥርዓት አጀማመር ጌታ ከሐዋርያት ጋር ያደረጋቸው ስብሰባዎች መነሻ አድርገው ያመጣሉ፡፡ ቅዱሳን ሐዋርያት በመጽሐፍ ቅዱስ ተመዝግበው የሚገኙ ሦስት ጉባዔያትን አድርገዋል፡፡ የመጀመሪያው በይሁዳ ምትክ አንድ አባት መርጠው ሐዋርያ ለመሾም ያደረጉት ጉባዔ ነው፡፡/የሐዋ 1፥15-16/ ሁለተኛው ሰባቱን ዲያቆናት ለመሾም የተደረገው ጉባዔ (ሲኖዶስ) ነው፡፡ /የሐዋ 6.1-6/ የመጨረሻው ከአሕዛብና ከአይሁድ ወደ ክርስትና በመጡት መካከል የተፈጠረውን ችግር ለመፍታት የተደረገው ነው፡፡/የሐዋ.15፥1/

የቅዱስ ሲኖዶስ ጉባዔያት ሃይማኖታችንን አፅንተዋል።

በጉባዔ ኬልቄዶን ምክንያት የሃይማኖት መከፋፈል ከመጀመሩ በፊት የአካባቢ ሲኖዶሶች እምብዛም የተለመዱ አልነበሩም፡፡ ዛሬ በሁሉም አብያተ ክርስቲያናት ዘንድ ተቀባይነት ያላቸው ሦስቱ ጉባዔት ብቸኞቹ ዓለም አቀፍ ጉባዔያት ናቸው፡፡ እርሱም በኒቅያ በ325 ዓ.ም በቁስጥንጥንያ በ381 ዓ.ም እንዲሁም በኤፌሶን 431 ዓ.ም የተካሔዱት ናቸው፡፡

ከዚያ በኋላ ግን ሁሉም አብያተ ክርስቲያናት በየራሣቸው መንበር የአካባቢ ሲኖዶስ ማድረግ ቀጥለዋል፡፡ እነሆ የእኛም ቤተ ክርስቲያን በራሷ ሲኖዶስ መመራት ከጀመረች ከግማሽ ምእት ዓመት በላይ ሆኗል፡፡

የቅዱስ ሲኖዶስ ዋነኛ ዓላማ የቤተ ክርስቲያንን አንድነት መጠበቅ ነው፡፡ ቅዱስ ሲኖዶስ የቤተ ክርስቲያን የአንድነቷ መገለጫ ነው፡፡ በየጊዜው በሚወለዱ ክስተቶች ዶግማዊ ቀኖናዋ ሥርዓቷ ትውፊቷ እንዲሁም አስተዳዳሯ እንዳይፈታ መጠበቂያ ነው፡፡ በዚህም በመሠረት እምነቷ ላይ ጥያቄ ሲነሳ ማብራሪያ መስጠት አዳዲስ አስተምህሮዎች ሲመጡ በዶግማዊ መሠረት ማረቅ ማቅናት የጾም የጾሎት ሥርዓትን መሥራት ልጆቿን የሚመሩ አበው ሊቃነ ጳጳሳትን መሾም የቅዱስ ሲኖዶስ ዋነኛ ተግባራት ናቸው፡፡

አስቀድመን እንደገለጽነው ክርስትና በማኅበር የሚኖርበት በማኅበር ወደ መንግሥተ እግዚአብሔር የሚደረግ ጉዞ ነው፡፡ይህ ማኅበር በአንዳች ምክንያት እንዳይበተን የአንድነት መገለጫው ቅዱስ ሲኖዶስ ነው፡፡

ምዕመናን ሁል ጊዜ ሊሰሙት የሚገባው የቤተ ክርስቲያን ድምጽ ይህ የአንድነቷ መገለጫ ከሆነው ከቅዱስ ሲኖዶስ የሚወጣው ድምጽ መሆን አለበት፡፡ አንድ ክርስቲያን በአኗኗሩ ሁሉ ቅዱስ ሲኖዶስ ለሚደነግጋቸው ድንጋጌዎች ተገዢ መሆን ይኖርበታል፡፡ ይህ አልተስማማኝም ይህ ጐረበጠኝ ብሎ በግልም በቡድንም መጓዝ ከሕይወት መንገድ ይለያል፡፡

ቅዱስ ሲኖዶስ እግዚአብሔር ሃሣቡን ፈቃዱን ለልጆቹና ለቤተ ክርስቲያን የሚያስተላልፍበት መንፈሳዊ ጉባዔ ነው፡፡

ለእስራኤል ዘሥጋ ሥለ አንድነታቸው ስለአኗኗራቸው በነሊቀነብያት ሙሴ በኩል ሥርዓትን የሠራ እግዚአብሔር በሐዲስ ኪዳን ለምንኖር ክርስቲያኖች እስራኤል ዘነፍስም ሥለ አንድነታችን ማኅበራችን እንዴት በሥርዓት ልንኖርበት እንዲገባ ሥርዓቱን የሚሠራልን በብጹአን አበው አማካኝነት ነው፡፡ በዚህም ከመንጋው ተለይቶ ላለመቅበዝበዝ የቅዱስ ሲኖዶስን ድምጽ መስማት ተገቢ ነው፡፡

ከቅዱስ ሲኖዶስ ዋና ዋና ተግባራት ውስጥ 

ከቅዱስ ሲኖዶስ ዋና ዋና ተግባራት መካከል ለቅዱሳን አንድ ጊዜ የተሰጠውን ሃይማኖት መጠበቅና ማስጠበቅ፣ ሕግ ማውጣትና ማስፈጸም፣ ትልልቅ ሃይማኖታዊ ጉዳዮችን መመርመርና ዘመኑን በዋጀ ሥርዓት ትውልድን መምራት፣ በገዛ ደሙ በዋጃት የእግዚአብሔር በተክርስቲያን ጳጳሳት አድርጎ ለሾማቸው መንፈስ ቅዱስ በመታመን ለራሳቸውና ለመንጋው መጠንቀቅ ይጠቀሳሉ፡፡

ቅዱስ ሲኖዶስ ይሳሳታል? ቢሳሳት የሚስተካከለው አንዴት ነው?

እንደ ቤተ ክርስቲያናችን አስተምህሮ ከሆነ ቅዱስ ሲኖዶስ ፍጹምና የማይሳሳት አይደለም፡፡ ነገር ግን ሲኖዶስ ተሳሳተ ተብሎ ሌላ አቋራጭ መንገድ መከተል ደግሞ የበለጠ ለጥፋት የሚዳርግ ነው፡፡ ሲኖዶስ ቢሳሳት የሚስተካከለው በራሱ በሲኖዶሱ ሥርዓትና ደንብ ብቻ ነው፡፡ለቅዱስ ሲኖዶስ ውሳኔ መገዛት የማኅበረ ምዕመናን አባልነት በዚህ ምድር ያላችው የእግዚአብሔር መንግሥት ነዋሪነት መገለጫ ነው፡፡

ሀገረ ስብከት ምንድነው?

ሀገረ ስብከት ሀገረ ስብከት ቤተ ክህነቱን ወክሎ የሚሠራ ተቋም ሲሆን፣ ሃይማኖቱን እና ቀኖናውን ለመጠበቅ እና ለማስጠበቅ፣ ከክርስቶስ ጀምሮ የመጣውን ሀብተ ክህነት ለመጠበቅ እና ለማስተላለፍ፣ ስብከተ ወንጌል እንዲስፋፋ፣ ገዳማት እና አድባራት እንዲረዱ፣ አብያተ ክርስቲያናት እንዲተከሉ፣ ምእመናን ተገቢውን አገልግሎት እንዲያገኙ፣ የቤተ ክርስቲያኒቱ ሕጋዊ መብት እንዲከበር፣ የቤተ ክርስቲያኒቱ አገልግሎት ወጥ እና ሥርዓቱን የጠበቀ እንዲሆን፣ የካህናት አስተዳደር እና አገልግሎት በቤተ ክርስቲያኒቱ ሕግ መሠረት እንዲሆን፣ የቤተ ክርስቲያኒቱ ሀብት እና ንብረት በሕግ እና በሥርዓት መሠረት እንዲጠበቅ፣ ምእመናን በቤተ ክርስቲያኒቱ ተገቢውን አገልግሎት እንዲያገኙ እና እንዲሰጡ ማድረግ ዋና ዋናዎቹ ተግባሮቹ ናቸው፡

የሀገረ ስብከት ቅድመ ታሪክ

በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ቃለ ዐዋዲ ምዕራፍ ስድስት፣ ዐንቀጽ ሠላሳ ስምንት እስከ አርባ አምስት ድረስ በተዘረዘረው መሠረት ከጠቅላይ ቤተ ክህነት ጠቅላይ ጽ/ቤት ቀጥሎ በቤተ ክርስቲያኒቱ መዋቅር መሠረት የመንበረ ጵጵስና ሀገረ ስብከት መሥርቶ እና አጠናክሮ መሥራቱ ለቤተ ክርስቲያን አንድነት አስፈላጊ እና ወሳኝ ነው፡፡

በእንግሊዝኛው «ዳዮሰስ» የሚለው ቃል dioikesis ከሚለው የግሪክ ቃል የመጣ ነው፡፡  በመሆኑም ሀገረ ስብከት ማለት በአንድ ሊቀ ጳጳስ የሚመራ አንድ አካባቢ ማለት ነው፡፡
ሀገረ ስብከት ለመጀመርያ ጊዜ በሥራ ላይ የዋለው ቅዱሳን ሐዋርያት የጌታችንን ትምህርት ተግባራዊ ለማድረግ ዓለምን ዕጣ በዕጣ ተከፋፍለው ለማስተማር በወጡ ጊዜ ነው፡፡ ቅዱሳን ሐዋርያት ይመቻል፣ አይመችም ሳይሉ በተሠማሩበት ሀገረ ስብከት ገብተው አብያተ ክርስቲያናትን በመትከል፣ ምእመናንን አስተምረው በማጥመቅ፣ ካህናትን እና ዲያቆናትን በመሾም የወንጌልን ቃል ለዓለም አዳርሰዋል፡፡ ቅዱስ ጴጥሮስ በሮም ሀገረ ስብከቱ፣ ዮሐንስ ወንጌላዊው በታናሽ እስያ ሀገረ ስብከቱ፣ ቶማስ በሕንድ ሀገረ ስብከቱ፣ማርቆስም በእስክንድርያ የሠሩት ሥራ ለዚህ ማስረጃችን ነው፡፡
በቃለ ዐዋዲው ዐንቀጽ አርባ ሦስት ቁጥር አንድ ላይ እንደ ተገለጠው «የመንበረ ጵጵስና ሀገረ ስብከት ጽ/ቤት በሀገረ ስብከቱ ክልል ውስጥ ለሚገኙ ገዳማት፣ አድባራት እና የገጠር አብያተ ክርስቲያናት እንዲሁም በየደረጃው ለተቋቋሙት ሰበካ መንፈሳውያን ጉባኤያትና ለወረዳ ቤተ ክህነት የሥራ አመራርና ከፍተኛ የአስተዳደር ኃላፊነት ያለው መሥሪያ ቤት ነው»

ቃለ አዋዲ ምንድነው?

ቃለ ዓዋዲ ቀጥተኛ ትርጉሙ “የአዋጅ ነጋሪ ቃል” ማለት ነው፡፡ ነቢዩ ኢሳይያስ የአዋጅ ነጋሪ ቃል ብሎ የተነበየለት መጥምቀ መለኮት ቅዱስ ዮሐንስን ነበር፡፡ /ኢሳ.40፥1፵፥፩/ ከጌታችን ከመድኀኒታችን ከኢየሱስ ክርስቶስ ሥጋዊ ልደት ስድስት ወራትን ቀድሞ የተወለደው ቅዱስ ዮሐንስ ጥርጊያውን እያስተካከለ ሰዎችን ለንስሐ እየጠራ ለአማናዊው በግዕ ለኢየሱስ ክርስቶስ አዘጋጅቷቸዋል፡፡ የቤተ ክርስቲያናችን መተዳደሪያ ደንብም /ቃለ ዓዋዲ/ ሦስቱ ጾታ ምእመናንን/ ካህናት፣ ወንዶች እና ሴቶች/ በሥርዐተ ቤተ ክርስቲያን እየተመሩ ሕይወታቸውን እንዲጠብቁ ስለሚያውጅ ቃለ ዓዋዲ ተብሎ ተሰይሟል፡፡ ቃለ ዓዋዲ የተባለው መጽሐፍ ከመንበረ ፓትርያርክ ጠቅላይ ጽ/ቤት እስከ አጥቢያ ቤተ ክርስቲያን ድረስ ያለውን አስተዳደራዊ መዋቅር ያካተተ የሕግ መጽሐፍ ነው፡፡ በዚህም ብቻ ሳይወሰን ከምእመናን ጀምሮ እስከ ካህናት ድረስ ያሉትን የቤተ ክርስቲያን አገልጋዮች መብትና ግዴታ በውሉ የሚያስገነዝብ መመሪያም ነው፡፡

ቃለ ዓዋዲ ቤተ ክርስቲያናችን የምትመራበት የሕግ መጽሐፍ ነው ሲባል፤ ቃለ ዓዋዲ ከመኖሩ በፊት ቤተ ክርስቲያን በምን ትተዳደር ነበር? የሚል ጥያቄ ያስነሣ ይሆናል፡፡ ይህንን ጥያቄ የምንመልሰው በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን በሰበካ ጉባኤ ማደራጃ መምሪያ ለረዥም ዘመን በሓላፊነት አገልግለው በሞተ ሥጋ የተለዩንን የአባ አበራ በቀለን የአንድ ወቅት ቃለ ምልልስ መሠረት በማድረግ ነው፡፡ አባ አበራ በቀለ እንዳሉት “ቃለ ዓዋዲ ከመፈጠሩ በፊት ቤተ ክርስቲያናችን ትመራበት የነበረ አስተዳደራዊ መዋቅር አላት ከኒቂያ ጉባኤ በፊትም ቢሆን የአስተዳደር ሥርዓት ነበራት፡፡ ከሁሉ በፊት ግን እንደ ሕግ ሆኖ የሚመራት ዋናው የሕግጋት ምንጭ መጽሐፍ ቅዱስ ነው፡፡ እርሱም የሃይማኖትና የሥነ ምግባርን ሕግ የያዘ ነው፡፡ በብሉይም ሆነ በሐዲስ ኪዳን ዘመን አባቶቻችን በዚህ ሲገለገሉ እንደ ነበር የቤተ ክርስቲያን ታሪክ ይመሰክራል ወደ ሀገራችንም ስንመጣ ፍትሐ ነገሥቱ ከፍተኛውን ቦታ ይይዛል፡፡

የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያንና የኢትዮጵያ መንግሥት ከአብርሃ ወአጽብሃ ዘመነ ንግሥ ጀምሮ እስከ ቀዳማዊ ኀይለ ሥላሴ ድረስ አንድነት ነበራቸው፡፡ ቤተ መንግሥት ወደ ቤተ ክርስቲያን አስተዳደር ይገባ ነበር፡፡ ቤተ ክርስቲያንም ወደ መንግሥት አስተዳደር ትገባ ነበር፡፡ በዚያን ጊዜ ፍትሐ ነገሥቱ በሁለቱም ወገኖች ሲሠራበት ቆይቷል፡፡ ነገር ግን በዓፄ ኀይለ ሥላሴ ጊዜ አዳዲስ ሕጎች ሲወጡ ፍትሐ ብሔሩና ወንጀለኛ መቅጫው ሲወጣ የፍትሐ ነገሥቱ አሠራር እየቀዘቀዘ በአዲስ እየተተካ ሄደ፡፡ እንደሚታወቀው ፍትሐ ነገሥት ሁለት ክፍል አለው እርሱም፡-

• ፍትሕ መንፈሳዊና

• ፍትሕ ሥጋዊ በመባል ይታወቃል፡፡

ፍትሕ መንፈሳዊ አሁንም በቤተ ክርስቲያን ተጠብቆ እየተሠራበት ነው፡፡ የሥጋዊ አስተዳደሩ ደግሞ በቤተ መንግሥት በኩል በሌላ አዋጅ ተተክቷል፡፡

በዓለመ መላእክት፣ በሕገ ልቡና፣ በሕገ ኦሪት፣ መላእክትና ሰዎች እግዚአብሔርን ያመልኩበት የነበረ ሥርዓት አለ፡፡ በዘመነ አበው፣ በዘመነ መሳፍንት፣ በዘመነ ነገሥት፣ በዘመነ ነቢያትና በዘመነ ሐዲስም ይህ ሥርዓት የጸና ነው፡፡ የሥርዓት አስፈላጊነት በመጽሐፍ ቅዱስ ተደጋግሞ የተቀመጠ በመሆኑ አሁንም ለሕንፃ ቤተ ክርስቲያንና ለማኅበረ ምእመናን ሥርዓት ያስፈልጋቸዋል፡፡ ቤተ ክርስቲያን ያለ ሥርዓት፣ ያለ ሕግ፣ ያለ ደንብ፣ ያለ መዋቅር የምትሠራው ምንም ዓይነት አገልግሎትና ድርጊት የለም፡፡ ሊቀ ጉባኤ እንዳሉት የሕግ ሁሉ ምንጩ መጽሐፍ ቅዱስ ነው፡፡ ፍትሐ ነገሥቱም መጽሐፍ ቅዱስን መሠረት አድርጎ በፍትሕ መንፈሳዊና በፍትሕ ሥጋዊ ተጣምሮ አገልግሎቱን ሲሰጥ ከቆየ በኋላ ፍትሕ ሥጋዊ ወደ መንግሥት አስተዳደር ተጠቃልሏል፡፡

ቤተ ክርስቲያን ራሷን ችላ የምትመራበት ሕግ እንዲጸድቅላት በጠየቀችው መሠረት ከምእመናን ምጣኔ ሀብታዊ ጋር በተገናዘበ መልኩ ሁሉንም የሚያሳትፍ መዋቅር በሁለተኛው ፓትርያርክ በብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ቴዎፍሎስ ዘመነ ፕትርክና የመጀመሪያው ቃለ ዓዋዲ ጥቅምት 14/፲፬ ቀን 1965/፲፱፻፷፭ ዓ.ም ታተመ፡፡ ቃለ ዓዋዲው ከመውጣቱ በፊት ረቂቁ  ለፓርላማ ቀርቦ ውይይት ከተካሄደበት በኋላ ለምእመናን እንዲደርስ በአማርኛና በእንግሊዝኛ ተዘጋጅቶ በነጋሪት ጋዜጣ መልክ ወጣ፡፡ ይህ ቃለ ዓዋዲ ከ1965/፲፱፻፷፭ ዓ.ም እስከ 1970/፲፱፻፸ ዓ.ም ለአምስት ዓመታት ያህል እንዳገለገለ ሊቀ ጉባኤ አባ አበራ አያይዘው ገልጠዋል፡፡

የቃለ ዓዋዲው ተቀዳሚ ዓላማ

ሀ. ቅድስት፣ ከሁሉ በላይ ሐዋርያዊትና አንዲት የሆነችውን ቤተ ክርስቲያን መጠበቅና አገልግሎቷም የተሟላ እንዲሆን ማድረግ ነው፡፡ ይህን ሓላፊነት የሚወጡት ከአጥቢያ ቤተ ክርስቲያን እስከ መንበረ ፓትርያርክ ጠቅላይ ጽሕፈት ቤት ድረስ የሚገኙት የሥራ ሓላፊዎች ናቸው፡፡

ለ. የካህናት የኑሮ ደረጃ የተሻለ ሆኖ ሐዋርያዊ አገልግሎታቸውን በትጋት እንዲወጡ ማድረግ፡፡

ሐ. የምእመናን ቁጥር ከዕለት ወደ ዕለት እንዲጨምር እና ያሉትንም በምግባር በሃይማኖት ማጽናት፤ በመንፈሳዊ ዕውቀት እንዲበለጽጉ ማገዝ፤ ሁኔታዎችንም ማመቻቸት፡፡

መ. የቤተ ክርስቲያን አስተዳደር እንዲሻሻል የገቢ ምንጮችና ልማቶች ተበራክተው በገንዘብ አቅም የጎለበተች ቤተ ክርስቲያን ሆና ከተረጂነት እንድትላቀቅ ማድረግ ነው፡፡

እነዚህን ዓላማዎች ግቡ አድርጎ የተመሠረተው ቃለ ዓዋዲ አፈጻጸሙ እንዲሳካ ከምእመናን ጀምሮ ሥልጣነ ክህነት እስካላቸው አገልጋዮች ድረስ የሠመረ ግንኙነት ሊኖራቸው ይገባል፡፡ በተለይ በዚህ ዘመን ምእመናን ስለ ቃለ ዓዋዲ ያላቸው ግንዛቤ በጣም አነስተኛ ነው፡፡ ለቤተ ክርስቲያን አስተዳደራዊ ጉዞ ምቹ መሆን የካህናት ድርሻ ብቻ የተሟላ አያደርገውም፡፡ የምእመናንም ድርሻ ከፍተኛውን ድርሻ መያዝ አለበት፡፡ የቤተ ክርስቲያንን ጉዳይ ለተወሰኑ አካላት ብቻ የማንተወው በመሆኑ የእነሱና የእነሱ ሓላፊነት ብቻ እንደሆነ ማሰብ የለብንም፡፡ ቤተ ክርስቲያን የሦስቱም ጾታ ምእመናን ናትና ሁሉም የድርሻውን መወጣት አለበት፡፡

ቃለ ዓዋዲ ተደንግጎ ጸድቆ ሰበካ ጉባኤ ተቋቁሞ በሥራ ላይ ውሎ አሁን ካለበት ደረጃ ለመድረስ በርካታ ፈተናዎችን አልፏል፡፡ በ1965/፲፱፻፷፭ ዓ.ም ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ቴዎፍሎስ ሊቀ ጉባኤ አባ አበራን ጨምሮ የተለያዩ እንግዶችን በመጥራት የመጀመሪያውን የቃለ ዓዋዲ ረቂቅ ለውይይት አቅርበዋል፡፡ ቅዱስነታቸው በሸዋ ሀገረ ስብከት በዐሥራ አንድ አውራጃዎች እየተዘዋወሩ ስለ ቃለ ዓዋዲ ለካህናትና ለምእመናን ማብራሪያ በመስጠት አዲሱን እቅድ አስተዋውቀዋል፡፡ ቅዱስ ፓትርያርኩ ልኡካንን መድበው በየአህጉረ ስብከት እየተዘዋወሩ እንዲያስተምሩ መመሪያ ሰጥተዋል፡፡

ሆኖም ካህናቱና ምእመናኑ ተወካዮችን መርጠው ሰበካ ጉባኤና ቃለ ዓዋዲ የሚባል በባህላችን የማይታወቅ አዲስ አሠራር መጣብን ብለው ለንጉሠ ነገሥቱ /ኀይለ ሥላሴ/ አቤቱታ እስከማቅረብ ደርሰው ነበር፡፡

ይህንና የመሳሰሉትን ችግሮች ተሻግሮ በአገልግሎት ላይ የሚገኘው ቃለ ዓዋዲ ለመጀመሪያ ጊዜ ታትሞ ከወጣበት ከ1965/፲፱፻፷፭ ዓ.ም ጀምሮ ለ5/፭ ዓመታት አገልግሎ በ1970/፲፱፻፸ ዓ.ም የተለያዩ ማሻሻያዎች ታክለውበት ለሁለተኛ ጊዜ ታትሟል ከ1970/፲፱፻፸ ዓ.ም እስከ 1991/፲፱፻፺፩ ዓ.ም መግቢያ ድረስ ለሃያ አንድ ዓመታት ያገለገለው ቃለ ዓዋዲ ዳግመኛ ተሻሽሎ ለሦስተኛ ጊዜ በ1991/፲፱፻፺፩ ዓ.ም ታትሟል፡፡

ሙሉውን ቃለ ዓዋዲን ለማንበብ ይህንን ሊንክ ይጫኑ።

ባጠቃላይ የቤተክርስትያናችንን ሥርዓት ሰማያዊ አንደሆነ ጠንቅቀን አንወቅ።አለማወቅ ከጥፋተኝነት አያድንም።አውቆ መጠቀም ደግሞ የሁላችንም ፈንታ ነው።ከእዚህ ውጪ ቅዱስ ሲኖዶስ ላይም ሆነ ሊቃነ ጳጳሳት ላይ ለአንድ የሰፈር አዛውንት የሚሰጠውን ክብር ያህል መስጠት የተሳነው መልሶ መላልሶ የክርስትናው መሰረትን መመልከት ተገቢ ነው።አንዳንዶቻችን ቅዱስ ሲኖዶስ ላይ የሚዘመተው የማጥላላት ዘመቻ ተራ አለማወቅ አድርገን የምንመለከትበት ጉዳይ አደገኛ ነው።ከቅዱስ ሲኖዶስ የመነጠል ሂደት ግቡ ኦርቶዶክሳዊ ያልሆነች ቤተክርስቲያን የመቆርቆር አደገኛ አካሄድ ነው።በቅዱስ ሲኖዶስ ላይም ሆነ ከሊቃነ ጳጳሳት ጋር የሚነሱ ጥያቄዎችን በአክብሮት እና በታረመ አንደበት መጠየቅ እና ከአባቶች የሚነገረውንም በአንክሮ ማዳመጥ ተገቢ ነው። አንደበትን ከክፉ እና ከማይገባ ንግግር እርስ በርስ ስንነጋገርም ጭምር መጠበቅ እንደሚገባ መጽሓፍ ቅዱስ ያስተምረናል።

በያዕቆብ መልዕክት ምዕ 3፣5 እስከ 6 እንዲህ ይላል፡ 

''እንዲሁም አንደበት ደግሞ ትንሽ ብልት ሆኖ በታላላቅ ነገር ይመካል። እነሆ፥ ትንሽ እሳት እንዴት ያለ ትልቅ ጫካ ያቃጥላል።

አንደበትም እሳት ነው። አንደበት በብልቶቻችን መካከል ዓመፀኛ ዓለም ሆኖአል፤ ሥጋን ሁሉ ያሳድፋልና፥ የፍጥረትንም ሩጫ ያቃጥላል፥ በገሃነምም ይቃጠላል።''

=======================////=============

ከአዚህ በላይ ያሉት ጽሑፎች የተገኙት 

1/ ከአዲስ አበባ ሃገረ ስብከት ገጽ =  ከአዲስ አበባ ሀገረ ስብከት ድረ-ገፅ 

2/ ከማኅበረ ቅዱሳን ድረገፆች ውስጥ

https://eotcmk.org/a/%E1%89%83%E1%88%88-%E1%8B%93%E1%8B%8B%E1%8B%B2-2/ 


3/ የኢ/ኦ/ተ/ቤተክርቲያን ቃለ ዓዋዲ 

https://static1.squarespace.com/static/5759a0b362cd94a47d9c6242/t/5c7d55cbe4966b9aba164a99/1551717869215/EOTC+-+%E1%89%83%E1%88%88+%E1%8B%93%E1%8B%8B%E1%8B%B2+%282009+Et.+Cal+Or+2017+Eur.+Cal%29.pdf 

ኢትዮጵያ ፬ ቁልፍ ጉዳዮችን የቅድምያ ቅድምያ ካልሰጠች ያሰጋኛል።

 

==========

ጉዳያችን

=========

ዓለም እየገባችበት ስላለው ማጥ በሚገባ አልተነገረንም

ዓለማችን አሁን ያለችበት ሁኔታ የትኛውም ሚድያም ምሑርም ሆነ ተንታኝ በሚገባ እየነገሩን አይደለም።ምሑራዊ ብልግና፣ጋዜጠኛዊ አድርባይነት እና ተንታኛዊ አሽቃባጭነት በዝቷል። የምዕራቡ መገናኛዎች በቀዝቃዛው ጦርነት ጊዜ ከነበሩበት ወርደዋል።የዩንቨርስቲ ምሑራን ለሰው ልጅ እና ለትውልድ ቀጣይነት የሚያስቡ እና እውነቱን የሚያወጡ ሳይሆኑ የጥናት ጽሑፎቻቸው ሁሉ በአዋጪ የገንዘብ ጥቅም ላይ ተመስርተው ማሰብ አናውዟቸዋል። ስለሆነም ዓለም ወደ ከባዱ እና የማይቀረው ታላቅ ጦርነት ለመግባት ዳር ዳር እያለች ነው። የዩክሬኑ ጉዳይ ጧት እና ማታ ይነገራል እንጂ የግሪክ እና የቱርክ መገናኛ ብዙኃን ጧት ማታ የሚያወሩት የቱርክ ድሮኖች የግሪክን ድንበር ጥሰው መግባታቸው፣ግሪክ ቱርክ ለወረራ እየተዘጋጀች እንደሆነ ነው። የሰርብና የክሮሽያ፣የአዘርባጃንና አርመን በየቀኑ ያሉ ውጥረቶች የት እንደደረሱ ገና አልሰማንም።መጪው የሚፈራው የባልካን አገሮች በተለይ ሰርብያ በሩስያ ድጋፍ የቀድሞ የዩጎዝላቭያ ግዛት ግጭት እንደ አዲስ ተወጥሯል።አውሮፓ እና ሩስያ የገቡበት የጋዝ እቀባ ሁሉ የዋናው ግጭት ዳር ዳርታ ናቸው።ይህ ሁሉ በያዝነው እና ባለፈው ሳምንት ያሉ እና እያደጉ የመጡ ውጥረቶች ናቸው እንጄ የቆዩ አይደለም።በዓለም ዜና ላይ ግን የሉም።

አገር መሆን ያቃታቸው እና እንደአገርነት አሉም እንዳል በዓለም መድረክ የማይታዩ መንግስታት ፈልገን ያላገኘንላቸው፣የሉም እንዳንል ለጊዜው የጦርነቱ ቋያ የበረደ የመሰለላቸው፣ውሏቸው እና አዳራቸውን የማናውቅላቸው ሊብያ፣ኢራቅ፣የመን፣ሶርያ እና ሱማሊያ የዓለም ''ፖሊስ'' አገሮች ባደረሱባቸው ግፍ ቂም አርግዘው ኖረው በደረሰበት ሲብከነከን ያደገው አዲስ ትውልድ ለአቅመ ትውልድ ደርሶ የደረሰበትን ከእነማን ጋር ተሰልፎ ምን እንደሚያደርግ ማወቅ አይቻልም።

ሩስያ ከዩክሬን ጦርነት የምዕራቡ የመረረ ምላሽ ተምራ መጪው ጊዜ ከኔቶ ጋር የሚኖራት ግጥምያ ከሚገባው በላይ እያሰበችበት እንደሆነ ግልጽ ነው። ቻይና በታይዋን ጉዳይ ብቻ አይደለም የምጣኔ ሃብት ጦርነቱ በንግድ ሥራ ብቻ ሳይሆን በጦር ሜዳ የበላይነትም እንደሚፈታ አልገባትም ማለት ጅልነት ነው።ኔቶም ሆነ የምዕራቡ ዓለም ምጣኔ ሃብቱ ብቻ ሳይሆን ሁሉም መንገዶች ወደ ጦርነት እየተጓዘ እንደሆነ ገብቶታል።ነገር ግን ሚድያዎቹ እውነቱን አፍረጥርጠው እንዲያወሩ አይፈቅድላቸውም።ከእዚህ ይልቅ ህዝቡን የንግስት ቀብር ወይንም ሌላ ጉዳዮች ካሉ በእዚያ ህዝቡን ወጥሮ ከጭንቀቱ ማስታገስ ነው የተመረጠው።  አሁን ያለው ዓለም ኃያላኑ በአንድ ጊዜ ወደ አጠቃላይ ጦርነት የሚገቡበት አይደለም።ነገር ግን በየቦታው ቀደም ብለው በለኮሷቸው ጦርነቶች እነርሱ ከጀርባ ሆነው ይዋጋሉ።በመቀጠል ወደ አጠቃላዩ ግጭት ይገባሉ።አንዳንዴ ማርክስ ''ኢምፔራሊዝም ከፍተኛ የእድገት ደረጃ ሲደርስ የጥሬ ዕቃ እና የገበያ ሽምያው ዓለምን ወደ ጦርነት ይመራታል'' ያለውን ደግሞ ማየት ያስፈልግ ይሆን? ያስብላል። 

ኢትዮጵያ!

ኢትዮጵያ አሁን ያለውን የዓለም አካሄድ በደንም መረዳት ያለባት ጊዜ ነው።መሪዎቿም ሆኑ ህዝቧ እውነታውን ጥርት አድርገው ማወቅ አለባቸው።ዓለም ወደጦርነት የመግባቱ አደጋ ግልጽ ነው።ይህንን ሲኤንኤን በማየት አይገመትም። ምክንያቱም ሚድያዎቹ እንደዘመኑ 'የፊት ሜክአፕ' ብዙ ነገሮች ተቀባብተው ጓዳቸውን ሸሽገው ነው የሚቀርቡት።በሩስያ ላይ የተደረገው የእቀባ መጠን እና ስፋት ብቻ ሳይሆን አሁን ላለው የየትኛውም የዓለም ጦርነቶች የሚዳኛ አንድም አቅም ያለው ተቋም የተባበሩት መንግስታትን ጨምሮ የለም።ይህ ብቻ አይደለም ጦርነቶች እንዳይደረጉ የሚያደርግ ዓለም አቀፍ የሰላም እንቅስቃሴ ብቻ ሳይሆን ከአርባ እና ሃምሳ ዓመታት እንደነበሩት ዓይነት የተራው ህዝብ ንቅናቄዎች የሉም።ስለሆነም በማንኛውም ሰዓት የሚሆነውን የምናየው ከሆነ በኋላ ነው።

ይህ የዓለም መጪው ሁኔታ እና ኢትዮጵያ በውስጧ ያለውን ችግሮች ለመፍታት፣የውጭው ማዕበል እንዳይመታት የውስጥ ሞገድ እንዳያናውጣት መንግስቷም ህዝቧም ተስማምተው መስራት የሚገቧቸው ፬ ቁልፍ ጉዳዮች አሉ።

፩/ የብቁ ዜጋ ስልጠና (የቀድሞው ብሔራዊ ውትድርና) መጀመር

• ኢትዮጵያ የመቶ አስር ሚልዮን ሕዝብ ነች።አስፈሪነቷ በህዝቧ ቁጥር ብቻ አይደለም።የስድስት ወርም የውትድርና ስልጠና የወሰደ ወጣት መኖሩ ብቻ የኃይል ሚዛኗን በቀጠናውም በዓለምም የሚያስደምጣት የ12ኛ ክፍል ብሔራዊ ውትድርና ወስዶ ቢያንስ ለስድስት ወራት የሰለጠነ ወጣት ሲኖራት ነው። የአገሮች የኃይል ሚዛን በበኛ ሰራዊቱ ብቻ አይለካም በሰለጠነው ወጣት እና ተጠባባቂ ኃይልም ጭምር ነው። ስለሆነም የሰለጠነ የሰው ኃይል በሰላም ጊዜ ብቁ ዜጋ ማፍርያ፣በቀውጢ ጊዜ ጉልበተኛ ማስታገሻ ነው። ኢትዮጵያውያን በቀድሞ ዘመን ልጁን ተኩስ እና ጉግስ ሳያስተምር የማያልፍባት ኢትዮጵያ ዛሬ በዘመናዊ መልክ ልጆቿን የብቁ ዜጋ ስልጠና መስጠት አለመጀመሯ አደጋ አለው።
• ስልጠናው በግድ ከሚሆን ይልቅ በፈቃደኝነት የስልጠና ግዴታቸውን የተወጡ የተሻለ የሥራ እና የትምህር ዕድል እንዲያገኙ ብቻ ሳይሆን ልዩ የመጠርያ የክብር ተቀጥላ ስም መስጠቱ እና በሕብረተሰቡ ውስጥ ልዩ ክብር እንዲያገኙ በማድረግ እና ስሙን ጥሩ ያልሆነ ሥም ከተለጠፈበት ብሔራዊ ውትድርና ወደ የብቁ ዜጋ ስልጠና መቀየሩ የራሱ የሆነ በጎ ተጽዕኖ ይኖረዋል።
• የብቁ ዜጋ ስልጠና ወይንም ብሔራዊ ውትድርና ግዴታ ያልሆነበት የአውሮፓ አገር ማን ነው? ኖርዌይ፣ስዊድን፣ጀርመን እና ሌሎች የአውሮፓ አገሮች ወጣቶች የሁለተኛ ደረጃ ትምህርታቸውን እንዳጠናቀቁ ለወታደራዊ ስልጠና መግባት ቅድመ ሁኔታ ነው።ወደ ስልጠናው የገባ የዩንቨርስቲ መግብያ ነጥብ ብቻ ሳይሆን ሥራ ለማግኘት ቅድምያ አለው።
• እነኝህ የአውሮፓ አገሮች አሁን ያላቸው ሰላም እያለ ከሁለተኛው ዓለም ጦርነት ማብቃት በኋላም ወጣቶቻቸውን የሚያሰለጥኑት ከውትድርና ክህሎቱ ጋር ስልጠናው በራሱ ብቁ የሆነ ዜጋ ማፍርያ እንደሆነ ስለሚያምኑበት ነው።

፪/ የሥራ ባሕል እንደ የባሕል አብዮት መጀመር አለበት።

• ማንም እጅ እና እግር ያለው በቀን አንድ ሥራ ሳይሰራ የማይውልበት የባሕል አብዮት ያስፈልጋል።
• ኢትዮጵያ ከጎረቤት የአፍሪካ አገሮች ጋርም ሲነጻጸር የከተሜው ወጣት የሥራ ባሕል መቀየር አለበት።
• ትምሕርት ቤት፣የሃይማኖት ተቋማት፣ሚድያውና ወላጆች በልዩ መልኩ ሊመክሩበት ይገባል።
• ሥራ ሲባል ከቤት ያለው የቤተሰቡ የቀን ከቀን ሥራዎች እስከ ማንኛውም ድረስ ለሥራ ያለው ክብር ብቻ ሳይሆን ባሕል መሆን አለበት። ይህ ደግሞ ከስነ ልቦና ዝግጅት እና ማነቃቃት ጀምሮ የሚሰራ ሥራ ነው።
• አገር በወታደር አይወረርም የሥራ ባሕል እንዳይኖረው ጫት እና ሕልመኛ ብቻ እንዲሆን ግን ባዕዳኑም በረቀቀ መልኩ ሰርተውብናል፣እኛም ችላ ብለነዋል።ጉዳዩ ግን አገር ይሰራል፣አገር ያፈርሳል።

፫/ ቤተ ዕመንቶች ያለባቸው የአስተዳደር ብልሹነት እና ንቅዘት እጅግ በቶሎ መስተካከል አለበት 

• ይህ ካልሆነ እንደ ኢትዮጵያ ላለ አማኝ ህዝብ ላላት አገር የብዙ ምጣኔ ሃብታዊ፣ማኅበራዊ እና ፖለቲካዊ እንዲሁም የጸጥታው የተለየ መታወክ ሁሉ የቤተ ዕምነቱ ንቅዘት ውስጥ ተሸሽጓል።
• ይህንን በቶሎ አለማድረግ ኪሳራው ቀላል አይደለም።አዲስ የሚመጣው ትውልድ ግዙፍ እና ስሜታዊ ግብግብ ከዕመነት ተቋማቱ ጋር ገብቶ ለማስተካከል ሊነሳ ይችላል።ይህ ደግሞ በራሱ ይዞ የሚመጣው ጥፋት አለ።
• ስለሆነም ቀድሞ ማስተካከል ጊዜ የሚሰጠው ጉዳይ 

፬/ የተረሳው የአነስተኛ እና ጥቃቅን ንግድ ማስፋፍያ ልዩ ድጋፍ 

• አነስተኛ እና ጥቃቅን በምጣኔ ሃብት ኢመደበኛ ምጣኔ ሃብት የሚለው ይተካከለዋል።አነስተኛ እና ጥቃቅን የሚለውም አሉታዊ ዕሳቤ ጥሎ ስላለፈ ወደፊት ስሙ ተቀይሮ መቅረብ ሊያስፈልገው ይችላል።
• የአነስተኛና ጥቃቅን ንግድ ዘርፍ የህወሃት/ኢሃዴግ መንግስት አበላሽቶት ከማለት ይልቅ አተረማምሶት ሄዷል።
• ዘርፉ ግን ያደጉ አደጎችም ኢመደበኛ ዘርፍ በሚል በቢልዮን የሚቆጠር ገንዘብ ብቻ ሳይሆን ከፍተኛ የሥራ ዕድል የፈጠረ ዘርፍ ነው።
• በኢትዮጵያ ደግሞ በከፍተኛ ትምሕርት ገብቶ ከተማረው ውጭ ከፍተኛ የሥራ ዕድል መፍጠርያ ብቻ ሳይሆን በልምድ እና በሚሰራው አነስተኛ ንግድ ክህሎት ከፍተኛ ዕውቀት ያለው ህዝብ ያለበት ነው።ነገር ግን የካፒታል፣የሂሳብ አያያዝ፣የፈጠራ ክህሎት ማዳበርያ እና የመሬት ድጋፍ ከመንግስት እና መንግስታዊ ካልሆኑ ተቋማት ይፈልጋሉ።
• የኢትዮጵያ የምጣኔ ሃብት ጉዳይ ሲነሳ የኢኮኖሚ አማካሪዎችም እየረሱት የመጡት እና ሚናውን ማሳየት የተዉት እንዲሁም መንግስት በዘርፉ ዙርያ አለመስራቱ የአገር ውድቀት መሆኑን የሚያሳይ የምጣኔ ሃብት አማካሪ ብዙም አይሰማም።
• ህወሃት/ኢህአዴግ ዘርፉን የፖለቲካ መጠቀምያ ብቻ ሳይሆን ዘርፉ ላለፉት ሰላሳ ዓመታት የኢትዮጵያን አነስተኛ ንግድ ወደ መካከለኛ እና ከፍተኛ ደረጃ አሳደገው ወይ? ብለን ብንጠይቅ የሚጨበጥ ነገር የለም።ሁሉም ከፕሮፓጋንዳ ያላለፈ እንደ ሳሙና አረፋ ኩፍ ብሎ ታይቶ የጠፋ ጉዳይ ሆኗል።
• አሁን መንግስት የተቸገሩትን በበዓል ሲደጉም በቴሌቭዥን ከሚያሳየው የበጎ አድራጎት ሥራ በተለየ ወጣቱን ከፖለቲካ ተጽዕኖ በተለየ እና ህወሃት/ኢህአዴግ ከሄደበት ስህተት የታረመ የአነስተኛ እና የጥቃቅን ንግዶች እና ማምረቻዎች እንዲስፋፉ ፖሊሲውን በሚገባ መከለስ እና የገንዘብ ተቋማትም ሆኑ ከፍተኛ የትምህርት ተቋማት ተመጋጋቢ ሥራ እንዲሰሩ ማድረግ ያዋጣል።
• የእዚህ ጽሑፍ አቅራቢ በኢትዮጵያ የባንክ ዘርፍ እና በአዲስ አበባ ከተማ ንግድ እና ኢንዱስትሪ ውስጥ እንደመስራቱ የዘርፉ ወሳኝነትና የህወሃት/ኢሃዴግ ስህተት ምን እንደነበር የመረዳት ዕድሉ ገጥሞታል። በመሆኑም ዘርፉ ክብር ተሰጥቶት እና ከፍተኛ ባለሙያዎች ዘርፉን እንዲደግፉ ቢመደቡ የኢትዮጵያን ምጣኔ ሃብት ብቻ ሳይሆን ከፍተኛ የሥራ ዕድል የመፍጠር አቅሙ  ከፍተኛ እንደሆነ ያምናል።ዘርፉ ከኢትዮጵያ ባሕል እና አኗኗር አንጻር የተለየ ጥናት ማድረግም የሚፈልግ ነው እንጂ የዓለም ባንክ ባለሙያዎች ባስቀመጡት አሰራር ብቻ መሔድ ለሁሉም በሽታ አንድ አይነት ኪኒን የመስጠት ያህል የቀደመው አካሄድ አያዋጣም።
• በኢትዮጵያ የከተማ ከንቲባዎች ለተወሰኑ ምስኪኖች የሚበላ እና መጠለያ ሲሰጡ መታየታቸው በጎ እና ሊበረታታ የሚገባው ነው።ነገር ግን ከእዚሁ ጋር የአነስተኛ እና ጥቃቅን ንግድ ማስፋፍያ ሥራዎች አብዛኛውን ወጣት አቅፎ መንቀሳቀስ አለበት።
• ዘርፉን ባለሃብቶች እንዲደግፉት ማድረግ እና ልዩ የሃገር ውስጥ ፈንድ ከተሞች እንዲሰበስቡ እና ለወጣቶች ሥራ ማስጀመርያ እንዲያግዙ ማድረግ ያስፈልጋል።
• ዘርፉ ከፍተኛ ዕውቀት፣ልምድ እና አቅም ያለው የሰው ኃይል የሚመራው እንጂ እንደ ህወሃት/ኢሃዴግ በካድሬ መቀለጃ ሆኖ እንዲያልፍ ማድረግ አገርን ደግሞ መግደል ነው። 

ኢትዮጵያ ከላይ የተጠቀሱት ፬ ቁልፍ ጉዳዮች ላይ በፍጥነት ካልሰራች የብዙ ችግሮቿ መተብተብያ ክር ለመፍታት እንዳትቸገር ያሰጋኛል።

================///===========

  

“I Have Seen With My Own Eyes Young People Being Killed By The Leaders Of The TPLF Because They Retreated.” TPLF journalist Fitsum Tsegaye

ጋዜጠኛ ፍጹም ጸጋዬ Journalist Fitsum Tsegaye 
===============

''በጦርነት አንሳተፍም ብለው የተመለሱ የትግራይ ወጣቶችን የህወሃት መሪዎችሲገድሉ እኔ እራሴ 'በዓይኔ በብረቱ' አይቻለሁ።የትግራይ እናቶች ልጆቻቸውን ከሽብርተኛው ቡድን የሚደብቁበት ስፍራ አላገኙም።'' በእዚህ ሳምንት በመከላከያ የተማረከው የህወሃት ጋዜጠኛ ፍጹም ጸጋዬ።

-========

Mothers in Tigray have no place to hide their children from the terrorist group that is snatching them away.

=========

SCOOP Independent News

Saturday, 24 September 2022, 10:35 pm

==========

The terrorist TPLF started the recent war on Kobo front to exacerbate the sufferings of the people of Tigray who endured miseries by the offensives of the group for two rounds, Fistum Tsegaye, a journalist of the terrorist group TPLF who has surrendered to the National Defense Force revealed.

Mothers in Tigray “have no place to hide their children from the terrorist group that is snatching them away.”

During its 27 years rule of the country, the terrorist group has committed many atrocities and crimes against Ethiopians.

In those years of reign of terror, people were tied up together with hyena; others were kept in dungeons with their hands and feet tied for years. Some persons suffered from injuries as a result of burns inflicted by pouring burning plastics on their bodies.

After the terrorist group was removed from power by a popular protest, it committed treasonous attack on the Northern Command of the National Defense Force, in cooperation with Ethiopia’s historical enemies, and carried out invasions that threatened the country’s existence.

By denying the people of Tigray from receiving humanitarian assistance, the terrorist group has shown its cruelty to the people by forcing children to war as it cares little for the people.

Speaking to ENA, the journalist who surrendered to the NDF said the terrorist TPLF snatched children from mothers of Tigray, abandoning the elderly without support.

The journalist noted that the terrorist group, which has been extending its existence by inciting conflict, has proved that it is against peace by launching a third round of attack on the people of Ethiopia.

Fistum stated that even if the people of Tigray have been pleading with the group to end the war and solved the problems through peaceful means, the terrorist group launched the war.

The terrorist TPLF launched the war on Kobo front, disregarding the sufferings of the people of Tigray who endured miseries by the previous offensives.

For the third time, it launched attack and tries to deceive the people of Tigray by lying that the Ethiopian government started the war, he elaborated, adding that this confrontation has exacerbated the problems of the people of Tigray.

According to Fistum, neither the international community nor the people of Tigray should be confused by the false information and propaganda of the terrorist group.

The journalist revealed that there is no youth in Tigray who wants to go to the war front. However, the children and youth who flee to other zones and kebeles to escape from the terrorist group’s network would be seized and taken to war.

“The children and youth of Tigray are being hunted and forced to go to war. And the terrorist group shoots those who retreat with its killing squads,” he added.

The journalist said the youth lacked options as they were killed from behind when they fled and death became their only option.

“I have seen with my own eyes young people being killed by the leaders of the TPLF because they retreated,” he said.

Moreover, the journalist stated that the terrorist group’s army is in disarray due to the defiance of the youth who rebelled against the repression and abuses of TPLF on the people of Tigray.

However, through their established networks, the terrorists are taking the youth to war fronts and many who defied have been arrested, according to the journalist.

The people of Tigray are taken hostage by TPLF which deprived them of their rights to express grievances and opposition to the difficult situation in Tigray.

“The terrorist TPLF has made the people of Tigray suffer from starvation and death. It didn’t do anything to save the people.”

The journalist further revealed that what is being reported by the Tigray media about the situation in the region and the reality on the ground are completely different.
=========
The original article is ENA

You can read also on SCOOP Independent News

አዲሱ የኢትዮጵያ የትምህርት ፖሊሲ የኢትዮጵያ ትንሳዔ አብሳሪ ልጆች ማፍርያ ፖሊሲ ነው። ፖሊሲውን በተመለከተ የማያውቋቸውን ጥቂት ነጥቦች ጉዳያችን ምጥን ለመዘርዘር ሞክራለች።

========

ጉዳያችን ምጥን

=========

''አንድ ዛፍ ተ ተጣሞ ካደገ በኃላ ፈፅሞ አታቃናውም።የተጣመመ የትምህርት ፖሊሲ ውስጥ የተማረ ተማሪም ካደገ በኃላ አታቃናውም'' ይህ ብዙ ጊዜ ተደጋግሞ የተነገረ ነው። ሀገር በተለያየ መንገድ ሄዶ ከሚፈርስበት ወይንም አንድነቱን ከሚጠበቅበት መንገድ አንዱ ወጥ የሆነ አፍራሽ ወይንም ገንቢ  የትምህር ፖሊስ በአንድ አገር ላይ መኖር እና አለመኖር ላይ የተመሰረተ ነው።ይህ ለውጥ አንደመጣ ጠቅላይ ሚኒስትር ዓቢይ ከምክር ቤት ስብሰባ በኃላ መጀመርያ የታዩበት መድረክ የትምህር ፖሊሲ አንዲቀየር የሚያጠና ኮሚቴ ስብሰባ ላይ ነበር።በስብሰባው ላይ ያደረጉት ንግግር የኢትዮጵያ የትምህርት ፖሊሲ ምን ያህል ኢትዮጵያን ለመከፋፈል አስተዋጽኦ እንዳደረገ በሚገባ አሳይተዋል።ያለፈዐው የትምህርት ፖሊሲ ኢትዮጵያን ቀውስ ውስጥ ከቷት አልፏል።ገና መዘዙም ለቀጣይ ዓመታት የሚለቀን አይደለም።ከዛሬ ሰኞ ጀምሮ ተግባራዊ የሚሆነው አዲስ የትምህርት ፖሊሲ ምን ምን ይዟል? ከብዙ በጥቂቱ እንደሚከተለው ለመዘርዘር እሞክራለሁ።

• የመማርያ መፃህፍት ዝግጅቱ ሦስት ዓመታት ፈጅቷል።
• በአንደኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶች ከነገ መስከረም 9/2015 ዓም ጀምሮ ተግባራዊ ይሆናል።
•  ከአንደኛ አስከ ስድስተኛ ክፍል ያሉ ተማሪዎች የግብረገብ ትምህርት ይማራሉ።
• የሁለተኛ ደረጃ ትምህርት አዲሱ ፖሊሲ በ80 ትምህርትቤቶች የሙከራ ሥራ ዘንድሮ ተሰርቶ በመጪው ዓመት ሙሉ በሙሉ ሥራ ላይ ይውላል።
•  የሰባተኛና የስምንተኛ ክፍል ተማሪዎች ‹‹ኬሪየር ኤንድ ቴክኒካል ኤጁኬሽን›› የተባለ የትምህርት ዓይነት ይሰጣቸዋል።
• ይህ የትምህርት ዓይነት] መጠነኛ የሆነ የአካውንቲንግ፣ ቢዝነስ፣ እርሻና ሌሎች የሙያ ትምህርቶችን ዕውቀት የሚያስጨብጥ ነው።
• ተማሪዎቹ 11ኛ እና 12ኛ ክፍል ሲደርሱ ይኼ ትምህርት ራሳቸውን የቻሉ እንደ ማኑፋክቸሪንግ፣ ኮንስትራክሽን፣ ጤና፣ ግብርና፣ ቢዝነስና አካውንቲንግ ባሉ የሙያ ትምህርት መስኮች ተበትኖ ይሰጣቸዋል።
•  ስለሆነም አንድ ተማሪ 12ኛ ክፍል ሲጨርስ አንደ ድሮው ጨረሰ ብቻ ሳይሆን የተለያዩ ሙያዎች ይዞ ስለሚወጣ ምረቃ ይኖረዋል።ይህ በሌሎች አገሮች የተለመደ ነው።
• 12ኛ ክፍል የጨረሰ ተማሪ በመለስተኛ ሥራዎች ተቀጥሮም ሆነ የራሱን ሥራ ለመስራት የሚያስችል አውቀት ይዞ ይወጣል።
• የእንግሊዝ ኬምብሪጅ ዩኒቨርሲቲ ከሥርዓተ ትምህርት ጥናት እስከ መጻሕፍት ዝግጅት በገምጋሚነት ተሳትፎበታል።
•  ለአንደኛ ደረጃ የተዘጋጁት መጻሕፍት በሙሉ በትምህርት ሚኒስቴር ድረ-ገፅ ላይ ይለቀቃሉ።መፃሕፍ የለኝም ማለት የለም ኮምፕዩተር ከፍቶ መፅሐፉን ማንበብይ ይቻላል።ወላጆችም ልጆቻቸውን ለማስጠናት ቀድመው መዘጋጀት ይችላሉ።
•  የኬምብርጅ ዩንቨርስቲ አንዱ ያገዘው ያለፉ መፃህፍት ብዙ ነገር ያጨቁ አና ተግባራዊ አሰራሮች የማያሳዩ አና የ21ኛውን ክ/ዘመን የቴክኖሎጂ ለውጥ ያላገናዘበ መሆኑ ላይ ጠቃሚ ሃሳብ ሰጥቷል።
•  አንደኛ ደረጃ›› ትምህርት የሚባለው ከአንደኛ እስከ ስድስተኛ ክፍል ያለው ሲሆን፣ ሰባተኛና ስምንተኛ ክፍል ‹‹መካከለኛ›› ደረጃ የሚል ስያሜ ተሰጥቶታል፡፡ ከዚህ ቀደም ሁለተኛ ደረጃና መሰናዶ በሚል ተከፍሎ የነበረው ከዘጠነኛ እስከ 12ተኛ ክፍል ያለው የአራት ዓመት ቆይታ አሁን ሁለተኛ ደረጃ በሚል ተጠቃሏል።
•  የአሁኑ የትምህርት ፖሊሲ አንዱ አና ልዩ የሚያደርገው የአገር በቀል አውቀቶች ቦታ ተሰጥቷቸው ተጠቃልለውበታል።
•  ሌላው ሕፃናት አንደኛ ክፍል ሳይገቡ የሚሰጠው ትምህርት 0 ክፍል ተብሎ የትምህርት ካሪኩለም የሌለው፣በቂ ባለሙያ ያልነበረው ሲሆን አሁን በሁሉም የመንግስት ትምህርት ቤቶች ከአምስት ዓመት አስከ 7 ዓመት ያሉ ሕፃናት የሚማሩበት ሥርዓት አና ባለሙያ ተቁአማዊ በሆነ መልኩ ተደራጅቷል።
• የሁሉም የትምህርት ውድቀት የሚጀምረው ከሰባት ዓመት በፊት ያሉ ልጆች ወጥ የሆነ መሰረት ይዘው ስለማይሄዱ አና ድንገት 7 ዓመት ሆኗቸው አንደኛ ክፍል ሲጀምሩ የአአምሮ ዝግጅት ሳይኖር ብቻ ሳይሆን ትምህርት አንዲወዱ ከስር ሳይሰራ የተሄደበት ሂደት አንዱ ውድቀት እንደነበር አዲሱ ፖሊሲ ተገንዝቦ አሁን አርሞታል።
  
  =========////=============

ሰበር ዜና - የሽብርተኛው ህወሃት ቡድን ከፍተኛ አመራሮች እና ባለሃብቶች ወደ ጂቡቲ እና ናይሮቢ ለመሸሽ ሙከራ አደረጉ።

===============

ጉዳያችን/ Gudayachn
===============
ከዘንድሮው የአዲስ ዓመት በፊት ተከታታይ ስብሰባዎች ከውጭ መንግስታት ደጋፊ ባዕዳን ጋር ተገናኝቷል። በእነኝህ ስብሰባዎች ላይ በሽብር ቡድኑ የፖለቲካ እና የኃይል አመራሮች ጋር የነበራቸው ስብሰባ ላይ የነብሩትን ንትርኮች ለባዕዳኑ ጠቁሟል።ባዕዳኑም ከኢትዮጵያ መከላከያ ኃይል ጥንካሬ አንጻር እና እራሱ የትግራይ ህዝብም በህወሃት ላይ ካለው መማረር አንጻር ወዴትም እንደማያስኬዳቸው መነጋገራቸው ተደርሶበታል።በእዚህ ንግግር ውስጥ የህወሃት አመራሮች አሁን ከቀድሞው የተለየ አካሄድ እንደሚሄዱ ለባዕዳኑ ጠቁመዋል። 

ይህ ከበፊቱ የተለየ የተባለው አካሄድ ደግሞ ግልጽ የሆነው መስከረም 1፣2015 ዓም ምሽት ላይ ህወሃት ታዛዥነቱ ለባዕዳን ነውና በኢትዮጵያ ፊደል ሳይሆን በእንግሊዝኛ ካለምንም ቅድመ ሁኔታ እንደሚደራደር እና የአፍሪካ ሕብረትንም አደራዳሪነት እንደሚቀበል አስታወቀ።ይህ ድንገተኛ የድርድር ጥያቄ ግን ከጀርባው ይዞት የነበረው ምን እንደነበር ውይይቱ ውስጥ ከነበሩ ከፍተኛ የሽብር ቡድኑ ዘግይተው አውጥተውታል። እንደመረጃው ህወሃት ድንገት ምሽቱን በእውር ድንብር በእንግሊዝኛ የለቀቀው የእንደራደር መግለጫ ዋና ዓላማ ለመደራደር አይደለም።በመደራደር ስም ጥቂት ጊዜ ወስዶ ሰራዊቱን ለማደራጀትም አይደለም።ህወሃቶች ሁሉ ነገር እንዳበቃ እራሳቸውም ገምግመው አውቀውታል።ባዕዳኑም በግምገማቸው ነግረዋቸዋል። የእንቁጣጣሽ ምሽት የእንግሊዝኛ መግለጫ ዋና ዓላማ ህወሃት አመራሩን ይዞ በድርድር ስም ወደ ጂቡቲ እና ኬንያ ለማምለጥ ነበር። ቀደም ብሎ የህወሃት ቃል አቀባይ ጌታቸው ረዳ ከእኛ በኩል የሚደራደሩት ስም አንገልጽም ብሎ የነበረ ቢሆንም በእንቁጣጣሽ ምሽት ላይ ግን ጌታቸው ረዳ እና ጻድቃን መመረጣቸውን ተናገረ።ዓላማው ከፍተኛ አመራሩ ከትግራይ እንደሚወጣ ለትግራይ ህዝብም ሆነ ለመንግስት ገልጾ የመሹለክ ዓላማ ብቻ የያዘ መግለጫ ነበር።

ለመደራደር ጂቡቲ መጣን ያለው የህወሃት መግለጫ ተከትሎ ሊያመልጡ የነበሩት ጌታቸው እና ጻድቃንን ጨምሮ ከ13 በላይ ጄነራሎች፣ከ25 በላይ የሚሆኑ የሲቪል አመራሮች፣6 ጋዜጠኞች፣12 የትግራይ ዩንቨርስቲ አመራሮች እና ከ3 ቢልዮን ዶላር በላይ የሚቆጠር ገንዘብ ያላቸው ባለሃብቶችን ይዞ ወደ ጂቡቲ ወይንም ናይሮቢ ድርድሩ ሊደረግ ነው ወደተባለበት ሃገር በህጋዊ ከለላ ለመውጣት እና ለማመለጥ የታቀደ እንደነበር ተጋልጧል። ይህ በድርድር ስም የመውጣት ዕቅድ ለማምለጥ የታቀደ እንደነበር በእዚሁ ሳምንት ህወሃት ባደረገው ስብሰባ ላይ ለድርድር ሊሄዱ ነበር የተባለው ሰው መብዛት የተመለከቱ እና እነርሱ ከዝያ ዝርዝር ያልተጨመሩበት አሳማኝ ምክንያት እንዲነገራቸው የህወሃት አመራሮችን ጠይቀዋል። ''እኛን ሜዳ ላይ ዘርግታችሁ ልትሄዱ ነበር። ማምለጥ ካለባችሁም ለምን እንድንነጋገርበት አይደረግም ነበር? አሁን በኋላ ማንንም የህውሃት አመራር ልናምን አንችልም '' የሚል የፊት ለፊት ኢንኪያ ሰላምታ እንደነበር መረጃው ጨምሮ ያብራራል። ይህ ዜናም መቀሌ ህዝቡ መሃል በበታች ካድሬዎቹ ስለተሰማ አሁን የህወሃት አመራሮች ወደ ግንባር ዘመትን የሚል ቪድዮ እንስራ የሚል ሃሳብ ከቡድኑ ውስጥ ተሰምቷል።

አሁን የህወሃት አመራር ተመልሶ ከምቾት ሶፋ ላይ ተነስቶ ወደ ደደቢትም ሆነ ተንቤን የመሄድ አንዳች ሞራል የለውም።ላድርግ ቢልም የአሁኑ የመንግስት ስልት የረቀቀ በመሆኑ ከመቀሌ በፊት የሽብር ቡድኑ ሊያመልጥበት ይችላል የተባሉትን ደደቢት እና ተንቤን ስልታዊ ቦታዎች ቀድሞ ከቦ ይዟቸዋል።በመሆኑም ለህወሃት አመራር የቀረው ደደቢት እና ተንቤን ጂቡቲ እና ናይሮቢ ናቸው።

ይህ ሁኔታ ለመንግስትም ሆነ ለኢትዮጵያ ህዝብ የሚያሳየው ጉዳይ ምንም ዓይነት መዘግየት ሳይሰጡ የሽብርተኛው ቡድኑ አመራሮችንም ሆነ ጀሌውን በቶሎ ወደ ሕግ አቅርቦ የትግራይን ህዝብ ከህወሃት መንጋጋ የማውጫው ጊዜ አሁን መሆኑን ነው።አንዳንድ የምዕራብ አገሮች የሽብር ቡድኑ ደጋፊዎች የኢትዮጵያን መንግስት የሚወቅሱበት አዲስ ርዕስ ስላጡ በመገናኛ ብዙሃኖቻቸው ዙርያ ጥምጥም ከማውራት ሌላ አሁን የሽብር ቡድኑን የሚረዱበት ርዕስ ፍለጋ እንዲረዳቸው የውሸት የሰብዓዊ መብት ሪፖርት የሚል ከሰሞኑ ይዘው ለመውጣት ላይ ታች እያሉ ነው።ሪፖርቱን ካወጡ በኋላ ያንን እየጠቀሱ በየሚድያው ላይ ለማለቅለቅ እንደሚመች አምነውበታል። ይህ ግን አሁንም መሬት ላይ ያለውን ሁኔታ አንዳች አይቀይረውም። 

========